| YouTube Channel

पाय्य (pAyya)

 
शब्दसागरः
English
पाय्य
mfn.
(-य्यः-य्या-य्यं) Low, vile, reprehensible, contemptible.
n.
(-य्यं)
1. Measure.
2. Water.
3. Drinking.
4. Practice, profession.
E.
पा
to drink, ण्यत्
aff.
Capeller Eng
English
†पाय्य
a.
to be caused to drink
n.
drink, beverage.
Yates
English
पाय्य (य्यं) 1.
n.
Measure
water
drink-
ing
practice.
a. Contemptible.
Spoken Sanskrit
English
पाय्य pAyya
adj.
low
पाय्य pAyya
adj.
to be caused to drink
पाय्य pAyya
adj.
to be drunk
पाय्य pAyya
adj.
vile
पाय्य pAyya
adj.
contemptible
पाय्य pAyya
n.
profession
पाय्य pAyya
n.
water
पाय्य pAyya
n.
drinking
पाय्य pAyya
n.
protection
पाय्य pAyya
n.
measure
पाय्य pAyya
n.
practice
Wilson
English
पाय्य
mfn.
(-य्यः-य्या-य्यं) Low, vile, reprehensible, contemptible.
n.
(-य्यं)
1 Measure.
2 Water.
3 Drinking.
4 Practice, profession.
E.
पा to drink, ण्यत्
aff.
Apte
English
पाय्य [pāyya],
a.
Low, vile, contemptible.
य्यम् Water.
Drinking.
Protection.
A measure (परिमाण)
पाय्यसान्नाय्यनिकाय्यधाय्याः मानहविर्निवाससामिधेनेषु
P.
III.1.29 quoted by ŚB. on
Ms.*
5.3.5.
Practice, profession.
Apte 1890
English
पाय्य a. Low, vile, contemptible.
य्यं 1 Water.
2 Drinking.
3 Protection.
4 A measure (परिमाण).
5 Practice, profession.
Monier Williams Cologne
English
1. पा॑य्य
mfn.
to be (or being) drunk,
L.
to be caused to drink (with
acc.
),
Suśr.
पा॑य्य
n.
drinking (See पूर्व-प्°)
water,
L.
2. पाय्य (prob.) protection (See नृ-, बहु.).
3. पाय्य
n.
a measure,
Pāṇ.
iii, 1, 129 (cf. vi, 2, 122)
practice, profession,
W.
4. पाय्य
mfn.
low, vile, contemptible,
L.
Monier Williams 1872
English
1. पाय्य, अस्, आ, अम्, to be drunk, to be caused
to drink
(अम्), n. water
drinking.
2. पाय्य (for 1. see above), protection (at the
end of a comp.
cf. नृ-प्°).
पाय्य 3. पाय्य, अम्, n. measure
practice,
profession.
पाय्य 4. पाय्य, अस्, आ, अम्, low, vile, repre-
hensible, contemptible.
Apte Hindi
Hindi
पाय्यम्
नपुं*
- "मा + ण्यत्, नि* पत्वम्, युगागमः"
जल
पाय्यम्
नपुं*
- "मा + ण्यत्, नि* पत्वम्, युगागमः"
पेय पदार्थ
पाय्यम्
नपुं*
- "मा + ण्यत्, नि* पत्वम्, युगागमः"
प्ररक्षण
पाय्यम्
नपुं*
- "मा + ण्यत्, नि* पत्वम्, युगागमः"
परिमाण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पाय्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಮಾಣ /ಅಳತೆ
निष्पत्तिः - > मा (माने) "ण्यत्" धात्वादेः पत्वं निपा० (३-१-१२९)
व्युत्पत्तिः - > मीयते अनेन
पाय्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾನೀಯ /ಜಲ /ನೀರು
पाय्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಡಿಯುವುದು /ಪಾನ ಮಾಡುವುದು
पाय्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಂದೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ /ನೀಚ /ಅಧಮ
पाय्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಡಿಸಲ್ಪಡುವ
पाय्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಡಿಸಬೇಕಾದ /ಪಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾದ
पाय्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾನ ಮಾಡಿಸಲು ಅರ್ಹನಾದ
प्रयोगाः - > "घृतं पाय्यः नरः सुजीर्णे स्निग्धो विरेच्यः यथोपदेशम्"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० सूत्र० १७-३०
L R Vaidya
English
pAyya {% n. %} 1. Measure
2. water
3. drinking.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाय्यं हस्तादिभिस्तत्र स्याद्गुञ्जाः पञ्च माषकः ८८३
ते तु षोडश कर्षोऽक्षः पलं कर्षचतुष्टयम्
बिस्तः सुवर्णो हेम्नोऽक्षे कुरुबिस्तस्तु तत्पले ८८४
तुला पलशतं तासां विंशत्या भार आचितः
शाकटः शाकटीनश्च शलाटस्ते दशाचितः ८८५
चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थः प्रस्थैश्चतुर्भिराढकः
चतुर्भिराढकैर्द्रोणः खारी षोडशभिश्च तैः ८८६
-wordlist-
पाय्य (क्ली), गुञ्जा (स्त्री), माषक (पुंक्ली), कर्ष (पुंक्ली), अक्ष (पुं), पल (पुंक्ली), बिस्त (पुं), कुरुबिस्त (पुं), तुला (स्त्री), भार (पुं), आचित (पुं), शाकट (पुं), शाकटीन (पुं), शलाट (पुं), आचित (पुं), कुडव (पुं), प्रस्थ (पुं), आढक (पुं), द्रोण (पुं), खारी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाय्यं,
क्ली,
(मीयतेऽनेनेति मा माने + “पाय्य-सांनाय्येति ।” १२९ इति निपातनात्ण्यद्धात्वादेः पत्वं युगागमश्च ।) परिमाणम् ।इत्यमरः ८५
पानम् इतिसंक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः
जलम् निन्दनीये, त्रि इति विश्वः
(पा पाने + णिच् + ण्यत् ।पाययितव्ये यथा, सुश्रुते १६ ।“घृतञ्च पाय्यः नरः सुजीर्णेस्निग्धो विरेच्यः यथोपदेशम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाय्य
न०
मीयतेऽनेन मा--ण्यत् नि० पादेशः परिमाणे२ पानीये
न०
निन्दनीये
त्रि०
विश्वः पाने उणादि०
Capeller
German
पाय्य (—°) zu tränken
n.
Trunk.
Grassman
German
1. (pāyya, 1. pāyia), a., Schutz [von 1. pā], enthalten in nṛ-, bahu-pā́yia.
2. (pāyya, 2. pāyia) [von 2. pā], 1〉 a., zu trinken, enthalten in kuṇḍa-pā́yia
2〉 n., Trunk, enthalten in pūrva-pā́yia.
Burnouf
French
पाय्य पाय्य a. (पय्) vil, méprisable. -- S.
n.
(पा 1) eau
mesure, cf. पयस्।