पायु (pAyu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पायु m.
  (-युः) The anus.
 E.
  पा to preserve,  Unādi aff.
   उण् and युक
inserted.

Capeller Eng

English

 1 पायु॑ m.
  guard,  protector. 

 पायु॑ m.
  the anus. 

 2 (पा॑यु) m.
  the anus. 

Yates

English

 पायु (युः) 2.
m.
  The anus.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	 anus
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  guard
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  arse  [ vulg. ]
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  protector
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  jacksie  [ vulg. ]
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  asshole
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  arsehole
पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	  ass  [ vulg. ]

पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	 anus
गुद 	-	 guda 	-	 n.
  	-	 anus
च्यूत 	-	  cyUta 	-	 anus
भसद् 	-	  bhasad 	-	 f.
  	-	 anus
त्रिवली 	-	  trivalI 	-	 f.
  	-	 anus
च्युति 	-	  cyuti 	-	 f.
  	-	 anus
शृधू 	-	  zRdhU 	-	 f.
  	-	 anus
लुब्धक 	-	  lubdhaka 	-	 m.
  	-	 anus
चुत 	-	  cuta 	-	 m.
  	-	 anus
अपस्कर 	-	  apaskara 	-	 m.
  	-	 anus
तनुह्रद 	-	  tanuhrada 	-	 m.
  	-	 anus
दुर्गन्धकार 	-	  durgandhakAra 	-	 m.
  	-	 anus
वनिष्णु 	-	  vaniSNu 	-	 m.
  	-	 anus
वर्चोमार्ग 	-	  varcomArga 	-	 m.
  	-	 anus
शब्दभेदिन् 	-	  zabdabhedin 	-	 m.
  	-	 anus
शकृद्देश 	-	  zakRddeza 	-	 m.
  	-	 anus
शृधु 	-	  zRdhu 	-	 m.
 f.
  	-	 anus
उपस्थ 	-	  upastha 	-	 m.
 n.
  	-	 anus
सीध्र 	-	  sIdhra 	-	 n.
  	-	 anus
अपान 	-	  apAna 	-	 n.
  	-	 anus

पायु 	-	 pAyu 	-	 m.
  	-	 anus
गुद 	-	 guda 	-	 n.
  	-	 anus
च्यूत 	-	  cyUta 	-	 anus
भसद् 	-	  bhasad 	-	 f.
  	-	 anus
त्रिवली 	-	  trivalI 	-	 f.
  	-	 anus
च्युति 	-	  cyuti 	-	 f.
  	-	 anus
शृधू 	-	  zRdhU 	-	 f.
  	-	 anus
लुब्धक 	-	  lubdhaka 	-	 m.
  	-	 anus
चुत 	-	  cuta 	-	 m.
  	-	 anus
अपस्कर 	-	  apaskara 	-	 m.
  	-	 anus
तनुह्रद 	-	  tanuhrada 	-	 m.
  	-	 anus
दुर्गन्धकार 	-	  durgandhakAra 	-	 m.
  	-	 anus
वनिष्णु 	-	  vaniSNu 	-	 m.
  	-	 anus
वर्चोमार्ग 	-	  varcomArga 	-	 m.
  	-	 anus
शब्दभेदिन् 	-	  zabdabhedin 	-	 m.
  	-	 anus
शकृद्देश 	-	  zakRddeza 	-	 m.
  	-	 anus
शृधु 	-	  zRdhu 	-	 m.
 f.
  	-	 anus
उपस्थ 	-	  upastha 	-	 m.
 n.
  	-	 anus
सीध्र 	-	  sIdhra 	-	 n.
  	-	 anus
अपान 	-	  apAna 	-	 n.
  	-	 anus

 
   पायु  pAyu m.
   asshole   
   पापात्मन्  pApAtman m.
   asshole      
            

 
   पायु  pAyu m.
   jacksie  [ vulg. ]

 
   पायु  pAyu m.
   arsehole

 
   पायु  pAyu m.
   arsehole     

Wilson

English

 पायु
m.
  (-युः) The anus.
E.
  पा to preserve,  Uṇādi aff.
   उण् and युक् inserted.

Apte

English

पायुः [pāyuḥ],  Ved.
  A guard,  protector.

पायुः [pāyuḥ],  The anus
 पायूपस्थम् Ms.*
  2.9, 91
 Y.*
  3.92.

Apte 1890

English

 पायुः The anus
 पायूपस्थं Ms. 2. 90,  91
 Y. 3. 92. 

Monier Williams Cologne

English

 1. पायु॑ (ŚBr.   xiv,  पा॑यु),  m.
  the anus,  VS.
 
 &c.
  

 2. पायु॑ m.
  (√ 3. पा
 for 1. पायु See col. 1) a guard,  protector,  RV.
   (esp.   instr. pl.
  ‘with protecting powers or actions,  helpfully’),  AV.
  

 N.
  of a man,  RV.
   vi,  47,  24 (with भारद्वाज,  author of vi,  75
 x,  87).

Monier Williams 1872

English

 1. पायु,  उस्,  m. the anus.
—पायु-क्षालन-
भूमि,  इस्,  f. or पायु-क्षालन-वेश्मन्,  अ,  n. a
water-closet,  privy.
—पायु-भेद,  अस्,  m.,  Ved. (in
astrol.) N. of two ways in which an eclipse terminates.

 पायु 2. पायु,  उस्,  m. (fr. rt. 3. पा
 for 1.
see above),  Ved. a guard,  protector
 N. of a man
(अवस्),  m. pl. protecting powers or actions.

Macdonell

English

 पायु 1. pā-y-ú,  m.
  protector: pl.
  (gnly. in. ) 🞄protecting powers,  aid.

 पायु 2. pāy-ú,  m.
  (ŚB. pā́yu)anus: -kṣālanabhūmi,  f.
  privy: -tā,  f.
  abst. ɴ.
 -kṣālana-veśman,  n.
  id.
 -upastha,  n.
  sg. anus 🞄and organ of generation. 

Benfey

English

 पायु पायु,  m.
  The anus,  Man.  2,  91.

Apte Hindi

Hindi

पायुः
पुं*
  - "पा + उण्,  युक"
"गुदा,  मलद्वार"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पायु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗುದ /ಆಸನ ದ್ವಾರ /ಅಪಾನ ವಾಯು ಹೊರಡುವ ಮಾರ್ಗ
निष्पत्तिः - > पा (रक्षणे) - "उण्" (उ० १-१)
व्युत्पत्तिः - > पाति मलनिःसारणेन रक्षति
पायु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯ
विस्तारः - > "कर्मेन्द्रिय" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.

L R Vaidya

English

 pAyu {% m. %} The anus,  M.ii.90,  Yaj.iii.92.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rkub
१) आसन २) दण्डि ३) पायु ४) बुलि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सीवनी तदधःसूत्रं स्थदण्डं पेलमण्डकः ॥ ६११ ॥
मुष्कोऽण्डकोषो वृषणोऽपानं पायुर्गुदं च्युतिः ।
अधोमर्म शकृद्द्वारं त्रिवलीकबुली अपि ॥ ६१२ ॥
-wordlist-
 
सीवनी (स्त्री),  अण्ड (क्ली),  पेल (क्ली),  पेलक (पुं),  अण्डक (पुं),  मुष्क (पुंक्ली),  अण्डकोश (पुं),  वृषण (पुंक्ली),  अपान (क्ली),  पायु (पुं),  गुद (पुंक्ली),  च्युति (स्त्री),  अधोमर्मन् (क्ली),  शकृद्द्वार (क्ली),  त्रिवलीक (क्ली),  बुलि (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

गुद
गुद,  पायु,  अपान
गुदः पायुरपानं स्यात्कटिप्रोथौ स्फिजौ पुतौ ।
verse 2.1.1.513
page 0059

Vedic Reference

English

 1. Pāyu,  meaning ‘guard, ’ ‘protector, ’ occurs several times
in the Rigveda.^1
1) i. 147,  3
 ii. 1,  7
 iv. 2,  6
 4,  3. 12
 vi. 15,  8
 viii. 18,  2
 60,  19
 x,  100,  9.

 2. Pāyu is found in the Rigveda^1 as the name of a poet,  a
Bhāradvāja. In the Bṛhaddevatā^2 he is credited with assisting
Abhyāvartin Cāyamāna and Prastoka Sārṅjaya by conse-
crating their weapons with a hymn.^3
1) vi. 47,  24. Cf. Ludwig,  Translation
of the Rigveda,  3,  128.
2) v. 124 et seq.,  with Macdonell's notes.
3) vi. 75 (the ‘battle’ hymn).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पायुः,  पुं,
   (पाति रक्षति शरीरं मलनिस्मारणे-नेति । यद्वा,  पिबति वस्त्यौषधमनेनेति । पा +“कृवापाजीति ।” उणां १ । १ । इत्युण् ।“आतो युक् चिण्कृतोः ।” ७ । ३ । ३३ ।इति युक् ।) मलद्वारम् । स तु गर्भस्थस्य सप्त-भिर्मासैर्भवति । इति सुखबोधः ॥
 तत्पर्य्यायः ।अपानम् २ गुदम् ३ च्युतिः ४ अधोमर्म्म ५शकृद्द्वारम् ६ त्रिवलीकम् ७ वलिः ८ । इतिहेमचन्द्रः । ३ । २७६ ॥
 (यथा,  पञ्चदशी ।१ । २१ ।“रजोऽशैःपञ्चभिस्तेषां क्रमात् कर्म्मेन्द्रियाणि तु ।वाक्पाणिपादपायूपास्थाभिधानानि जज्ञिरे ॥
”)तस्याध्यात्मादि यथा,  --“अवाग् गतिरपानश्च पायुरध्यात्ममुच्यते ।अधिभूतं विसर्गश्च मित्रस्तत्राधिदैवतम् ॥
”इति महाभारते आश्वमेधिकपर्व्व ॥
(स्वनामख्यातो भरद्वाजपुत्त्रः । यथा,  ऋग्वेदे ।६ । ४७ । २४ । “अश्वथः पायवेऽदात् ॥
”“पायवे भरद्वाजपुत्त्रायैतत्संज्ञायास्मद्भ्रात्रेचाश्वथोऽश्ववानेतत्संज्ञः प्रस्तोकोऽदात् दत्त-वान् ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
 पालके,  त्रि ।यथा,  ऋग्वेदे । २ । १ । ७ ।“त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पायु पु०
  अपैति अनेन वायुः अप + इण करणे--उण् अपे-रल्लोपः पिबत्यौषधमनेन पा--उण् वा । १ अपानवायु-स्थाने २ कर्मेन्द्रियभेदे च इन्द्रियशब्दे दृश्यम् ।

Capeller

German

 1. पायु॑ m.
  Hüter,  Schirmer.

 2. पायु (पा॑यु) m.
  After.

Grassman

German

 pāyú,  m.,  Hüter,  Beschützer [von 1. pā]
 im Plural häufig 2〉 von den Hütern,  durch welche Agni oder 3〉 Savitar oder Indra ({130, 10}) oder Mitra,  Varuna ({424, 3}) oder die Götter überhaupt ({647, 4}) die Menschen beschützen,  wobei die häufig auch in diesen Fällen (2 und 3) hinzutretenden Beiwörter,  wie adábdha,  ásredhat,  ájasra und ähnliche eine abstrakte Deutung (Schutzäusserungen BR.) verbieten
 4〉 Eigenname eines Mannes. — Bisweilen paayú zu sprechen.
-ús {31, 13} (ántaras)
 {89, 5} (ádabdhas)
 {298, 6} (tásya)
 {300, 3} (viśás asyā́s)
 {485, 7}
 {669, 19} (divás)
 {926, 9}.
-ús [paayús zu sprechen] {192, 7}
 {553, 8} (divyás).
-úm {193, 4} (pāthás metrisch für pathás)
 {456, 8}.
-áve 4〉 {488, 24}.
-ós {249, 4} yajñásya netā́ prathamásya 〰.
-ávas {638, 2} (ādityā́s). — 2〉 {147, 3}
 {300, 12}. _{300, 13}
 {366, 4} (dyumántas).
-úbhis {395, 15}
 {645, 11}. — 2〉 {31, 12}
 {95, 9} (ádabdhebis) = {143, 8}
 {189, 4} (ájasrais)
 {669, 8} (ásredhadbhis). — 3〉 [Page807] {512, 3}(ádabdhebhis)
 {554, 3} (víśvehhisvíśvebhis)
 {130, 10} (śagmaís)
 {424, 3}
 {647, 4} (áriṣṭebhis).

 807, 2.a: víśvebhis st. víśvehhis

Burnouf

French

 पायु पायु m.
  anus.

Stchoupak

French

 पायु-
 m.
  anus.
°ध्वनि- m.
  pet.
पायूपस्थ- nt. anus et parties génitales.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.