| YouTube Channel

पार्थव (pArthava)

 
शब्दसागरः
English
पार्थव
n.
 (-वं) Greatness, immensity.
E.
 पृथु great, अण्
aff.
also पृथुता,
पृथुत्व, &c.
Capeller Eng
English
पार्थव
f.
 ई belonging to Pṛthu
n.
 extent, width.
Yates
English
पार्थव (वं) 1.
n.
 Greatness.
Wilson
English
पार्थव
n.
 (-वं) Greatness, immensity.
E.
 पृथु great, अण्
aff.
also पृथुता, पृथुत्व, &c.
Apte
English
पार्थव [pārthava],
a.
 Belonging to पृथु
अस्मिन् कृतमतिर्मत्येः पार्थवीं गतिमाप्नुयात्
Bhāg.*
 4.23.39.
पार्थवम् [pārthavam], Greatness, immensity, width.
Apte 1890
English
पार्थवं Greatness, immensity, width.
Monier Williams Cologne
English
पार्थव mf(ई)n. belonging or peculiar to Pṛthu,
BhP.
पार्थव
m.
 patr.
fr.
 पृथु,
Pravar.
पार्थव
n.
 width, great extent,
ĀpŚr.
 , Sch.
Monier Williams 1872
English
पार्थव, अस्, ई, अम्, belonging or peculiar to
Pṛthu
(अम्), n. width, greatness, immensity.
Benfey
English
पार्थव पार्थव, i. e. पृथु + अ,
adj.
 ,
f.
 वी, Belonging to Pṛthu, Bhāg. P. 1,
3, 14.
Apte Hindi
Hindi
पार्थवम्
नपुं*
 - पृथु + अण्
"विशालता, विस्तार, फैलाव, चौड़ाई"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पार्थव
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗಲವಾಗಿರುವಿಕೆ /ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पृथोर्भावः
पार्थव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೃಥುಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पृथोरयम्
पार्थव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
निष्पत्तिः - > पक्षे "अण्" (५-१-१३१)
L R Vaidya
English
pArTava {% n. %} Greatness, immensity.
Vedic Reference
English
Pārthava, ‘descendant of Pṛthu, ’ occurs once in the Rig-
veda, ^1 where the Pārthavas are mentioned as generous donors.
The passage is somewhat obscure, as there is a reference^2 to a
defeat of the Turvaśas and the Vṛcīvants by Sṛñjaya Daiva-
vāta, followed in the next verse by the praise of the bounty to
the singer of Abhyāvartin Cāyamāna, who was clearly a
Pārthava, and who, in the earlier part of the hymn, has been
referred to as victorious over Varaśikha. It is uncertain
whether, as Zimmer^3 suggests, the two princes, Abhyāvartin
Cāyamāna and Sṛñjaya Daivavāta, are identical or not.^4 That
Pārthava has any direct connexion with the Parthians, as held
by Brunnhofer, is most improbable.^5 Cf. Parśu.
1) vi. 27, 8.
2) vi. 27, 7.
3) Altindisches Leben, 133, 134.
4) Cf. Hillebrandt, Vedische Mythologie,
1, 105.
5) Cf. Ludwing, Translation of the
Rigveda, 3, 196 et seq. Herodotos,
iii. 93, mentions the Πάρθοι.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पार्थवं,
क्ली,
 (पृथोर्भावः । पृथु + अण् ।) पृथुता ।पृथोर्भावः इति भावार्थे ष्णप्रत्ययनिष्पन्नम् ॥
(पृथनामा राजा तस्येदमित्यण् । पृथुराज-सम्बन्धिनि, त्रि । यथा, भागवते । १ । ३ । १४ ।“ऋषिभिर्याचितो भेजे नवमं पार्थवं वपुः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पार्थव
न०
 पृथोर्भावः पृथ्वा० इमनिजोऽभावपक्षे अण् ।१ पृथुत्वे । पृथोरयम् अण् । २ पृथुसम्बन्धिनि स्त्रियांङीप् । अस्य कार्त्तकौजपा० द्वन्द्वे न अन्तीदात्तता ।
Capeller
German
पार्थव
f.
 ई von Pṛthu stammend.
n.
 Ausdehnung,
Weite.
Grassman
German
pārthavá, m., Nachkomme des pṛthu.
-ā́nām dákṣiṇā {468, 8}.
Burnouf
French
पार्थव पार्थव
n.
 (पृथु) étendue, grandeur.
Stchoupak
French
पार्थव-
a. relatif à Pṛthu.