| YouTube Channel

पावनी (pAvanI)

 
Apte
English
पावनी [pāvanī], 1 The holy basil.
A cow.
The river Ganges.
Apte 1890
English
पावनी 1 The holy basil.
2 A cow.
3 The river Ganges.
Monier Williams Cologne
English
पावनी
f.
 Terminalia Chebula,
L.
holy basil,
L.
a cow,
L.
N.
 of a river,
MBh.
R.
the Ganges or the goddess Gaṅgā,
W.
Apte Hindi
Hindi
पावनी
स्त्री*
 - पावन + ङीप्
पवित्र तुलसी
पावनी
स्त्री*
 - पावन + ङीप्
गाय
पावनी
स्त्री*
 - पावन + ङीप्
गंगा नदी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पावनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಳಲೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > कर० "ल्युट्" - स्त्रियां "ङीप्" (४-१-१५)
पावनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸು /ಆಕಳು
पावनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾನದಿ
पावनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಲಸಿ
L R Vaidya
English
pAvana {% (I) a. (f. नी) %} 1. Purifying, freeing from sin, sanctifying, R.xv.101, xix.53, Bg.xviii.5
2. holy, pure, K.S.v.17.
pAvanI {% f. %} 1. The holy basil
2. a cow
3. the river Ganges.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तुलसी, सुभगा, तीव्रा, पावनी, विष्णुवल्लभा, सुरेज्या, सुरसा, कायस्था, सुरदुन्दुभिः, सुरभिः, बहुपत्री, मञ्जरी, हरिप्रिया, अपेतराक्षसी, श्यामा, गौरी, त्रिदशमञ्जरी, भूतघ्नी, भूतपत्री, वैष्णवी, पुण्या, माधवी, अमृता, पत्रपुष्पा, वृन्दा, मरुवकः, समीरणः, प्रस्थपुष्पः, फणिझकः, पर्णासः, जम्भीरः, कठिञ्जरः, कुठेरकः, अर्ज्जकः, कुलसौरभम्, लक्ष्मी
noun
वृक्षविशेषः यः पवित्रः अस्ति तथा च यस्य पर्णानि गन्धयुक्तानि सन्ति।
"तुलस्याः पर्णानि ओषधिरूपेण उपयुज्यन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पावनी,
स्त्री,
 (पावयत्यनयेति । पू + णिच् +ल्युट् + ङीप् ।) हरीतकी । इति विश्वः ॥
तुलसी । गौः । इति राजनिर्घण्टः । गङ्गा ।यथा, शङ्कराचार्य्यकृतगङ्गाष्टके ।“ब्रह्माण्डं खण्डयन्ती हरशिरसि जटावल्लि-मुल्लासयन्तीस्वर्लोकादापतन्ती कनकगिरिगुहागण्डशैलात्स्खलन्ती ।क्षौणीपृष्ठे लुठन्ती दुरितचयचमूर्निर्भरं भर्त्-सयन्तीपाथोधिं पूरयन्ती सुरनगरसरित्पावनी नःपुनातु ॥
”(इयन्तु गङ्गाया अंशविशेषः । यथा, मात्स्ये ।१२० । ३९ -- ४१ ।“ततो विसर्ज्जयामास संरुद्धां स्वेन तेजसा ।नदीं भगीरथस्यार्थे तपसोग्रेण तोषितः ।ततो बिसर्ज्जयामास सप्त स्रोतांसि गङ्गायाः ॥
त्रीणि प्राचीमभिमुखं प्रतीचीं त्रीण्यथैव तु ।स्रोतांसि त्रिपथगायास्तु प्रत्यपद्यन्त सप्तधा ॥
नलिनी ह्लादिनी चैव पावनी चैव प्राच्यगा ।सीता चक्षुश्च सिन्धुश्च तिस्रस्ता वै प्रतीच्यगाः ॥
सप्तमी त्वनुगा तासां दक्षिणेन भगीरथम् ।तस्माद् भागीरथी सा वै प्रविष्टा दक्षिणो-दधिम् ॥
”शाकद्बीपस्य नदीविशेषः । यथा, मत्स्यपुराणे ।१२१ । ३१ ।“नन्दा च पावनी चेव तृतीया परिकीर्त्तिता ॥
”)