| YouTube Channel

पाण्डवेय (pANDaveya)

 
शब्दसागरः
English
पाण्डवेय
m.
 (-यः) A descendant of Pāṇḍu
E.
 पाण्ड, and ढक्
aff.
Capeller Eng
English
पाण्डवेय
m.
 &
a.
 = पाण्डव.
Yates
English
पाण्डवेय (यः) 1.
m.
 A descendant of
Pāndu, as
Yudhisthira, &c.
Wilson
English
पाण्डवेय
m.
 (-यः) A descendant of Pāṇḍu.
E.
 पाण्डु, and ढक्
aff.
Apte
English
पाण्डवेयः [pāṇḍavēyḥ],
=
 पाण्डव q. v.
Apte 1890
English
पांडवेयः = पांडव q. v.
Monier Williams Cologne
English
पाण्डवेय
mfn.
 id., ib.
पाण्डवेय
m.
 a son of Pāṇḍu or an adherent of the Pāṇḍavas, ib.
Monier Williams 1872
English
पाण्डवेय = पाण्डव, q. v.
Benfey
English
पाण्डवेय पाण्डवेय, i. e. पाण्डु +
एय,
I. patronym. A descendant of
Pāṇḍu.
II.
m.
 A partisan of the
Pāṇḍavas.
III.
adj.
 Belonging to,
connected with, the five Pāṇḍavas(?),
MBh. 8, 1634.
Apte Hindi
Hindi
पाण्डवेय
वि* - -
"पाण्डु का पुत्र या सन्तान, पांडु के पाँचों पुत्रों में से कोई सा एक- युधिष्ठिर, भीम, अर्जुन, नकुल और सहदेव"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पाण्डवेय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಂಡವರು /ಪಂಡುರಾಜನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ಕುಂತೀ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರೀಪುತ್ರರು
निष्पत्तिः - > "ढक्" (४-१-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पाण्डोरियं पाण्डवी कुन्ती माद्री च, तयोरपत्यानि
प्रयोगाः - > "यदाऽश्रौषं चापगेयेन सङ्ख्ये स्वयं मृत्युं विहितं धार्मिकेण । तच्चाकर्षुः पाण्डवेयाः प्रहृष्टास्तदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि० १-२०७
L R Vaidya
English
pAMqaveya {% m. %} The same as पांडव q.v.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
ग्रन्थिकस्तु सहदेवो नकुलस्तन्तिपालकः ।
मोद्रेयाविमौ कौन्तेया भीमार्जुनयुधिष्ठिराः ॥ १३८ ॥
द्वयेऽपि पाण्डवेयाः स्युः पाण्डवाः पाण्डवायनाः ।
-wordlist-
ग्रन्थिक (पुं), सहदेव (पुं), नकुल (पुं), तन्तिपाल (पुं), माद्रेय (पुं), कौन्तेय (पुं), पाण्डवेय (पुं), पाण्डव (पुं), पाण्डवायन (पुं)
Mahabharata
English
Pāṇḍaveya, pl. (ºāḥ) = Pāṇḍava, pl. (also = the partisans of Yudhishṭhira): I, †152, †167, †181, †214, 429, 2234 (Kuru-Pºyoḥ), 2450, 5727, 5817, †7153, †7333, 7386, 7426, 7430, 7446, 7498, 7985
II, 788 (dual = Arjuna and Bhīmasena), 1676(?), 1821, 1885, †2120, 2516
III, †249, 3093, 11454, †12595, †12596
IV, 616
V, 58 (pañca), 608, †859, 2488 (ºhite), 3263, 4462, 5368, 5389, 5535, 5735, 5878
VI, 12 (sg., i.e. one belonging to the party of the Pāṇḍavas), 823, 1868, 2190, 2433, 2509, 2533, 2890, 3173, †3517, 4062, 5090, 5091, 5200, 5547, 5555
VII, 15, 39, 492, 617, 1064, 1190, 1757, 2621, 2631, 4030, 5058, 5063, 6070, 6615, 6693, 6881, 7155, 7979, 8108, 8424, 8699, 9169, 9322
VIII, 47, 57, 151, †198 (svasrīyān, sc. Śalya's), 1353, †3627, 3716, 3969, 3972, 3985, †4299 (dual = Nakula and Bhīmasena), †4301 (dual = Bhīmasena and Arjuna), †4832, 4883
IX, 80, 366 (ºānāṃ sainyaṃ), 402, 1260, 1497, 1499, †1565, 1822, 1860, 1877 (pañcānāṃ), 1917, 1978, 1984
X, 67, 394 (śibiraṃ Pºānāṃ), 655 (dual = Arjuna and Yudhishṭhira), 703, 718 (garbheshu Pºānāṃ), 720 (do.)
XI, 587
XII, 4561
XIII, 7745
XIV, 372.
Pāṇḍaveya, sg.^1 = Abhimanyu: VII, 1904.
Pāṇḍaveya, sg.^2 = Arjuna: I, 7799, 7878 (Dhanañjayaḥ)
II, 1006
III, 1572, 1698
V, 5759 (Bhīmasenānujena)
VII, 3298, 6307, 7069(?)
VIII, 36 (protected Śikhaṇḍin), †1972, †3400, 4019, †4050, 4745, 4772
IX, 3255
XII, 13150.
Pāṇḍaveya, sg.^3 = Bhīmasena: VII, 5114 (Bhº)
VIII, †3837, 3906, 3942.
Pāṇḍaveya, sg.^4 = Janamejaya: I, 1062, 1196 (Jº), 1623 (do.), 2041 (do.), 2175 (Pārīkshitasya), 4528.
Pāṇḍaveya, sg.^5 = Nakula: XII, 6203.
Pāṇḍaveya, sg.^6 = Parikshit: I, 1784.
Pāṇḍaveya, sg.^7 = Yudhishṭhira: II, 1246, 1274
III, 10169, 10554, 10700, ††13143, 14629
IV, 2196 (Yº)
V, 7559
VI, 2026(?), 2106
VII, 42, 490
VIII, 2997
IX, 3505
X, 11, 12
XII, 705, †1843.
Pāṇḍaveya, adj. (“belonging to the Pāṇḍavas”): III, 15118 (rātnāni)
VIII, 1634 (sainyāni), 3908 (mahābalaṃ)
XIV, 373 (rāshtre
instead of Pāṇḍaveye tu B. has Pāṇḍavai rājan).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाण्डवेयः, त्रि, (पाण्डोरियं इत्यञ् ङीप् च पाण्डवीकुन्ती माद्री च तयोरपत्यम् इति । ढक् ।)पाण्डोरपत्यम् । इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥
(युधिष्ठिरप्रभृतयः पञ्च भ्रातरः । यथा, महाभारते । १ । २०३ । १५ ।“यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन् यादववाहिनीम् ।राज्यार्थे पाण्डवेयानां पाञ्चाल्यसदनं प्रति ॥
”अभिमन्युपुत्त्रो नरपतिः परीक्षित् । यथा, भागयते । १ । ४ । ७ ।“कथं वा पाण्डवेयस्य राजर्षेर्मुनिना सह ।संवादः समभूत्तात ! यत्रैषा सात्वती श्रुतिः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाण्डवेय
पु०
 पाण्डोरियम् अञ् ङीप् पाण्डवी कुन्ती माद्रीच तयोरपत्यम् ढक् । पाण्डुपत्नीपुत्रेषु युधिष्ठिरादिषुभा० आ० १ अ० । तेषां क्षेत्रजत्वात् मातृद्वारेण कीर्त्तनम् ।
Capeller
German
पाण्डवेय = vor.