| YouTube Channel

पारुष्यं (pAruSyaM)

 
Apte 1890
English
पारुष्यं [परुषस्य भावः ष्यञ्] 1 Roughness, ruggedness, hardness.
2 Harshness, cruelty, unkindness (as of disposition).
3 Abusive language, abuse, reproach, scurrilous language, insult
Bg. 16. 4
Y. 2. 12, 72.
4 Violence (in word or deed)
Ms. 8. 6, 72
7. 48, 51.
5 The garden of Indra.
6 Aloe wood.
ष्यः An epithet of Bṛhaspati.
Hindi
Hindi
कठोरता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पारुष्यं,
क्ली,
(परुषस्य भावः परुष + ष्यञ् ।)अप्रियभाषणम् तत्पर्य्यायः अभिवादः ।इत्यमरः १४
तत्तु चतुर्व्विधवाङ्मय-पापान्तर्गतपापघिशेषः यथा, --“पारुष्यमनृतञ्चैव पैशुन्यञ्चापि सर्व्वशः ।असम्बद्धप्रलापश्च वाङ्मयं स्याच्चतुर्व्विधम्
”इति तिथ्यादितत्त्वम्
परुषत्वम् दुर्व्वाक्यम् इति मेदिनी ये, ९४
इन्द्रस्य वनम् इति विश्वः
अगुरु इतिशब्दचन्द्रिका