| YouTube Channel

पाणिन्धम (pANindhama)

 
Yates
English
पाणि-न्धम (मः-मा-मं)
a. Blowing
through the hands
obscure,
dark, as a road or passage.
Spoken Sanskrit
English
पाणिन्धम pANindhama
adj.
 crowded on
Wilson
English
पाणिन्धम
mfn.
 (-मः-मा-मं)
1 Who blows through the hands.
2 Obscure, dark, (as a path, where a noise is made with the hands, to frighten
away snakes, &c.)
E.
 पाणि the hand, ध्मा to blow or breathe,
aff.
 खञ्.
Apte 1890
English
पाणिंधम-य a. 1 Blowing through the hands.
2 Chilly, as a road or journey.
3 Obscure, dark.
Monier Williams Cologne
English
पाणि—ं-धम
mfn.
 crowded (as a path, where a person blows into his hands to make a noise and attract notice),
Kāś.
 on
Pāṇ.
 iii, 2, 37.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पाणिन्धम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೈಯಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ /ಹಸ್ತತಾಡನದಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ (ದಾರಿ)
निष्पत्तिः - > पाणि + ध्मा (शब्दाग्निसंयोगयोः) - "खश्" (३-२-३७) निपा०
व्युत्पत्तिः - > पाणयो ध्मायन्ते अस्मिन्
L R Vaidya
English
pARiMDama {% a. %} blowing through the hands.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाणिन्धमः, त्रि, (पाणिं धमतीति । ध्मा शब्दाग्नि-संयोगयोः + “उग्रंपश्येरम्मदपाणिन्धमाश्च ।”३ । २ । ३७ । इति खश् मुम् च ।) हस्तकर्म्म-ताकाग्निसंयोगकर्त्ता । एवं शब्दकर्त्ता च ।इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥
(“पाणयो ध्मायन्तेऽस्मिन्निति पाणिन्धमोऽध्वा । अन्धकाराद्यावृतइत्यर्थः । तत्र हि सर्पाद्यपनोदनाय पाणयःशब्द्यन्ते ।” इति सिद्धान्तकौमुदी ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाणिन्धम(य) पाणिं धमति ध्मा--धयति वा धे--वा खश् ।१ पाणिबादके यान्तः २ पाणितापके सुग्धबो० तन्मूलं सृग्यम्