पाश (pAza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पाश m.
  (-शः)
	 1. A fetter,  a chain,  a tie,  the string for fastening
tamed animals,  or the net or noose for catching birds,  deer,  &c.
2. A noose as a weapon of combat.
	 3. A die.
	 4. In composition
with words signifying “hair, ” denotes quantity,  as केशपाशः much
or flowing hair.
	 5. In composition with कर्ण,  denotes “beauty, ” as
कर्णपाशः a handsome ear.
	 6. in composition with छत्र and other
words expresses “contempt” or “depreciation, ” as छत्रपाशः an
inelegant or shabby umbrella
 भिषक् पाश् “a bad physician &c.”
E.
  पश् to bind,  aff.
   घञ्
 where it is used in composition,  it is
in fact but a technical aff.
  

Capeller Eng

English

 पा॑श m.
  bond,  snare,  trap (lit.   & fig.
  ).

Yates

English

 पाश (शः) 1.
m.
  A fetter,  a chain,  a
noose,  a net. केश-पाश much hair
कर्ण-पाश a fine ear
 छत्र-पाश a
bad or shabby umbrella.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	 cord
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	 rope
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	 chain
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  nature
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  snare
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  tie
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  dice
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  noose as attribute of ziva or yama
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  trap
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  die
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  particular constellation
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  noose
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  edge
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  net
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  particular land-measure
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  anything that binds or fetters the soul i.e. the outer world
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  fetter
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  bond
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  selvage
पाश 	-	 pAza 	-	 m.
  	-	  border

 
   पाश  pAza m.
   selvage   
   कृष्णतूष  kRSNatUSa adj.
   having a black seam or selvage      
            

Wilson

English

 पाश
m.
  (-शः)
1 A fetter,  a chain,  a tye,  the string for fastening tamed animals,  or the net
or noose for catching birds,  deer,  &c.
2 A noose as a weapon of combat.
3 In composition with words signifying hair,  quantity,  as केशपाशः much
or flowing hair.
4 In composition with कर्ण,  beauty,  as कर्णपाशः a handsome ear.
5 In composition with छत्र and other woods,  depreciation,  as
छत्रपाशः an inelegant or shabby umbrella.
E.
  पश to bind,  aff.
   घञ्
 where it is used in composition,  it is in
fact but a technical aff.
  

Apte

English

पाशः [pāśḥ],  [पश्यते बध्यते$नेन,  पश्-करणे घञ्]

A cord,  chain,  fetter,  noose
 पादाकृष्टव्रततिवलयासंगसंजातपाशः Ś.*
  1.32
 बाहुपाशेन व्यापादिता Mk.*
  9
 R.*
  6.84.

A snare,  trap or net for catching birds and beasts.

A noose used as a weapon (as by Varuṇa)
 किं चायमरिदुर्वारः पाणौ पाशः प्रचेतसः Ku.*
  2.21.

A die,  dice
 Malli. on R.*
  6.18.

The edge or border of anything woven. 

(With Jainas) The outer world,  nature.

(At the end of comp.
 ) पाश expresses (a) contempt or depreciation
 as in छात्रपाशः a bad pupil
 वैयाकरण˚,  भिषक्˚ &c.
 
 (b) beauty or admiration
 as in सैवोष्ठमुद्रा स च कर्णपाशः U.*
  6.27
 (c) abundance,  mass,  or quantity (after a word signifying 'hair')
 as in केशपाश q. v.  -शी A rope,  fetter
 पाशीकल्पामायतामाचकर्ष Śi.*
  18. 57. Comp.
   -अन्तः the back of a garment. -क्रीडा gambling,  playing with dice. -जालम् the outer world (conceived as a net). -धरः,  -पाणिः an epithet of Varuṇa.  -बद्ध a.
  entrapped,  caught in a snare or net,  noosed. -बन्धः a noose,  snare,  halter. -बन्धकः a birdcatcher. -बन्धनम् a snare. -भृत् m.
 

an epithet of Varuṇa
 R.*
  2.9.

one armed with a noose. -रज्जुः f.
  a fetter,  rope. -हस्तः 'holding a noose in hand',  an epithet of Varuṇa and of Yama. 

Apte 1890

English

 पाशः [पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश्-करणे घञ्] 1 A cord,  chain,  fetter,  noose
 पादाकृष्टव्रततिवलयासंगसंजातपाशः Ś. 1. 33
 बाहुपाशेन व्यापादिता Mk. 9
 R. 6. 84. 
2 A snare,  trap or net for catching birds and beasts. 
3 A noose used as a weapon (as by Varuṇa)
 Ku. 2. 21. 
4 A die,  dice
 Malli. on R. 6. 18. 
5 The edge or border of anything woven. 
6 (At the end of comp.) पाश expresses (a) contempt or depreciation
 as in छत्रपाशः a bad pupil
 वैयाकरण°,  भिषक्° &c. (b) beauty or admiration
 as in सैवोष्ठमुद्रा स च कर्णपाशः U. 6. 27. (c) abundance,  mass,  or quantity (after a word signifying ‘hair’)
 as in केशपाश q. v. 
Comp. 
अंतः the back of a garment. 
क्रीडा gambling,  playing with dice. 
धरः,  
पाणिः an epithet of Varuṇa. 
बद्ध a. entrapped,  caught in a snare or net,  noosed. 
बंधः a noose,  snare,  halter. 
बंधकः a birdcatcher. 
बंधनं a snare. 
भृत् m. {1} an epithet of Varuṇa
 R. 2. 9. {2} one armed with a noose. 
रज्जुः f. a fetter,  rope. 
हस्तः ‘holding a noose in hand’,  an epithet of Varuṇa. 

Monier Williams Cologne

English

 पा॑श m.
  (once n.
  ifc.  f(आ). 
 fr.
  √ 3. पश्) a snare,  trap,  noose,  tie,  bond,  cord,  chain,  fetter (lit.  and fig.),  RV.
   &c.
   &c.
  

 (esp.  ) the noose as attribute of Śiva or Yama,  RTL.
   81
 290

 (with Jainas) anything that binds or fetters the soul i.e. the outer world,  nature,  Sarvad.
  (cf.   also,  RTL.
   89)

 selvage,  edge,  border (of anything woven),  ŚrGṛS.
  

 a die,  dice,  MBh.
  

 (in astrol.
 ) a partic.  constellation

 a partic.  land-measure,  Inscr.
 

 (ifc.  it expresses either contempt,  e.g. छत्त्र-प्°,  ‘a shabby umbrella’,  or admiration,  e.g. कर्ण-प्°,  ‘a beautiful ear’
 after a word signifying,  ‘hair’ abundance,  quantity,  e.g. केश-प्°,  ‘a mass of hair’)

Monier Williams 1872

English

 पाश पाश,  अस्,  m. (fr. rt. 3. पश्),  a snare, 
trap,  noose,  tie,  fastening,  cord,  chain,  fetter (कवच-
प्°,  ज्या-प्°)
 a net or snare for catching birds and
beasts
 a string or cord for fastening tame animals
[cf. पशू-प्°]
 a noose or lasso employed as a
weapon [cf. धर्म-प्°]
 a die,  dice (= पाशक, 
Raghu-v. VI. 18)
 selvage,  edge,  border (of anything
woven)
 (in astrology) epithet of a particular con-
stellation
 (at the end of a comp.) expressive of
contempt or depreciation (e. g. छत्त्र-पाश,  अस्, 
m. a bad or shabby umbrella
 cf. भिषक्-प्°,  रक्-
षस्-प्°,  वैयाकरण-प्°)
 abundance,  quantity
(after a word signifying ‘hair
’ cf. केश-प्°)
 expres-
sive of admiration [cf. कर्ण-प्°].
—पाश-क्रीडा, 
f. play with dice,  gambling.
—पाश-द्युम्न,  अस्, 
m.,  Ved.,  N. of a man.
—पाश-धर,  अस्,  m.
‘holding a noose, ’ an epithet of Varuṇa.
—पाश-
पाणि,  इस्,  इस्,  इ,  noose in hand
 (इस्),  m. an epithet
of Varuṇa (regent of the waters represented as holding
in one hand a cord shaped like a sling or noose).
—पाश-बद्ध,  अस्,  आ,  अम्,  noosed,  snared,  en-
trapped,  caught in a net,  bound.
—पाश-बन्ध,  अस्, 
m. a noose,  snare,  halter,  net.
—पाश-बन्धक, 
अस्,  m. one who snares birds,  a bird-catcher.
—पाश-
बन्धन,  अम्,  n. a snare,  fetter
 (अस्,  आ,  अम्), 
hanging in a snare.
—पाश-भृत्,  त्,  त्,  त्,  noose-
bearing,  bearing a noose
 (त्),  m. any one armed with
a noose
 an epithet of Varuṇa.
—पाश-रज्जु,  उस्,  f.
a fetter,  rope.
—पाश-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  having or
possessing a noose.
—पाश-हस्त,  अस्,  आ,  अम्, 
‘snare in hand, ’ holding a snare in the hand
 (अस्), 
m. an epithet of Yama.
—पाशान्त (°श-अन्°),  अस्, 
m. the back of a garment,  (opposed to दशा।)
—पाशी-कृत,  अस्,  आ,  अम्,  tied,  fettered
 snared.

Macdonell

English

 पाश pā́ś-a m.
  [√ paś,  bind],  string,  tether
 🞄snare,  gin,  trap,  noose
 bond,  fetter (also fig.)
 🞄—°,  smatterer,  bungler
 beauty of = beautiful,  🞄handsome
 shock or quantity of,  abundant 🞄(with words meaning hair): -ka,  m.
  noose
 🞄snare
 -kaṇṭha,  a.
  having a noose round the 🞄neck
 -dyumna,  m.
  N.
 -baddha,  pp. caught 🞄in a net,  entrapped,  snared,  noosed
 -bandha,  🞄m.  snare,  noose,  halter
 net: -bandhaka,  m.
  🞄bird-catcher
 -bandhana,  n.
  snare
 a.
  caught 🞄in a snare
 -bhṛt,  a.
  holding a noose
 m.
  ep. 🞄of Varuṇa
 -rajju,  f.
  fetter,  bond.

Benfey

English

 पाश पाश,  i. e. पश् + अ,  m.
 
 1. A tie, 
a string,  a chain,  a fetter,  MBh. 1,  6749.
 2. A string for fastening tamed animals.
 3. A net or noose for catching birds, 
Hit. 21,  10.
 4. A noose as principal
attribute of Varuṇa,  Rām.  3,  54,  9 (cf. 
the Vedas).
 -- Comp.
 
कर्ण-,  m.
  a hand-
some ear,  Daśak. in Chr. 198,  24.
कूट-,  m.
  a net for catching deer.
केश-,  m.
  much or flowing hair,  a tuft
of hair,  Vikr. d. 85.
धर्म-,  m.
  the
noose of the god of justice.
नाग-,  m.
 
a special kind of noose.
पशु-,  m.
 
the fetter which enchains the soul,  i. e.
the external world,  Prab. 59,  7.
वि-, 
adj.
  deprived of his noose,  Rām.  3,  54, 
97
 unfettered.

Hindi

एक जाल है,  फंदा,  सामग्री दुनिया के बंधन या रिश्तेदारों

Apte Hindi

Hindi

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
"डोरी,  शृंखला,  बेड़ी,  फंदा"

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
"जाल,  खटकेदार पिंजड़ा,  या फंदा "

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
बन्धन ज़ो (वरुण के द्वारा) शस्त्र की भांति प्रयुक्त होता है

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
पाँसा

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
किसी बुनी हुई वस्तु की किनारी

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
"तिरस्कार,  अवमान"

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
"सौन्दर्य,  सराहना"

पाशः
पुं*
  - "पश्यते बध्यतेऽनेन,  पश् करणे घञ्"
"बहुतायत,  ढेर,  राशि"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಜ್ಜು /ಹಗ್ಗ
निष्पत्तिः - > पश (बन्धने) - कर० "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > पश्यते बध्यते अनेन
पाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಂಧನ /ಕಟ್ಟು
प्रयोगाः - > "पादाकृष्टव्रततिवलयासङ्गसञ्जातपाशः"
उल्लेखाः - > शाकु० १-२९
पाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣನ ಆಯುಧ
प्रयोगाः - > "किं चायमरिदुर्वारः पाणै पाशः प्रचेतसः । मन्त्रेण हतवीर्यस्य फणिनो दैन्यमाश्रितः ॥"
उल्लेखाः - > कुमा० २-२१
पाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬಲೆ /ಸರಿಗುಣಿಕೆಯುಳ್ಳ ಹುರಿಯ ಉರುಲು
पाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಗಡೆಯಾಟದ ದಾಳ
विस्तारः - > ಸಮಾಸಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 'पाश' ಶಬ್ದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ೧. ನಿಂದೆ. छात्रपाशः ದುಷ್ಟಶಿಷ್ಯ. भिषक्पाशः ಅಯೋಗ್ಯನಾದ ವೈದ್ಯ. ೨. ಶೋಭೆ,  ಸೌಂದರ್ಯ कर्णपाशः ಸುಂದರವಾದ ಕಿವಿ. ೩. ಸಮೂಹ,  ಕಲಾಪ . केशपाशः "पाशस्तु मृगपक्ष्यादिबन्धने । कर्णान्ते शोभनार्थः स्यात् कचान्ते निकरार्थकः । छात्राद्यन्ते च निन्दार्थः" - हेम०

L R Vaidya

English

 pASa {% m. %} 1. A snare,  a trap,  a cord,  a fetter,  पादाकृष्टव्रततिवलयासंगजातपाशः Sak.i.,  Bt.ix.59
a snare for catching birds
a noose employed as a weapon
a die (Mall. on R.vi.18)
kind of weapon.(At the end of a compound,  पाश sometimes expresses ‘contempt or depreciation, ’ e.g. भिषक्‌पाश ‘a bad physician, ’ and sometimes ‘beauty or admiration, ’ e.g. कर्णपाश ‘a beautiful ear.’ When affixed to words meaning ‘hair, ’ it has the sense of ‘mass,  quantity, ’ Sis.viii.62. See under हस्त.)

Bopp

Latin

 पाश m. (r. पश् ligare s. अ) funis. SA. 5. 16. (V. r. 1. पश्.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

पलाश
पु
पलाश,  राक्षस,  हरित-वर्ण,  पाश
वृक्षपत्रं पलाशं स्यात् पलाशो राक्षसः स्मृतः ।
पलाशो हरितो वर्णः पलाशः पाश उच्यते ॥ ७२ ॥
verse 1.1.1.72
page 0005

Indian Epigraphical Glossary

English

 pāśa (CII 4),  fetters of worldly existence.
(IA 18),  a land measure.
(EI 26),  a girdle.

Lanman

English

 pā́śa,  m. bond
 snare
 trap. [√2paś, 
‘fasten.’]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bcings thag
पाश

zhags pa
पाश

chu lha'i zhags pa
नागपाश / पाश

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पाशस्तु बन्धनग्रन्थिरवपातावटौ समौ ॥ ९३१ ॥
-wordlist-
 
पाश (पुं),  बन्धनग्रन्थि (पुं),  अवपात (पुं),  अवट (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

हस्त
हस्त,  पक्ष,  पाश
हस्तः पक्षः पाशः केशेषु बहुत्ववाचकाः शब्दाः ।
verse 2.1.1.531
page 0061

पाश
पाश,  बन्धनग्रन्थि
पाशः स्याद्बन्धनग्रन्थिर्वागुरा मृगजालिका ॥ ५९७ ॥
verse 2.1.1.597
page 0067

Mahabharata

English

Pāśa = Śiva (1000 names^2).

पुराणम्

English

पाश / PĀŚA. A divine weapon of varuṇa. There is nothing to excel this in swiftness. (Śloka 29,  Chapter 41,  Vana Parva).
PĀṢĀṆATĪRTHA. A sacred place. This is located in the Jamadagnivedī in the temple of śūrpāraka. (Śloka 12,  Chapter 38,  Vana Parva). 
PĀŚĀŚINĪ. An ancient river of bhārata. (Śloka 22,  Chapter 9,  bhīṣma parva).

Vedic Reference

English

 Pāśa denotes in the Rigveda^1 and later^2 a ‘rope’ used for
fastening or tying up. Rope and knot (granthi) are mentioned
together in the Atharvaveda.^3 Pāśa is in the Śatapatha Brāh-
maṇa^4 used of the rope by which Manu's ship was fastened to
the mountain. It is often employed metaphorically of the
‘fetter’ of Varuṇa.^5
1) i. 24,  13. 15
 ii. 27,  16
 29,  5. etc.
2) Av. ii. 12,  2
 ix. 3,  2
 Vājasaneyi
Saṃhitā,  vi. 8. 45,  etc.
3) ix. 3,  2.
4) i. 8,  1,  5.
5) Rv. vi. 74,  4
 vii. 88,  7
 x. 85,  24
Av. iv. 16,  6
 Taittirīya Saṃhitā,  ii. 2, 
5,  1,  etc.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पाशः,  पुं,
   (पश्यते बध्यतेऽनेनेति । पश + घञ् ।)शस्त्रभेदः । इति शब्दरत्नावली ॥
 (वैशम्पा-यनधनुर्व्वेदोक्तपाशलक्षणं यथा,  --“पाशः सुसूक्ष्मावयवो लौहधातुस्त्रिकोणवान् ।प्रादेशपरिधिः सीसगुलिकाभरणाञ्चितः ॥
”आग्नेयधनुर्व्वेदोक्तलक्षणं यथा,  --“दशहस्तो भवेत् पाशो वृत्तः करमुखस्तथा ।गुणकार्पासमुञ्जानामर्कस्नायवचर्म्मणाम् ॥
अन्येषां सुदृढानाञ्च सुकृतं परिवेष्टितम् ।तथा त्रिंशत्समं पाशं बुधः कुर्य्यात्सुवर्त्तितम् ॥
”अस्य क्रियादिकं यथा,  --“कर्त्तव्यं शिक्षकैस्तस्य स्थानं कक्षासु वै सदा ।वामहस्तन संगृह्य दक्षिणेनोद्धरेत्ततः ॥
कुण्डलस्याकृतिं कृत्वा भ्राभ्यैकं मस्तकोपरि ।क्षिपेत् -- ॥
”“वल्पिते च प्लुते चैव तथा प्रव्रजितेषु च ।समयोगविधिं ज्ञात्वा प्रयुञ्जीत सुशिक्षितः ॥
विजित्वा तु यथान्यायं ततो बन्धं समाचरेत् ।कट्यां बद्ध्वा ततः खड्गं वामपार्श्वावलम्बितम् ॥
दृढं विगृह्य वामेन निष्कर्षेद्दक्षिणेन च ॥
”अन्यच्च ।“परावृत्तमपावृत्तं गृहीतं लघुसंज्ञितम् ।ऊर्द्ध्वक्षिप्तमधःक्षिप्तं सन्धारितविधारितम् ॥
श्येनपातं गजपातं ग्राहग्राह्यं तथैव च ।एवमेकादशविधा ज्ञेयाः पाशविधारणाः ॥
”वैशम्पायनोक्तक्रिया यथा,  --“प्रसारणं वेष्टनञ्च कर्त्तनञ्चेति ते त्रयः ।योगाः पाशाश्रिता लोके पाशाः क्षुद्रसमा-श्रिताः ॥
”अन्यच्च ।“ऋज्वायतं विशालञ्च तिर्य्यक्भ्रामितमेव च ।पञ्च कर्म्मविनिर्द्दिष्टं व्यस्ते पाशे महात्मभिः ॥
”)कचान्ते समूहार्थः । (यथा,  माघे । ७ । ६२ ।“श्लथशिरसिजपाशपातभारा-दिव नितरां नतिमद्भिरंसभागैः ॥
”)कर्णान्ते शोभनार्थः । छात्राद्यन्ते निन्दार्थःपक्ष्यादिबन्धनरज्जादि । इति विश्वः ॥
 (यथा, महार्भारते । ५ । ६४ । १ ।“शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत् ।कश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्व्वेषामिति शुश्रुम ॥
”योगविशेषः । यथा,  ज्योतिषे ।“यदा राशिपञ्चके सव्व ग्रहा भवन्ति तदापाशाख्ययोगो भवति ॥
” पारिभाषिकपाशोयथा,  कुलार्णवे १ उल्लासे ।“घृणा शङ्का भयं लज्जा जुगुप्सा चेति पञ्चमी ।कुलं शीलं तथा जातिरष्टौ पाशाः प्रकी-र्त्तिताः ॥
”स्वप्नेऽस्य दर्शनफलं यथा,  --“कार्पासभस्मास्थिकपालशूलंचक्रञ्च पाशन्त्वथवा प्रपश्येत् ।तस्यापदं रोगधनक्षयं वारोगी मृतिं वा तनुतेऽतिकष्टम् ॥
”इति हारीते द्वितीये स्थाने द्वितीयेऽध्याये ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पाश पु०
  पश्यते बध्यतेऽनेन पश--करणे घञ् । १ मृगवि-हगादिबन्धने रज्ज्वुभेदे (फाँद) २ रज्ज्वुमात्रे च ।केशादुत्तरं पाशशब्दः संघार्थः । यथा केशपाशः । कर्णात्परः शोभार्थः यथा कर्णपाशः शोभनकर्ण इत्यर्थः ।छात्रादिभ्यः पाशप् । छात्रपाश अपकृष्णच्छात्र इत्याद्यर्थे३ शस्त्रभेदे शब्दरत्ना० । तल्लक्षणं हेमा० परि० औशनसशा-स्त्रोक्तं यथा “शाणं क्षौमं कार्पासं सूत्रं तथा रो-माणि चर्म च सर्वकालिकस्य पाशस्य द्रव्याणि भवन्तितानि द्रव्याणि स्नायुमिश्राणि ग्रैष्मस्य पाशस्य योग्यानिस्युः । नालिकेलवल्कलादिबन्धनादि प्रावृषेण्यस्य नारि-केलाश्मन्तक तालवृन्तवल्कलानि हैमनस्य पाशस्य भवन्ति ।त्रिवृतादृढवृतगुणसयुक्तः पाशः प्रयोगिकः । पाशो भवे-दामूलात् सङ्गपाशः षडङ्गुलः स्याद्रक्षासुप्रमाणः सुखा-वहः सुखस्पर्शश्च पाशस्थाने सुमृष्टोऽनुपूर्वबलान्वितोभवति । रज्ज्वुपाशस्तु नवकानुवर्त्तितः स्यात् ।एकहस्तस्त्रिहस्तः पादहीनः सह कर्णाभ्यां च पाशोदशपलिकः पादान्ते पञ्चकार्मुकः श्रेष्ठो भवति पञ्चद-शपलो वा तथा रथाश्वयोरपि विज्ञेयो । विंशतिपलिकःकर्त्तव्यः प्रमाणे सप्तकार्मुकस्त्रिंशत्पलिको वा स्यन्दिनांमतङ्गजस्य नवपलको हस्तिनि प्लवे च पाशो भवतिभावविकृते नागारत्निगुणः पाशः” इति ।

Capeller

German

 पा॑श m.
  Schlinge,  Strick,  Fessel (auch
übertr.)

Grassman

German

 pā́śa,  m.,  Strick,  Schlinge [von 2. paś],  vgl. bhū́ri-pāśa (siehe auch muc,  cṛt). [Page810]
-am {24, 15}
 {25, 21}
 {604, 7}.
-āt {515, 4}
 {911, 24}.
-ās {218, 16}
 {220, 5}.
-ān {24, 13}
 {356, 7}
 {575, 8} (druhás).

Burnouf

French

 पाश पाश m.
  (पश्) corde,  lien,  nœud, 
 nœud
coulant,  lacet
		 boucle [de cheveux].
पाशक m.
  dé à jouer.
पाशपाणि m.
  surn.  de Varuṇa [qui tient une corde dans sa
main].

Stchoupak

French

 पाश-
 m.
  lien,  corde,  chaîne (lit. et fig.) 
 lacet,  licou 
 dé,  dés
(?) 
 ifc. expression de mépris ou d'éloge 
 (après un mot signifiant cheveux)
quantité,  mèche 
 -वन्त्- a. qui a des liens 
 -ई- f.
  corde,  lien. 
°कण्ठ- a. qui a une corde au cou.
°बन्ध- m.
  lien,  lacs 
 -क- oiseleur 
 -न- nt. lien,  corde 
 a.
qui pend d'une corde.
°भृत्- m.
  Varuṇa.
°रज्जु- f.
  lien,  corde.
°हस्त- m.
  Yama.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.