पारुष्य (pAruSya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पारुष्य n.
  (-ष्यं)
	 1. Abuse,  reproach,  scurrilous,  opprobrious or un-
friendly speech.
	 2. The property of harshness,  &c. in speaking.
3. The forest or grove of INDRA.
	 4. Aloe wood or Agallochum. 
5. Severity,  violence,  either in word or deed,  as वाक्षारुष्यं defama-
tion,  abuse,  or violence words,  and दण्डपारुष्यं personal injury, 
assault or violence of blows.
	 m.
  (-ष्यः) A name of VRIHASPATI. E.
 
परुष harsh,  contumelious,  &c. aff.
   ष्यञ्.

Capeller Eng

English

 पा॑रुष्य n.
  harshness,  esp.
    harsh speech,  insult. 

Yates

English

 पारुष्य (ष्यं) 1.
n.
  Abuse,  reproach
harshness
 severity
 aloe wood
Indra's grove. With (वाक्) pre-
fixed,  defamation
 with (दण्ड)
assault.
m.
  Vrihashpati.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	 roughness
रूक्षता 	-	  rUkSatA 	-	 f.
  	-	 roughness
कार्कश्य 	-	  kArkazya 	-	 n.
  	-	 roughness
परुषत्व 	-	  paruSatva 	-	 n.
  	-	 roughness
लोमश्य 	-	  lomazya 	-	 n.
  	-	 roughness
रौक्ष्य 	-	  raukSya 	-	 n.
  	-	 roughness
रूक्षत्व 	-	  rUkSatva 	-	 n.
  	-	 roughness
दुर्ग 	-	  durga 	-	 n.
  	-	 roughness
त्वक्पारुष्य 	-	  tvakpAruSya 	-	 n.
  	-	 roughness of the skin
कण्टक 	-	  kaNTaka 	-	 m.
  	-	  unevenness or roughness
वीचिक्षोभ 	-	  vIcikSobha 	-	 m.
  	-	  agitation or roughness of waves

पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	 roughness
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  insult
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  aloe wood
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  reproach
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  dishevelled state
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  shagginess
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  grove of indra
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  squalor
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  harshness
पारुष्य 	-	 pAruSya 	-	 n.
  	-	  violence

 
   पारुष्य  pAruSya n.
   shagginess

 
   पारुष्य  pAruSya n.
   squalor

Wilson

English

 पारुष्य
n.
  (-ष्यं)
1 Abuse,  reproach,  scurrilous,  opprobrious or unfriendly speech.
2 The property of harshness,  &c. in speaking.
3 The forest or grove of INDRA.
4 Aloe wood or Agallochum. 
5 Severity,  violence,  either in word or deed,  as वाक्पारुष्यं defamation, 
abuse,  or violence of words,  and दण्डपारुष्यं personal injury,  assault or
violence of blows.
m.
  (-ष्यः) A name of VṚHASPATI.
E.
  परुष harsh,  contumelious,  &c. aff.
   ष्यञ्.

Apte

English

पारुष्यम् [pāruṣyam],  [परुषस्य भावः ष्यञ्]

Roughness,  ruggedness,  hardness.

Harshness,  cruelty,  unkindness (as of disposition).

Abusive language,  abuse,  reproach,  scurrilous language,  insult
 Bg.*
  16.4
 Y.*
  2.12, 72
 हिंसा तदभिमानेन दण्ड्यपारुष्ययोर्यथा । वैषम्यमिह भूतानां ममाहमिति पार्थिव ॥ Bhāg.*
  7.1.23.

Violence (in word or deed)
 Ms.*
  7.48, 51
8.6, 72.

The garden of Indra. 

Aloe-wood. -ष्यः An epithet of Brihaspati.

Apte 1890

English

 पारुष्यं [परुषस्य भावः ष्यञ्] 1 Roughness,  ruggedness,  hardness. 
2 Harshness,  cruelty,  unkindness (as of disposition). 
3 Abusive language,  abuse,  reproach,  scurrilous language,  insult
 Bg. 16. 4
 Y. 2. 12,  72. 
4 Violence (in word or deed)
 Ms. 8. 6,  72
 7. 48,  51. 
5 The garden of Indra. 
6 Aloe wood. 
ष्यः An epithet of Bṛhaspati. 

Monier Williams Cologne

English

 पा॑रुष्य n.
  (fr.  परुष) roughness,  Suśr.
  (cf.   त्वक्-प्°)

 shagginess,  dishevelled state (of the hair),  Subh.
 

 harshness (esp.   of language),  reproach,  insult (also pl.
 ),  AV.
   &c.
   &c.
  

 violence (in word or deed
 cf.
   दण्ड-प्°,  वाक्-प्°)

 squalor,  MW.
  

 the grove of Indra,  L.
  (also -क,  Divyāv.
 )

 aloe wood,  L.
 

 पा॑रुष्य m.
  N.
  of Bṛhas-pati,  the planet Jupiter,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 पारुष्य,  अम्,  n. roughness [cf. त्वक्-प्°],  harsh-
ness
 harshness of language,  abuse,  reproach,  con-
tumelious or scurrilous language,  opprobrious or
unfriendly speech,  insult
 violence (in word or deed, 
cf. दण्ड-प्°,  वाक्-प्°)
 squalor
 the forest or grove
of Indra
 aloe wood or Agallochum
 (अस्),  m. a N.
of Bṛhas-pati,  the planet Jupiter.

Macdonell

English

 पारुष्य pāruṣ-ya,  n.
  roughness,  violence
 🞄dishevelled state
 rudeness,  insulting speech.

Benfey

English

 पारुष्य पारुष्य,  i. e. परुष + य, 
n.
 
 1. Roughness,  Suśr. 1,  267,  17 (of
the skin).
 2. Squalor,  Böhtl. Ind. Spr.
1472.
 3. Violence,  either in word
(वाक्पारुष्य,  Man.  8,  266),  or deed
(
दण्ड-,  278).
 4. Abuse,  contumelious
speech,  Man.  12,  6.

Apte Hindi

Hindi

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
"खुरदरापन,  ऊबड़खाबड़पन,  कड़ापन"

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
"कठोरता,  क्रूरता,  (स्वभाव की) निर्दयता"

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
"अपभाषा,  गाली देना,  बुराभला कहना,  अश्लील भाषा,  अपमान"

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
(वाणी से या कर्म से) हिंसा

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
इन्द्र का उद्यान

पारुष्यम्
नपुं*
   - परुष + ष्यञ्
अगर

पारुष्यः
पुं*
  - -
बृहस्पति का विशेषण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पारुष्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೃಹಸ್ಪತಿ
पारुष्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನತೆ /ಕ್ರೂರತನ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > परुषस्य भावः
पारुष्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ ಮಾತು /ಬಿರುಸಾದ ಮಾತು /ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು
विस्तारः - > ಇದು ನಾಲ್ಕುವಿಧ ವಾಙ್ಮಯ ಪಾಪಗಳಲ್ಲೊಂದು. "पारुष्यमनृतं चैव पैशुन्यं चापि सर्वशः । असम्बद्धप्रलापश्च वाङ्मयं स्याच्चतुर्विधम् ॥" "पारुष्यं परुषत्वे च दुर्वाक्ये पुंसि गीष्पतौ" - मेदि०

L R Vaidya

English

 pAruzya {% (I) n. %} 1. Roughness,  hardness
harshness,  cruelty
abuse,  reproach,  scurrilous language,  Bg.xvi.4,  M.xii.6
violence,  M.viii.6
the garden of Indra
aloe-wood.

 pAruzya {% (II) m. %} An epithet of Bṛihaspati.

Bopp

Latin

 पारुष्य n. (a परुष s. य)
1) asperitas,  severitas. HIT. 102.
22.
2) sermo contumeliosus. BH. 16. 4.

Lanman

English

 pā́ruṣya,  n. harshness,  esp. of speech.
[paruṣá.]

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पारुष्यं,  क्ली,
   (परुषस्य भावः । परुष + ष्यञ् ।)अप्रियभाषणम् । तत्पर्य्यायः । अभिवादः २ ।इत्यमरः । १ । ६ । १४ ॥
 तत्तु चतुर्व्विधवाङ्मय-पापान्तर्गतपापघिशेषः । यथा,  --“पारुष्यमनृतञ्चैव पैशुन्यञ्चापि सर्व्वशः ।असम्बद्धप्रलापश्च वाङ्मयं स्याच्चतुर्व्विधम् ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
परुषत्वम् । दुर्व्वाक्यम् । इति मेदिनी । ये,  ९४ ॥
इन्द्रस्य वनम् । इति विश्वः ॥
 अगुरु । इतिशब्दचन्द्रिका ॥

 पारुष्यः,  पुं,
   (परुषस्य भावः पारुष्यं दुर्व्वाक्यंतदिव नीतिवाक्यमस्ति अस्यास्मिन् वा इत्यच् ।)बृहस्पतिः । इति मेदिनी । ये,  ९४ ।

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पारुष्य न०
  परुषस्य भावः परुषि भबो वा ष्यञ् । १ निष्ठु-रत्वे २ दुर्वाक्ये च मेदि० । ३ इन्द्रवने विश्वः ४ अगुरुच-न्दने शब्दच० ५ वृहस्पतौ पु०
  मेदि० । ६ विरुद्धाचरणेदण्डपारुष्यशब्दे ३५३४ पृ० दृश्यम् ।

Capeller

German

 पा॑रुष्य n.
  Rauhheit,  rauhe Rede
 Injurie (j.).

Burnouf

French

 पारुष्य पारुष्य n.
  (परुष) rudesse,  dureté [de
langage ou d'action].
		 Aloès
		 le bosquet d'Indra. -- M. surn.  de
Bṛhaspati,  cf.  पारु le feu.

Stchoupak

French

 पारुष्य-
 nt. rudesse,  dureté,  raideur 
 reproche,  injure.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.