पारण (pAraNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पारण m.
  (-णः)
	 1. A cloud.
	 nf.  (-णं-णा)
	 1. Eating or drinking after a fast, 
breaking a fast.
	 2. Satisfying,  satisfaction. 
	 3. Accomplishing.
4. Reading through.
	 5. Carrying across.
	 6. Saving.
 E.
  प to
satisfy,  aff.
   ल्युट्.

Capeller Eng

English

 †पारण a.
  carrying over,  rescuing.  —n.  fulfilling, 
accomplishing
 ending,  esp.
    a fast,  i.e.
  breakfast
 reading through, 
perusal,  study (also f.
  आ).

Yates

English

 पारण (णः) 1.
m.
  A cloud.
n.
  f.
  (णा-णं)
Breaking a fast
 satisfying.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 पारण
m.
  (-णः) A cloud.
nf.  (-णं-णा)
1 Eating or drinking after a fast,  breaking a fast.
2 Satisfying,  satisfaction. 
E.
  पॄ to satisfy,  aff.
   ल्यु.

Apte

English

पारण [pāraṇa],  a.
  [पॄ भावे ल्युट्]

Carrying across,  bringing over.

Saving,  delivering.

णः A cloud.

Satisfaction

णम् Accomplishing,  fulfilling
 व्यव- सितपारणमाशशंसिरे$स्मै Bu. Ch.5.85
 व्याघ्रस्य चोपवासेन पारणं पशुमारणम् Udb.

Reading through,  perusal.

Eating after a fast,  concluding a fast.

The complete text of a book.

Swallowing
 स्वर्भानुप्रतिवार- पारणमिलद्दन्तौघ ...... द्युतिः N.*
  22.15.

णा Eating after a fast,  concluding a fast
 कारय चक्षुषी पारणाम् Vb.*
  1
 R.*
  2.39, 55, 7.

Eating (in general)
 बभूव तस्याः किल पारणाविधिः Ku.*
  5.22. (अभ्यवहारकर्म Malli.).

Apte 1890

English

 पारण a. [पॄ भावे ल्युट्] 1 Carrying across,  bringing over. 
2 Saving,  delivering. 
णः 1 A cloud. 
2 Satisfaction. 
णं 1 Accomplishing,  fulfilling. 
2 Reading through,  perusal. 
3 Eating after a fast,  concluding a fast. 
4 The complete text of a book. 
णा 1 Eating after a fast,  concluding a fast
 कारय चक्षुषी पारणां Vb. 1
 R. 2. 39,  55,  70. 
2 Eating (in general)
 Ku. 5. 22
 (अभ्यवहारकर्म Malli.). 

Monier Williams Cologne

English

 पारण a mfn.
   bringing over,  delivering,  Hariv.
 

 पारण m.
  a cloud (as ‘crossing’,  sc.  the sky),  L.
 

 पारण n.
  carrying through,  accomplishing,  fulfilling,  MBh.
  

 conclusion (esp.   of a fast,  with or sc.  व्रत-)

 पारण n.
  eating and drinking after a fast,  breakfast (also f(आ). ),  Kāv.
 
 Pur.
 
 Rājat.

 पारण n.
  satisfaction,  pleasure,  enjoyment (also,  f(आ). ),  Ragh.
 
 Bālar.
 

 पारण n.
  going through,  reading,  perusal (also f(आ). and °ण-कर्मन्,  n.
 ),  MBh.
  
 Hariv.
 

 पारण n.
  completeness,  the full text,  L.
 

 पारण b °णीय See under 1. पार,  p.
  619,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 1. पारण,  अस्,  आ,  अम्,  (for 2. see p. 567,  col.
1),  bringing over,  carrying across,  saving,  deli-
vering
 (अम्),  n. fulfilling,  accomplishing
 reading
through,  reading,  studying
 the complete text (of a
book)
 (अम्,  आ),  n. f.,  also व्रत-पारण,  concluding
a fast,  eating or drinking after a fast,  breakfast
 [cf.
शोणित-प्°।]
—पारण-कर्मन्,  अ,  n. exercise in
reading,  mode of reading.

 2. पारण,  अस्,  m. (for 1. see p. 566,  col. 3),  satis-
fying,  satisfaction
 a cloud.

Macdonell

English

 पारण pār-aṇa,  a.
  taking across,  saving
 n.
  🞄bringing to an end,  accomplishment,  fulfilment
 🞄conclusion of a fast (± vrata -),  breakfast 🞄(also ā)
 reading
 complete text.

Benfey

English

 पारण पारण,  i. e. पॄ + अन, 
 I. adj.
 
Saving,  Hariv. 7941.
 II. n.
 
 1. Ful-
filling,  MBh. 7,  2907.
 2. Reading, 
studying,  MBh. 18,  212.
 III. n.
  and f.
 
णा, 
 1. with and without व्रत,  Con-
cluding a fast,  eating or drinking after
a fast,  Kathās. 21,  146.
 2. Breakfast, 
Kathās. 23,  44.

Apte Hindi

Hindi

पारण
वि* - पृ + ल्युट्
"पार ले जाने वाला,  उबारने वाला"

पारण
वि* - पृ + ल्युट्
"बचाने वाला,  उद्धार करने वाला"

पारणः
पुं*
  - पृ + ल्युट्
बादल

पारणः
पुं*
  - पृ + ल्युट्
संतोष

पारणम्
नपुं*
   - पृ + ल्युट्
"निष्पन्न करना,  पूरा करना,  "

पारणम्
नपुं*
   - पृ + ल्युट्
"पाठ करना,  बांचना"

पारणम्
नपुं*
   - पृ + ल्युट्
"व्रत (उपवास) के पश्चात् भोजन करना,  व्रत खोलना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पारण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘ /ಮೋಡ
निष्पत्तिः - > पार (कर्मसमाप्ते) + णिच् - "ल्युः" (३-३-११५)
व्युत्पत्तिः - > पारयति इति
पारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ರತ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ ಮಾಡುವ ಭೋಜನ
निष्पत्तिः - > पार (कर्मसमाप्ते) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)

L R Vaidya

English

 pAraRa {% (I) a. (f. णा) %} 1. Carrying across
 2. saving,  delivering.

 pAraRa {% (II) m. %} 1. A cloud
 2. satisfaction.

 pAraRa {% (III) n. %} 1. Accomplishing
 2. reading through
 3. eating after a fast,  concluding a fast.

Kridanta Forms

Sanskrit

पॄ (पॄ꣡ पूरणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  पारणम्
अनीयर् =  पारणीयः - पारणीया
ण्वुल् =  पारकः - पारिका
तुमुँन् =  पारयितुम्
तव्य =  पारयितव्यः - पारयितव्या
तृच् =  पारयिता - पारयित्री
क्त्वा =  पारयित्वा
ल्यप् =  प्रपार्य
क्तवतुँ =  पारितवान् - पारितवती
क्त =  पारितः - पारिता
शतृँ =  पारयन् - पारयन्ती
शानच् =  पारयमाणः - पारयमाणा

पार (पा꣡र꣡ कर्मसमाप्तौ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  पारणम्
अनीयर् =  पारणीयः - पारणीया
ण्वुल् =  पारकः - पारिका
तुमुँन् =  पारयितुम्
तव्य =  पारयितव्यः - पारयितव्या
तृच् =  पारयिता - पारयित्री
क्त्वा =  पारयित्वा
ल्यप् =  प्रपार्य
क्तवतुँ =  पारितवान् - पारितवती
क्त =  पारितः - पारिता
शतृँ =  पारयन् - पारयन्ती
शानच् =  पारयमाणः - पारयमाणा

Abhyankara Grammar

English

पारण  the same as पारायण,  recital of the Veda in any of the various artifi- cial ways prescribed,  such as krama,  jatā,  ghana etc.,  cf ऋते न च द्वैपदसंहृितास्वरौ प्रसिध्यतः पारणकर्म चोत्तमम् R.Pr.XI.37.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पारणः,  पुं,
   (पारयतीति । पार + णिच् + ल्युः ।)मेघः । इति शब्दमाला ॥

 पारणं,  क्ली,
   (पार + भावे ल्युट् ।) उपवास-व्रतान्तरदिवसकर्त्तव्यप्राथमिकभोजनम् । विव-रणमस्य पारणाशब्दे द्रष्टव्यम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पारण न०
  पार--भावे ल्युट् । १ व्रतान्तभोजने युच् पारणातत्रार्थे । “पारणं पावनं पुंसां सर्वपापप्रणाशनम ।उपवासाङ्गभूतञ्च फलदं शुद्धिकारणम् । सर्वेष्वेवोपवा-सेषु दिवा पारणमिष्यते । अन्यथा फलहानिः स्यादृतेधारणपारणम । न रात्रौ पारणं कुर्य्यादृते वै रोहि-णीवतात् । निशायां पारणं कुर्य्याद्वर्जयित्वा महानि-शास् । पृर्वाह्णे पारणं शस्तं कृत्वा विप्र । सुरार्चनम् ।सर्वेषां सम्मतं कुर्य्यादृते वै रोहिणीव्रतम्” व्रह्मवै०श्रीकृष्णजन्मखण्डे ८ अ० । जन्माष्टमीशब्दे एकादशी-शब्दे च दृश्यम् । ल्यु । २ मेघे पु०
  शब्दमाला । ३ ऋ-षिभेदे । पारणस्यर्षेरपत्यम् इञ् । पारणि तदपत्ये ।ततः यूनि फञ् पारणायन यूनि तदपत्ये । तौल्वला०फिञो न लुक् ।

Capeller

German

 पारण hinüberschaffend,  rettend. n.
  das
Abmachen,  Vollbringen,  Beschließen
(bes. des Fastens,  daher auch erste Mahlzeit, 
Frühstück)
 Durchstudieren,  Lesen
(auch f.
  आ).

Grassman

German

 (pāraṇa),  a.,  hinüberschaffend,  rettend [von par Caus.],  enthalten in saṃ-pā́raṇa.

Burnouf

French

 पारण पारण n.
  (पॄ au c.
 sfx. अन) action de
rassasier,  de satisfaire
		 de manger ou de boire aprés un jeûne.
पारणकर्मन् n.
  mode ou exercice de lecture.

Stchoupak

French

 पारण-
 nt. accomplissement,  exécution 
 interruption d'un jeûne 
premier repas après un jeûne,  déjeuner 
 (et -आ- f.
 ) satisfaction, 
plaisir 
 étude attentive,  lecture.
°कर्मन्- nt. étude attentive,  lecture.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.