| YouTube Channel

पाखण्ड (pAkhaNDa)

 
शब्दसागरः
English
पाखण्ड
m.
(-ण्डः) A heretic, a heterodox Hindu, adopting the
exterior marks of the classes, but not respecting the ordinances
of the Vedas.
E.
पा for पाल what nourishes, (mankind, as virtue
may be said to do, ) and खडि to subvert or destroy,
aff.
अण्
also
पाषण्ड.
Capeller Eng
English
पाखण्ड = पाषण्ड.
Yates
English
पाखण्ड (ण्डः) 1.
m.
A heretic.
Wilson
English
पाखण्ड
m.
(-ण्डः) A heretick, a heterodox Hindu, adopting the
exterior marks of the classes, but not respecting the ordinances of the
Vedas.
E.
पा for पाल what nourishes, (mankind, as virtue may be said to do, )
and खडि to subvert or destroy,
aff.
अण्
also पाषण्ड.
Apte
English
पाखण्डः [pākhaṇḍḥ], 1 A heretic
पाखण्डचण्डालयोः पापारम्भकयोर्मृगीव वृकयोर्भीरुर्गता गोचरम्
Māl.
5.24
दुरात्मन् पाखण्डचण्डाल
Māl.
5
पाखण्डाः पण्डितंमन्या ते किमपि जानते Amana.
Up.*
2.12.
The Jainas or Bauddhas
अस्वधर्मो ममैष पाखण्डावतारः
Dk.*
2.
Apte 1890
English
पाखंडः A heretic
पाखंडचंडालयोः पापारंभकयोर्मृगीव वृकयोर्भीरुर्गता गोचरं Māl. 5. 24
दुरात्मन् पाखंडचंडाल Māl. 5.
Monier Williams Cologne
English
पाखण्ड
m.
=
(and prob. only w.r. for) पाषण्ड, q.v.
Monier Williams 1872
English
पाखण्ड पाखण्ड, अस्, m. a heretic, hete-
rodox Hindū (adopting the exterior marks of the
classes, but not respecting the ordinances of the
Vedas
also पाषण्ड, q. v.).
Apte Hindi
Hindi
पाखण्डः
पुं*
- "पातीति- पा + क्विप्, पाः त्रयीधर्मः, तं खण्डयति- पा + खण्ड् + अच्"
"विधर्मी, नास्तिक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पाखण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದಧರ್ಮವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ನಾಸ್ತಿಕ ಮತದವನು
निष्पत्तिः - > खडि (भेदने) + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > पा खण्डयति
विस्तारः - > "पालनाच्च त्रयीधर्मः पाशब्देन निगद्यते तं खण्डयन्ति ये यस्मत्पाखण्डास्तेन हेतुना ॥"
L R Vaidya
English
pAKaMqa {% m. %} A heretic, पाखंडचंडालयोः पापारंभकयोर्मृगीव वृकयोर्भीरुर्गता गोचरम् M.M.v.
पुराणम्
English
पाखण्ड / PĀKHAṆḌA. An ancient place of habitation in Dakṣiṇa bhārata. sahadeva one of the pāṇḍavas sent his messengers and subdued the country. (Śloka 70, Chapter 31 Sabhā Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाखण्डः,
पुं,
(पातीति पा + क्विप् पास्त्रयी-धर्म्मस्तं खण्डयतीति खडि भेदने + पचा-द्यच् यदुक्तम् ।“पालनाच्च त्रयीधर्म्मः पाशब्देन निगद्यते ।तं खण्डयन्ति ते यस्मात् पाखण्डास्तेन हेत्ना ।नानाव्रतधरा नानावेशाः पाखण्डिनो मताः
”)पाषण्डः इत्यमरटीकायां भानुदीक्षितः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाखण्ड
त्रि०
“पालनाच्च त्रयीधर्मः पाशब्देम निगद्यतं”इत्युक्तेः पात्रीति पा--क्विप् पाः त्रयीधर्मः तं खण्डयतिखण्डि--अण् उप० स० पाषण्डे सर्वलिङ्गिनि अमरटा-कायां भानुदीक्षितः मूर्द्धन्यषसध्यः सर्वसमम्मतः
Burnouf
French
पाखण्ड पाखण्ड, cf. पाषण्ड।
Stchoupak
French
पाखण्ड-
cf. पाषण्ड-।