| YouTube Channel

पाल् (pAl)

 
Yates
English
पाल् (कि) पालति पालयति 1. 10.
a.
To guard, protect, preserve.
Apte
English
पाल् [pāl], 1
P.
To watch, guard, protect
पितेव पालयेत् पुत्रान्
Ms.*
 9.18,
To observe (a promise)
अद्वा श्रियं पालितसंगराय
R.*
 13.65.
To wait
Ve.*
 1.
Monier Williams Cologne
English
पाल्
cl.
 10.
P.
 (Dhātup. xxxii, 69) पालयति (°ते
also regarded as
Caus.
 of √ 2. पा [Pāṇ. vii, 3, 37,
Vārtt.
 2,
Pat.
 ], but rather
Nom.
 of पाल below
p.
P.
 पालयत् Ā. °लयान
pf. °लयाम् आस
aor.
 अपीपलत्),
to watch, guard, protect, defend, rule, govern
to keep, maintain, observe (a promise or vow),
AV.
Mn.
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
पाल् पाल्। See Caus. of rt. 3. पा।
Benfey
English
पाल् पाल्, see 2. पा, Caus.
Bopp
Latin
पाल् 10. P. interdum A. (रक्षणे K. रक्षे V.)
1) servare, tu-
eri. R. Schl. I. 45. 29.: पालया ऽस्मान्
MAH. 1.
8414.: ऋषीन् अस्मान् बालकान् पालयस्व.
2) rege-
re. R. Schl. I. 5. 11.: ताम् पुरीम् पालयामास
DEV. 1.
11. 12. (V. पा unde पाल्, quod etiam pro Caus. radi-
cis पा habetur, adjecto ल्
cf. hib. fal «guarding, ten-
ding cattle», falaim «I hedge, inclose»
v. पाल.)
c. अनु i. q. simpl. sens. 1. MAN. 1. 27. R. Schl. I. 1. 24.:
प्रतिज्ञाम्
II. 34. 43.: निदेशम्.
c. अभि id. MAH. 3. 8472.
c. परि
1) i. q. simpl. BR. 2. 28. N. 5. 44.
2) exspectare.
R. Schl. II. 70. 13.: मुहूर्तम् परिपाल्यताम्.
c. प्रति
1) i. q. simpl. MAH. 1. 3521. 4080.
2) exspectare.
UR. 37. 14.: एनम् अवलोकमार्गे परिपालयामि
SAK.
8. 13.: यावद् एताः…प्रतिपालयामि. Intrans. MAH.
3. 8793.: यावद् आगमनम् मह्यन् तावत् त्वम् प्रति-
पालय.
c. सम् servare. MAH. 3. 15249.: प्रतिज्ञाम्.
Kridanta Forms
Sanskrit
पाल् (पा꣡लँ꣡ रक्षणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पालनम्
अनीयर् = पालनीयः - पालनीया
ण्वुल् = पालकः - पालिका
तुमुँन् = पालयितुम्
तव्य = पालयितव्यः - पालयितव्या
तृच् = पालयिता - पालयित्री
क्त्वा = पालयित्वा
ल्यप् = प्रपाल्य
क्तवतुँ = पालितवान् - पालितवती
क्त = पालितः - पालिता
शतृँ = पालयन् - पालयन्ती
शानच् = पालयमानः - पालयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 पाल्
मूलधातुः:
 पाल
धात्वर्थः:
 रक्षणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 पालयति-ते
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पाल्, अव्
verb
परिपालनानुकूलः संरक्षणात्मकः व्यापारः।
"स्नुषा बालान् सम्यक् पालयति।"
Synonyms:
 पाल्, पुष्, परिपुष्, प्रतिपाल्, भृ, सम्भृ, संवृध्, वृध्, परिवृध्, विनी, अनुनी, पोषणं कृ, पालनं कृ, पालनपोषणं कृ
verb
पशुपक्षिणाम् अन्नप्रदानेन पोषणानुकूलव्यापारः।
"केचन जनाः गृहे मार्जारं पालयन्ति।"
Burnouf
French
*पाल् पाल् (c. de पा 2)
cf. पालयामि।