| YouTube Channel

पारिभाषिक (pAribhASika)

 
शब्दसागरः
English
पारिभाषिक
f.
(-की)
1. Current, common, universally received 2. Techni-
cal, (as a word.)
E.
परिभाषा, and ठञ् affix.
Spoken Sanskrit
English
पारिभाषिक - pAribhASika -
adj.
- conventional
पारिभाषिक - pAribhASika -
adj.
- technical
पारिभाषिक पद - pAribhASika pada -
n.
- technical term
Apte
English
पारिभाषिक [pāribhāṣika],
a.
(-की
f.
)
Current, common, universally received
उभयावृत्तिधर्मेण संज्ञा स्यात् पारिभाषिकी Nyāya-śāstra.
Technical (as a word
&c.
).
Apte 1890
English
पारिभाषिक a. (की f.) 1 Current, common, universally received.
2 Technical (as a word &c.).
Monier Williams Cologne
English
पारि—भाषिक mf(ई)n. (-भाषा) conventional, technical,
Suśr.
Sarvad.
Monier Williams 1872
English
पारिभाषिक पारिभाषिक, अस्, ई, अम् (fr.
परि-भाषा), universally received, generally current,
usual, common
technical (as a term).
Apte Hindi
Hindi
पारिभाषिक
वि* - परिभाषा + ठक्
"चालू, सामान्य प्रचलित"
पारिभाषिक
वि* - परिभाषा + ठक्
"(शब्द आदि) तकनीकी, किसी विशेषार्थ का संकेतक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पारिभाषिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಯವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಸಮುದಾಯಾರ್ಥದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಕೇತ ಪದ
व्युत्पत्तिः - > परिभाषा आधिनिकः सङ्क्र्तः, तत आगतम्
विस्तारः - > गुणः वृद्धिः नदी ಮೊದಲಾದ ಸಂಜ್ಞಾವಾಚಕಪದಗಳಿಗೆ ಅವಯವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಅವು ಆಯಾ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಬೋಧಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕಪದಗಳು.
L R Vaidya
English
pAriBAzika {% a. (f. की) %} 1. Current, common, universally received
2. technical (as a word).
Abhyankara Grammar
English
पारिभाषिक (l) technical, as opposed to literal
conventional
e. g. the words संबुद्धि, हेतु etc. cf शब्दैरर्थाभिधानं स्वाभाविकम् पारिभाषिकमशक्यत्वात् लोकत एवार्थावगते: | Kāś on P.I.2.56
cf. किमिदम् पारिभाषिक्याः संबुद्धैग्रहुणमेकवचनं संबुद्धिराहृास्विदन्वर्थग्रहृणं संबोधनं संबुद्धिरिति ! M. Bh. on P. I. 2.33
(2) derived on the strength of a Paribhas cf. पारिभाषिकं क्वचिदनित्यं स्यात् Kat. Par. vr. Pari. 58.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पारिभाषिकं,
क्ली,
(परिभाषात आगतम् परि-भाषा + ठञ् ।) परिभाषयार्थबोधकं पदम् ।यथा तत्राधुनिकसङ्केतः परिभाषा तया अर्थ-बोधकं पदं पारिभाषिकम् यथा शास्त्र-कारादिसङ्केतितनदीवृद्ध्यादिपदम् इति शक्ति-वाद गदाधरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पारिभाषिक
त्रि०
परिभाषात आगतः ठञ् परिभाषातःप्राप्ते परिभाषारूपाधुनिकसङ्केतयुते शब्दे
पु०
तादृश-संज्ञायां स्त्री “उभयावृत्तिधर्मेण संज्ञा स्यात् पारि-भाषिकी” “उभयावृत्तिधर्म्मावच्छिन्नसङ्केतवती संज्ञापारिमाषिकी यथाकाशडित्थादिः सा हि द्वितीयावृत्तिनैवशब्दादिना रूपेण तदाश्रयमभिधत्ते चाकाशादिपदस्यगगनादौ निरवच्छिन्नैव शक्तिः पटादिपदस्यापि पटादौतादृशशक्त्यापत्तेः पटे शक्तमपि पटपदं पटत्वावच्छिश-न्नशक्तिमदित्यादिग्रहोत्तरं ततः पटत्वविशिष्टस्याननुभ-वादवश्यं तच्छक्तिरवच्छिन्नेति चेत् शब्दवति शक्तम-प्याकाशपदं शब्दवत्त्वावच्छिन्नशक्तिमदित्येवं ग्रहद-शायामाकाशादिपदान्न शब्दवत्त्वेन गगनस्य प्रतीतिरत-स्तस्यापि शब्दवत्त्वावच्छिन्नैव तत्र शक्तिरिति विभाव-व्यताम् “यद्वाधुनिकसङ्केतशालित्वात् पारिभाषिकम्”यत्रार्थे यन्नामाधुनिकसङ्केतवत्तदेव तत्र पारिभाषिकंयथा पित्रादिभिः पुत्रादौ सङ्केतितं चैत्रादि यथा चशास्त्रकृद्भिः सिद्ध्यभावादौ पक्षतादि” शब्दशक्तिप्रका०