पाञ्चभौतिक (pAJcabhautika)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishपाञ्चभौतिक [pāñcabhautika], (-की ) Composed of the five elements or containing them
पाञ्चभौतिकी सृष्टिः 6
3.175.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiपाञ्चभौतिक
वि* - "पञ्चभूत + ठक्, द्विपदवृद्धि"
"पाँच तत्त्वों के समूह से बना हुआ, या पाँच तत्वों वाला "
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपाञ्चभौतिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೃಥಿವೀ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶರೀರ ಮುಂತಾದುದು
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-३-७४)
व्युत्पत्तिः - > पञ्चेभ्यो भूतेभ्यः आगतः
वाचस्पत्यम्
Sanskritपाञ्चभौतिक पञ्चभ्यो भूतेभ्य आगतः ठक् द्विपद-वृद्धिः । आकाशादिभूतपञ्चकारब्धे देहादौ “पाञ्चभौ-तिको देह” “चातुर्मौतकमित्येके” “ऐकभौतिकमि-त्यपरे” सा० सू० । “ऐकभौतिकमैकैकिकभौतिकमित्यर्थःतत्र मनुष्यादिशरीरे पार्थिवाधिक्येन पार्थिवता एवं मूर्य्या-दिलोकेषु तैजसाधिक्येन तैजसादिता शरीराणां सुवर्णा-र्दानामिव” भा० । इत्यनेकेषां मतमुक्त्वा ५ अ० स्वयंनिर्णयस्तत्रोक्तो यथा “न पाञ्चभौतिकं शरीरं बहूना-मुपादानायोमात्” सा० सू० “बहूनां भिन्नजातीयानांचोपादानत्वं घटपटादिस्थले न दृष्टमिति सजातीयमेवो-पादानम् । इतरच्च भूतचतुष्टयमुपष्टम्भकमित्याशयेनपाञ्चभौतिकत्वव्यवहारः । एकोपादानकत्वेऽपि पृथिव्ये-वोपादानं सर्वशरीरस्य शरीरस्यैकमात्रभूतोपादानकत्वंपूर्वोक्तमनेनैव प्रसङ्गेन विशिष्याह” भा० “सर्वेषु पृथिव्यु-पादानमसाधारण्यात् तद्व्यपदेशः पूर्ववत्” सां० सू०सर्वेषु शरीरेषु पृथिव्ये वोपादानम् असाधारण्यात्आधिक्यादिभिरुत्कर्षात् । अत्राप्रि शरीरे पाञ्चचतु-रादिभौतिकत्वव्यपदेशः पूर्ववत् इन्द्रियाणां भौतिक-त्वबदुपष्टम्भकत्वमात्रेणेत्यर्थः” भा० । अयञ्च सांख्य-पक्षः । वेदान्तिमते तु त्र्यात्मकता कायस्य तच्च काय-शब्दे १९२४ पृष्ठादौ दर्शितं तत्र दृश्यम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.