पाण्डुलेख (pANDulekha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English पाण्डुलेख pANDulekha outline
पाण्डुलेख pANDulekha draft
पाण्डुलेख pANDulekha concept
पाण्डुलेख pANDulekha outline or sketch made with a style or with chalk
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Monier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishApte Hindi
Hindiपाण्डुलेखः
पाण्डु-लेखः -
खड़िया से बनाई गई कोई रूपरेखा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपाण्डुलेख
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರಿಯಾದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದಿಂದ ಬರೆಯುವ ರೂಪರೇಖೆಯ ಚಿತ್ರ /ಆಕೃತಿಸೂಚಕ ಸ್ಥೂಲ ರೂಪದ ಚಿತ್ರ
प्रयोगाः - > "पाण्डुलेखेन फलके भूमौ वा प्रथमं लिखेत् । ऊनाधिकं तु संशोध्य पश्चात्पत्रे निवेशयेत् ॥"
उल्लेखाः - > व्यासः
L R Vaidya
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritपाण्डुलेख (मुसविदा) ख्याते पूर्वपक्षादिलेश्चनभेदे पाण्डु-लेख्यादयोऽप्यत्र । तत्प्रकारादि वीरमि० उक्तो यथा“अयञ्च पक्षः प्राक्पाण्डुलेख्यं भूमिफलकादौ कारयित्वाशोधितः पश्चात्पत्रे लेखनीयः तथा च वृहस्पतिः“अधिकाँञ्छातयेदर्थान् न्यूनांश्च परिपूरयेत् । भूमौनिवेशयेत्तावद्यावदर्थो विनिश्चितः” शातयेदुद्वपेत् भूमा-विति पाण्डुलेख्ययोग्याधारोपलक्षणम् । अतएवाहस एव “पूर्वपक्षं स्वभावोक्तं प्राड्विवाकोऽभिलेखयेत् ।पाण्डुलेखेन फलके ततः पत्रे विशोधितम्” इति ।स्वभावोक्तन्न भयाद्युपाधिनोक्तम् । व्यासोऽपि “पाण्डु-लेखेन फलके भूमौ वा प्रथमं लिखेत् । ऊनाधिकन्तुसंशोध्य पश्चात्पत्रे निवेशयेत्” । शोधनञ्चोत्तरयोग्यावधिविधेयम् न ततःपरमनवस्थापत्तेरदृष्टार्थतापाच्च । तथाच नारदः “शोधयेत्पूर्ववादन्तु यावन्नोत्तरदर्शनम् ।अवष्टब्धस्यीत्तरेण निवृत्तं शोधनम्भवेत्” अवष्टब्धस्योत्तर-योग्यस्य । यस्त्वर्य्यप्रगलभत्वात् पक्षदोषगुणहानादानाभ्यांशोधयितुमशक्तस्तस्य वक्तव्यार्थं निर्धार्य्य सभ्यैरेव संशो-धनीयः । यथाह वृहस्पतिः “अभियोक्ताऽप्रगल्भ-त्वाद्वक्तुन्नोत्सहते यदा । सभ्यैस्तु शोधनन्तस्य कार्य्यम-र्थानुरूपतः” इति । यदि भाषामशोधयित्वैवोत्तरन्दाप-यन्ति सभ्यास्तदा रागाल्लोभाद्भयाद्वापीत्याद्युक्तदण्डेनसभ्यान् दण्डयित्वा पुनः पतिज्ञालेखनपूर्वकं व्यवहारःप्रबर्त्तनीयो राज्ञेति तात्पर्य्यम् । यदा त्वर्थिप्रत्यर्थिनो-र्लोखनापाटवाद्राजकीयलेखकद्वारा तौ भाषोत्तरे लेख-यतः । स चान्यतरपक्षपातेनान्यथा लिखत्यन्यत् त राज्ञाचौरवद्दण्ड्य इत्याह कात्यायनः “अन्यदुक्तं लिखेदन्य-द्योऽर्थिप्रत्यर्थिना वचः । चौरवत्त्रासयेत्तन्तु धार्मिणःपृथिवीपतिः” इति ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.