| YouTube Channel

पाण्डर (pANDara)

 
शब्दसागरः
English
पाण्डर
mfn.
(-रः-रा-रं) Pale or yellowish white.
m.
(-रः)
1. Pale or
yellowish white, (the colour.)
2. A plant, commonly Marūa or
Marūvaka.
n.
(-रं)
1. Many-flowered jasmine.
2. Red chalk.
E.
पडि to go, अर् Unādi
aff.
, and the radical vowel made long
also
पाण्डुर.
Capeller Eng
English
†पाण्डर
a.
whitish yellow.
Yates
English
पाण्डर (रः-रा-रं)
a. Pale yellowish
white.
m.
Pale colour.
n.
Many
flowered jasmine
red chalk.
Spoken Sanskrit
English
पाण्डर - pANDara -
adj.
- white
पाण्डर - pANDara -
adj.
- whitish-yellow
पाण्डर - pANDara -
adj.
- pale
पाण्डर - pANDara -
m.
- species of plant
पाण्डर - pANDara -
n.
- jasmine blossom
पाण्डर - pANDara -
n.
- red chalk
पाण्डर - pANDara -
adj.
- whitish-yellow
पाण्डुता - pANDutA -
f.
- whitish-yellow colour
पाण्डुत्व - pANDutva -
n.
- whitish-yellow colour
सितपिङ्गाण - sitapiGgANa -
adj.
- dark-yellowish-whitish white
वराल - varAla -
adj.
- black-yellowish-whitish white
सितपिङ्गाण - sitapiGgANa -
m.
- dark-yellowish-whitish whiteness
वराल - varAla -
m.
- black-yellowish-whitish whiteness
Wilson
English
पाण्डर
mfn.
(-रः-रा-रं) Pale or yellowish white.
m.
(-रः)
1 Pale or yellowish white, (the colour.)
2 A plant, commonly Marüa or Marūvaka.
n.
(-रं)
1 Many-flowered jasmine.
2 Red chalk.
E.
पडि to go, अर Uṇādi
aff.
, and the radical vowel made long
also
पाण्डुर.
Apte
English
पाण्डर [pāṇḍara],
a.
Whitish, pale-white
यत् कङ्कालमकालपाण्डुरघन- प्रस्पर्धि रुन्धन्नभः
Mv.*
5.39.
रम् Red-chalk.
The blossom of the jasmine.
Semen virile
पाण्डरं शुक्र- मित्याहुः Dhyāna.
Up.*
87.
Apte 1890
English
पांडर a. Whitish, pale-white.
रं 1 Red-chalk.
2 The blossom of the jasmine.
Monier Williams Cologne
English
पाण्डर a पाण्डव See under पाण्डु.
पाण्डर b mf(आ)n. whitish-yellow, pale, white,
ŚBr.
(cf. -वासस्)
&c.
&c.
पाण्डर
m.
a species of plant,
L.
N.
of a mountain,
MārkP.
of a Naga (also °रक),
MBh.
of a sect (also °रक),
L.
पाण्डर
n.
a jasmine blossom,
L.
red chalk,
L.
Monier Williams 1872
English
पाण्डर पाण्डर, पाण्डव। See p. 563,
col. 1.
पाण्डर, अस्, आ, अम्, whitish-yellow, whitish,
white
(अस्), m. a species of plant (= मरु-वक)
N. of a mountain
of a Nāga
of a sect
(अम्), n.
the blossom of the jasmine
red chalk, ruddle.
—पाण्डर-द्वार-गो-पुर, अस्, आ, अम्, having
white doors and city gates.
—पाण्डर-पुष्पिका, f.
a species of plant (= शीतला).
—पाण्डर-भिक्षु,
उस्, m. ‘a white-robed mendicant, epithet of a par-
ticular sect.
Macdonell
English
पाण्डर pāṇḍ-ara,
a.
pale yellow, whitish, 🞄white.
Benfey
English
पाण्डर पाण्डर, akin to पाण्डु,
I.
adj.
,
f.
रा, Pale, yellowish, white, Rām.
3, 2. 17 Gorr.
II.
m.
1. The name of a
mountain.
2. The name of a Nāga or
serpent.
Apte Hindi
Hindi
पाण्डर
वि* - पाण्डर + अच्
"धवल, पीतधवल, सफ़ेद"
पाण्डर
पुं*
- पाण्डर + अच्
गेरु
पाण्डर
पुं*
- पाण्डर + अच्
चमेली का फूल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पाण्डर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರುವಕ ವೃಕ್ಷ /ಮಂಗಾರೆ ಗಿಡ
पाण्डर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ವೇತವರ್ಣ
पाण्डर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಪರ್ವತ
पाण्डर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶ್ವೇತವರ್ಣದ /ಬಿಳುಪಾದ
व्युत्पत्तिः - > पाण्डरः श्वेतवर्णोऽस्त्यस्य
पाण्डर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೈರಿಕಧಾತು
पाण्डर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂದಪುಷ್ಪ /ಮೊಲ್ಲೆ ಹೂವು
L R Vaidya
English
pAMqara {% (I) a. (f. रा) %} Whitish.
pAMqara {% (II) n. %} 1. Red chalk
2. the blossom of the jasmine.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Pāṇḍara, see next, and s.v. Pāṇḍava.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dkar po
१) अर्जुन २) अवदात ३) गुण ४) गौर ५) दूर्वा ६) धवल ७) पण्डित ८) पाण्डर ९) रुचक १०) शुक्र ११) शुक्ल १२) शुचि १३) शुभ्र १४) श्वेत १५) श्वेतक १६) सित १७)
skya ba
१) पाण्डर २) विशद
skya bo
१) पाण्डर २) विशद
skya bo
१) धवल २) पण्डरो ३) पाण्डर ४) पाण्डव ५) पाण्डुर ६) विशद ७) हरिण
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्वेतः श्येतः सितः शुक्लो हरिणो विशदः शुचिः १३९२
अवदातगौरशुभ्रवलक्षधवलार्जुनाः
पाण्डुरः पाण्डरः पाण्डुरीषत्पाण्डुस्तु धूसरः १३९३
-wordlist-
श्वेत (पुं), श्येत (पुं), सित (पुं), शुक्ल (पुं), हरिण (पुं), विशद (पुं), शुचि (पुं), अवदात (पुं), गौर (पुं), शुभ्र (पुं), वलक्ष (पुं), धवल (पुं), अर्जुन (पुं), पाण्डुर (पुं), पाण्डर (पुं), पाण्डु (पुं), ईषत्पाण्डु (पुं), धूसर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
हरिण
हरिण, पाण्डुर, पाण्डु, अवदात, पाण्डर
हरिणः पाण्डुरः पाण्डुरवदातश्च पाण्डरः ७३२
verse 4.1.1.732
page 0084
Mahabharata
English
Pāṇḍara, a serpent. § 65 (Sarpasattra): I, 57, 2152 (of Airāvata's race).
पुराणम्
English
पाण्डर / PĀṆḌARA. A serpent born of the race of airāvata. This serpent was burnt to death at the sarpasatra of janamejaya. (Śloka 11, Chapter 57, Ādi Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाण्डरं,
क्ली,
(पाण्डरो वर्णोऽस्त्यस्येति अच् ।)कुन्दपुष्पम् गैरिकम् इति शब्दचन्द्रिका
पाण्डरः,
पुं,
(पाण्डरः शुक्लवर्णोऽस्त्यस्येति अच् ।)मरुवकवृक्षः (पडि + अर + दीर्घश्च ।)श्वेतवर्णः (पर्व्वतविशेषः तु मेरोः पश्चिमेवर्त्तते यथा, मार्कण्डेये ५५ १० ।“अञ्जनः कुक्कुटः कृष्णः पाण्डरश्चाचलोत्तमः
”“पश्चिमेन तथा मेरोर्विस्कम्भात् पश्चिमाद्बहिः ।एतेऽचलाः समाख्याताः --
”ऐरावतकुलोत्पन्ननागविशेषः यथा, महा-भारते ५७ ११ -- १२ ।“पारावतः पारिजातः पाण्डरो हरिणः कृशः ।विहङ्गः शरभो मेदः प्रमोदः संहतापनः
ऐरावतकुलादेते प्रविष्टा हव्यवाहनम्
”पक्षिविशेषः यथा, ज्योतिस्तत्त्वधृतवचनम् ।“गृध्रः कङ्कः कपोतश्च उलूकः श्येन एव ।चिल्लश्च धर्म्मचिल्लश्च भासः पाण्डर एव ।गृहे यस्य पतन्त्येते गेहं तस्य विपद्यते
”)तद्बर्णविशिष्टे, त्रि इत्युणादिकोषः
(यथा, हरिवंशे ८२ ५० ।“असिताम्बरसंवीतं पाण्डरं पाण्डरासनम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाण्डर
पु०
पडि--अर दीर्घश्च मरुवकवृक्षे श्वेतवर्णे च३ तद्वति
त्रि०
अमरः कुन्दपुष्पे गैरिके
न०
शब्दच०
Capeller
German
पाण्डर weißlich, bleich.
Burnouf
French
पाण्डर पाण्डर a. pâle, blanc jaunâtre. -- S.
m.
pâleur.
Esp. de plante. -- N. jasmin fleuri.
Craie rouge.
Stchoupak
French
पाण्डर-
a. jaune clair, blanchâtre, blanc.
°दन्त- a. ayant des dents ou des défenses blanches.
°वासस्- a. vêtu de blanc, de jaune clair (dit du Soma).