| YouTube Channel

पार्ष्णिः (pArSNiH)

 
Apte
English
पार्ष्णिः [pārṣṇiḥ],
m.
f.
 [पृष्-नि नि˚ वृद्धिः
Uṇ.*
 4.52]
The heel
Bhāg.*
 7.8.31
उद्वेजयत्यङ्गुलिपार्ष्णिभागान्
Ku.*
 1.11
पार्ष्णिप्रहार
K.*
 119
प्रतनत्रिकपुच्छमूलपार्ष्णिम् Bu. Ch.5.73.
The rear of an army.
The back or rear in general
शुद्धपार्ष्णिरयान्वितः
R.*
 4.26 'with his rear cleared of foes.'
A kick.
Desire of conquering.
Inquiry. (f. )
A licentious woman.
An epithet of Kuntī.
The extremity of the fore-axle of a four-horse chariot.
Comp.
 -ग्रहः a follower. -ग्रहणम् attacking or threatening an enemy in the rear.
ग्राहः an enemy in the rear
˚चिन्ता
N.
 of a chapter in Kau.
A.
 (7.13). बलिनो$फजलस्यैते पार्ष्णिग्राहाः प्रमाथिनः Śiva B.21. 6
24.44
also 12.15.
a general commanding the rear of an army.
an ally who supports a prince
Bhāg.*
 7.2.6
पार्ष्णिग्राहं च संप्रेक्ष्य तथाक्रन्दं च मण्डले
Ms.*
 7. 27. -घातः a kick
क्षितिं विधुन्वन्निव पार्ष्णिघातैः
Ki.*
 17.5.-त्रम् a rear-guard, a body of forces in the rear, reserve.-वाहः an outside horse. -विग्रहः an attack by an enmy in the rear
मा विधान्मुधा कृतानुतापस्त्वयि पार्ष्णिविग्रहम्
N.*
 9. 134. -सारथिः a charioteer who drives one of the outside horses.
Apte 1890
English
पार्ष्णिः m. f. [पृष्-नि नि° वृद्धिः
Uṇ. 4. 52] 1 The heel
उद्वेजयत्यंगुलिपार्ष्णिभागान् Ku. 1. 11
पार्ष्णिप्रहार K. 119.
2 The rear of an army.
3 The back or rear in general
शुद्धपार्ष्णिरयान्वितः R. 4. 26 ‘with his rear cleared of foes.’
4 A kick.
5 Desire of conquering
6 Inquiry.
f. 1 A licentious woman.
2 An epithet of Kuntī.
Comp.
ग्रहः a follower.
ग्रहणं attacking or threatening an enemy in the rear.
ग्राहः {1} an enemy in the rear. {2} a general commanding the rear of an army. {3} an ally who supports a prince
Ms. 7. 207.
घातः a kick
Ki. 17. 50.
त्रं a rear-guard, a body of forces in the rear, reserve.
वाहः an outside horse.
सारथिः a charioteer who drives one of the outside horses.
Hindi
Hindi
एड़ी (पु)
Apte Hindi
Hindi
पार्ष्णिः
पुं*
 - "पृष् + नि, नि* वृद्धिः"
एड़ी
पार्ष्णिः
पुं*
 - "पृष् + नि, नि* वृद्धिः"
सेना की पिछाड़ी
पार्ष्णिः
पुं*
 - "पृष् + नि, नि* वृद्धिः"
"पिछड़ी, पिछला भाग"
पार्ष्णिः
पुं*
 - "पृष् + नि, नि* वृद्धिः"
ठोकर
पार्ष्णिः
स्त्री*
 - -
व्यभिचारिणी स्त्री
पार्ष्णिः
स्त्री*
 - -
कुन्ती का विशेषण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पार्ष्णिः, पादमूलम्, अंहिस्कन्धः, कूर्चशिरस्, गोहिरम्
noun
अवयवविशेषः, गुल्फस्य अधोभागः, पादग्रन्थ्याः आधारः, अनेन भूम्यादिकम् पृष्यते
"कण्टकेन पार्ष्णि आहतः"
Synonyms:
 कुन्ती, पृथा, पार्ष्णिः, सूर्यप्रिया, कर्णप्रसूः
noun
पण्डोः पत्नी भीमार्जुनयुधिष्ठिराणां माता।
"जनप्रवादात् भीत्वा कुन्त्या कर्णस्य परित्यागं कृतम्।"
Synonyms:
 पार्ष्णिः, कुन्ती, कुम्भी
noun
क्षुपविशेषः ।
"पार्ष्ण्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पार्ष्णिः,
पुं,
 स्त्री (पृष्यते भूम्यादिकमनेनेति ।पृष् + “घृणिपृश्निपार्ष्णिचूर्णिभूर्णि ।” उणां ४ ।५२ । इति निप्रत्ययेन निपातनात् साधुः ।)गुल्फस्याधोभागः । पादग्रन्थ्यधरः । इत्यमरः ।२ । ६ । ७२ ॥
गोडमुडा इति गोडारि इति चभाषा । स तु गर्भस्थस्य मासद्वयेन भवति ।इति सुखबोधः ॥
(यथा, कुमारे । १ । ११ ।“उद्वेजयत्यङ्गुलिपार्ष्णिभागान्मार्गे शिलीभूतहिमेऽपि यत्र ॥
”)सैन्यपृष्ठम् । इति मेदिनी । णे, २० ॥
(यथा, हरिवंशे । २५ । ३२ ।“उशना तस्य जग्राह पार्ष्णिमाङ्गिरसस्तदा ॥
”)पृष्ठम् । इति हलायुधः ॥
जिगीपा । यथा, --“सैन्यपृष्ठे पुमान् पार्ष्णिः पञ्चात्पदजिगीपयोः ॥
”इति रत्नकोषः ॥
पार्ष्णिः,
स्त्री,
 उन्मदस्त्री । इति मेदिनी । णे, २० ॥
कुन्ती । इति घरणिः ॥