| YouTube Channel

पांशु (pAMzu)

 
शब्दसागरः
English
पांशु(सु)
m.
(-शुः or सुः)
1. Dust.
2. Manure.
3. Landed property.
4. A
kind of camphor.
E.
पशि to bind, Unādi
aff.
कु
also पांसु.
पांशु(सु)चत्वर
m.
(-रः) Hail.
E.
पांशु dust, चत्वर a level space.
पांशु(सु)ज
n.
(-जं) Salt extracted from soil, rock or fossile salt.
E.
पांशु dust, born.
Yates
English
पांशु (शुः) 2.
m.
Dust, manure.
Wilson
English
पांशु
m.
(-शुः)
1 Dust.
2 Manure.
3 Landed property.
E.
पशि to bind, Uṇādi
aff.
कु
also पांसु.
Monier Williams Cologne
English
पांशु °शक
&c.
=
पांसु
&c.
Monier Williams 1872
English
पांशु पांशु, पांशन, &c., = पांसु, पां-
सन, &c. below.
Benfey
English
पांशु पांशु and पांशुल पांशुल,
see पांसु, पांसुल।
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
20,
पादेऽक्षराणि-
5
मात्राः - 6
मात्रा-विन्यासः
दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
पांशुः
पुं*
- "पंश् + कु, दीर्घः"
"धूल, गर्द, चूरा (जीर्ण होकर गिरने वाला)"
पांशुः
पुं*
- "पंश् + कु, दीर्घः"
धूलकण
पांशुः
पुं*
- "पंश् + कु, दीर्घः"
"गोबर, खाद "
पांशुः
पुं*
- "पंश् + कु, दीर्घः"
एक प्रकार का कूपर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पांशु(सु)
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೂಳು /ಮಣ್ಣು ಹುಡಿ
निष्पत्तिः - > पशि(सि) (नाशने) - "कुः" दीर्घश्च (उ० १-२७)
प्रयोगाः - > "क्षुण्णः क्षणं यदुबलैर्दिवमातितांसुः पांसुर्दिशं मुखमतुत्थयदुत्थितोऽद्रेः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-११
पांशु(सु)
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೊಬ್ಬರ ಬೆಳೆಯುವ ಜಮೀನಿಗೆ ಹಾಕಲು ಕೊಡಿಸಿರುವ ತೊಪ್ಪೆಯ ಗುಪ್ಪೆ
विस्तारः - > "पांसुर्धूली शस्यार्थचिरसञ्चितगोमये" - मेदि०
L R Vaidya
English
pAMsu(Su) {% m. %} 1. Dust, soil, R.ii.2, Am.S.48, Rt.i.13
2. dung, manure
3. a kind of camphor
4. a particle of dust.
Bopp
Latin
पांशु m. pulvis. N. 13. 28. (V. पांसु et cf. cambro-brit.
pain «bloom, fine powder, or dust»
v. Pict. p. 15.
lat.
pulvis pro pulcvis, mutato n in l, adjecto i, sicut e. c. in
levis pro leguis = लघु, v. Ag. Benary Römische Laut-
lehre p. 209.
lith. pẽska arena.)
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sa
१) अवनि २) इरा ३) क्षिति ४) क्ष्मा ५) गो ६) ज्ञानभूमि ७) ° त्व ८) धरणी ९) पांशु १०) पृथिवी ११) भू १२) भूरधात्री १३) भूमि १४) मही १५) मृत्तिका १६) मृद् १७) मेदिनी १८) वसुन्धरा १९) वसुमती २०) शाला २१)
dog sa
पांशु
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पांशु
पांशु, क्षोद, रेणु, चूर्ण, धूली, रजस्
पांशुः क्षोदो रेणुश्चूर्णं धूली रजश्च तुल्यार्थाः ४४३
verse 2.1.1.443
page 0051
नाममाला
Sanskrit
रजस्, पांशु, रेणु, धूलि, पुष्परजस्, पुष्पपांशु, पुष्परेणु, पुष्पधूलि, सुमनोरजस्, सुमनःपांशु, सुमनोरेणु, सुमनोधूलि, फुल्लरजस्, फुल्लपांशु, फुल्लरेणु, फुल्लधूलि, लतान्तरजस्, लतान्तपांशु, लतान्तरेणु, लतान्तधूलि, प्रसवरजस्, प्रसवपांशु, प्रसवरेणु, प्रसवधूलि, उद्गमरजस्, उद्गमपांशु, उद्गमरेणु, उद्गमधूलि, प्रसूनरजस्, प्रसूनपांशु, प्रसूनरेणु, प्रसूनधूलि, कुसुमरजस्, कुसुमपांशु, कुसुमरेणु, कुसुमधूलि
उपचाराद्रजःपांशुरेणुधूलीश्च योजयेत् १५१
verse 0.1.1.151
page 0073
पुराणम्
English
पांशु / PĀṀŚU. An ancient country of bhārata. vasudāna, king of this country helped the pāṇḍavas in the great battle with twentysix elephants and two thousand horses (Śloka 27, Chapter 52, Sabhā Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पांशुः,
पुं,
(पंशयति नाशयति आत्मानमिति ।पशि नाशने + “अर्ज्जिदृशिकमीति ।” उणां ।१ २८ इति कुः दीर्घश्च ।) धूलिः इत्य-मरः ९८
(यथा, मनुः १०२ ।“कर्णश्रवेऽनिले रात्रौ दिवा पांशुसमूहने ।एतौ वर्षास्वनध्यायावध्यायज्ञाः प्रचक्षते
”)शस्यार्थचिरसञ्चितगोमयः सार इति भाषा
इति मेदिनी शे, ११
पर्पटः कर्पूरविशेषः ।इति राजनिर्घण्टः
(दन्त्यसकारान्तोऽपिदृश्यते
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पांशु(सु)
पु०
पसि--नाशने अर्जिदशिकम्यमपसिवाधामृजिपसिवाधामृजिपशितुक्धुग्दीर्थहाश्च” उणा० दीर्घश्च ।१ धूलौ शस्यार्थचिरसञ्चितगोमये विश्वः उणादिसूत्रे द-न्त्यान्त्य पसिधातोरेव उप्रत्ययदोर्घयोर्विधानात् विश्वप्रकाशेतालव्यान्ते कीर्त्तनाच्च पृषो दन्त्यस्य शः इति बोध्यम् ।अतएव “तालव्या अपि दन्त्याः स्युः शंवशूकरपांशवः”शकारभेदे उक्तम् लबणभेदे
न०
“औद्भिदं पांशु-(सु)लयणं यज्जातं भूमितः स्वयम् क्षारं गुरु कटु-स्निग्धं स्वेदनं वातनाशनम्” भावप्र० पर्पटे कर्पू-रभेदे
पु०
राजनि० पांशु(सु)तो भबः यत् पां(श)-सव्य तत्र भवे
त्रि०
रुद्रभेदे
पु०
यजु० १६ २५
Burnouf
French
पांशु पांशु
m.
poussière
fumier, ordure.
पांशुकुली
f.
(कुल) grande route.
पांशुकूल
n.
tas de poussière ou d'ordures.
Bail,
contrat.
पांशुकूलिक a. revêtu de haillons trouvés dans la
poussière, Bd.
पांशुचत्वर
m.
grêle.
पांशुचन्दन
m.
surn. de Śiva.
पांशुचामर
m.
tente.
पांशुज
n.
(जन्) sel gemme.
पांशुपत्र
n.
chenopodium album, bot.
पांशुमर्दन
m.
bassin d'irrigation au pied d'un arbre.
पांशुर
m.
(sfx. र) cul-de-jatte.
Taon.
पांशुल a. (sfx. ल) poudreux. -- S.
m.
arme de Śiva
[figurant un sternum avec les côtes surmonté d'une tête de mort ou
d'un
crâne].
Cesalpinia bonducella, bot.
Un galant.
-- S.
f.
terre poudreuse.
Femme de mauvaise conduite, souillon.
Stchoupak
French
पांशु-
पंसु-
m.
(ord.
pl.
) poussière, sable
-क-
pl.
id.
°गुण्ठित- a. v. couvert de poussière.
°ध्वस्त-शिरो-रुह- a. qui a les cheveux couverts de poussière.
°वर्ष-
m.
nt. pluie de poussière.
°विकर्षण- nt. fait de jouer dans le sable.
°संचय-
m.
monceau de sable.
°समूहन- a. qui soulève la poussière (vent).