पश्चात् (pazcAt)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पश्चात् ind. After,  afterwards,  behind,  westward.
 E.
  पश्च,  considered as a
substitute for अपर,  and आति aff.
  

Capeller Eng

English

 पश्चा॑त् (abl.  adv.
 ) from behind,  from the back,  behind, 
after,  later,  west (as a prepos.  w.
  gen.
   & abl.
 ). — With कृ leave
behind,  surpass,  excel,  w.
  गम् go back
 ततः पश्चात् after that, 
thereupon. 

Yates

English

 पश्चात्
adv. After,  behind,  westward.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   पश्चात्  pazcAt ind.
   westwards   
   दक्षिणाप्रत्यक्  dakSiNApratyak ind.
   south-westwards    
   पश्चान्मुखाश्रित  pazcAnmukhAzrita adj.
   turned westwards   
   दक्षिणाप्रत्यक्प्रवण  dakSiNApratyakpravaNa adj.
   sloping south-westwards      
            

Wilson

English

 पश्चात् ind. After,  afterwards,  behind,  westward.
E.
  पश्च considered as a substitute for अपर,  and आति aff.
  

Apte

English

पश्चात् [paścāt],  ind.
  (Used by itself or with gen.
   or abl.
 )

From behind
 from the back
 पश्चाद् बद्धपुरुषमादाय Ś.*
  6
 पश्चादुच्चैर्भवति हरिणः स्वाङ्गमायच्छमानः Ś.*
  4. 1/2 (v. l. )

Behind,  backwards,  towards the back (opp.  पुरः)
 गच्छति पुरः शरीरं धावति पश्चादसंस्तुतं चेतः Ś.*
  1.33
3.7.

After (in time or space),  then,  afterwards,  subsequently
 लघ्वी पुरा वृद्धिमती च पश्चात् Bh.*
  2.6
 तस्य पश्चात् 'after him'
 R.*
  4.3
12.7
16.29
 Me.*
  38, 46.

At last,  lastly,  finally.

From the west.

Towards the west,  westward. Comp.
   -अहस् ind.
  in the afternoon.  -उक्तिः repetition.  -कृत a.
  left behind,  surpassed,  thrown into the back-ground
 पश्चात् कृताः स्निग्धजनाशिषो$पि Ku.*
  7.28
 R.*
  17.18. -घाटः the neck.

तापः repentance,  contrition
 ˚पं कृ to repent.

(In dram. ) repentance at something rejected or omitted from want of judgment.-भागः a.
  whose conjunction with the moon begins in the afternoon. 

गः hind-part.

west side. -वातः a west-wind. 

Apte 1890

English

 पश्चात् ind. (Used by itself or with gen. or abl.) 1 From behind,  from the back
 पश्चाद्वद्धपुरुषमादाय Ś. 6
 पश्चा दुच्चैर्भवति हरिणः स्वांगमायच्छमानः Ś. 4 v. {1} 
2 Behind,  backwards,  towards the back (opp. पुरः)
 गच्छति पुरः शरीरं धावति पश्चादसंरतुतं चेतः Ś. 1. 34
 3. 8. 
3 After (in time or space),  then,  afterwards,  subsequently
 लध्वी पुरा वृद्धिमती च पश्चात् Bh. 2. 60
 तस्य पश्चात् ‘after him’
 R. 4. 30,  12. 7,  17,  39
 16. 29
 Me. 36,  44. 
4 At last,  lastly,  finally. 
5 From the west. 
6 Towards the west,  westward. 
Comp. 
कृत a. left behind,  surpassed,  thrown into the back-ground
 पश्चात्कृताः स्निग्धजनाशिषोपि Ku. 7. 28
 R. 17. 18. तापः repentance,  contrition
 °पं कृ to repent. 
बातः a west wind. 

Monier Williams Cologne

English

 पश्चा॑त् ind.
  (abl.  of पश्च) from behind,  behind,  in the rear,  backwards,  RV.
   &c.
   &c.
  

 from or in the west,  westwards,  AV.
   &c.
   &c.
  

 afterwards,  hereafter,  later,  at last (pleonast. after ततस् or an ind.
 p.
 
 with √ तप्,  to feel pain after,  regret,  repent),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 (as a prep.   with abl.
  or gen.
  ) after,  behind,  ib.

 to the west,  Up.
  
 GṛŚrS.

Macdonell

English

 पश्चात् paścā́t,  (ab.) ad. behind,  in the rear,  🞄after
 backwards
 from or in the west
 westwards
 🞄afterwards,  hereafter,  subsequently 🞄(sts. pleonastically with a gd.)
 -kṛ,  leave 🞄behind,  surpass
 place on the back or despise
 🞄prp. with ab. and g. after
 to the west of
 🞄tataḥ paścāt,  after that,  thereupon. 

Benfey

English

 पश्चात् पश्चात्,  abl. sing. of the
ved. adj.
  पश्च,  i. e. अपस् (= अप)
-अञ्च् + अ (cf.  तिरश्चीन), 
 I. adv.
 1.
Behind,  Man.  2,  196.
 2. From behind, 
Böhtl. Ind. Spr. 1235.
 3. After, 
afterwards,  Man.  8,  164.
 4. Back-
wards,  Yājñ. 2,  299.
 5. Westward, 
Megh. 16.
 II. prep. with gen.  and
abl. After,  Man.  3,  116. -- Cf.  probably
Lat. postid-ea,  post
 akin is also pone
for pos-ne,  perhaps ὀπίσσω.

Hindi

बाद में

Apte Hindi

Hindi

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
"पीछे से,  पिछली ओर से"

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
"पीछे,  पीछे की ओर,  पीछे की तरफ "

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
"(समय और स्थान की दृष्टि से) बाद में ,  तब,  इसके बाद,  उसके अन्तर"

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
"आखिरकार,  अन्त में अन्ततोगत्वा"

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
पश्चिम से

पश्चात्
अव्य* - "अपर + अति,  पश्चभावः"
"पश्चिम की ओर,  पश्चिम दिशा की तरफ"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಭಾಗ
निष्पत्तिः - > अपर "आतिः" पश्चभावश्च (५-२-३२)
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ/ಹಿಂದುಗಡೆಯಿಂದ
प्रयोगाः - > "पश्चाद्बद्धपुरुषमादाय रक्षिणौ च"
उल्लेखाः - > शाकु० ६
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ/ಹಿಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "पुरःस्थिते गोप्तरि विश्वहेतौ पश्चादवस्थायिनि तत्प्रवर्त्ये"
उल्लेखाः - > याद० २३-२३
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅನಂತರ/ಬಳಿಕ/ತರುವಾಯ
प्रयोगाः - > "धौतापाङ्गं हरशशिरुचा पावकेस्तं मयूरं पश्चादद्रिग्रहणगुरुभिर्गर्जितैर्नर्तयेथाः"
उल्लेखाः - > मेघ० १-४४
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
पश्चात्
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಅಧಿಕಾರ
विस्तारः - > "पश्चात्प्रतीच्यां चरमेऽप्यधिकारेऽपि दृश्यते" मेदि०

L R Vaidya

English

 paScAt {% ind. (used either absolutely or with a gen. or abl.) %} 1. From behind,  behind,  पश्चादुच्चैर्भवति हरिणः स्वांगमायच्छमानः Sak.iv.
after,  afterwards,  subsequently,  पश्चादद्रिग्रहणगुरुभिर्गर्जितैर्नर्तयेथाः Megh.i.44,  30,  R.xii.7,  17,  39
at last,  lastly
from the west,  westward.

Bopp

Latin

 पश्चात् Adv. (Ablat. ab inusitato पश्च,  a quo etiam पश्चिम
descendit)
1) pone,  a tergo. MEGH. 37. (Schol. पृष्ठदे-
शे).
2) occidentem versus. MEGH. 16.
3) retro. SAK.
26. 7. UR. 60. 15.
4) postea,  in posterum,  deinde. N.
18. 7. 21. 28.
 -- ततः पश्चात् inde,  ab hoc,  ab illo tem-
pore in posterum,  deinde,  postea. H. 4. 16. N. 18. 18.
(Cf. lith. paskuy postea,  paskuttinnis,  paskiausas ultimus
boruss. vet. pans-dan postea,  quod suffixo convenit cum
pirsdan antea. Fortasse etiam lith. pas prope et lat. post
huc pertinent. Hib. feasd,  feasda «hereafter,  hence-
forward,  forthwith» fortasse a lat. post,  postea.)

Lanman

English

 paścā́t,  see paśca.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 पश्चात् 1. a) mit कर् auf den Rücken tun und zugleich: verachten,  Śiś. 19,  93.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अनन्तरम्,  पश्चात्
adverb
  
ततः परम्।
 "तेन अहम् अधिक्षिप्तः अनन्तरं मया तं ताडितम्।"

Synonyms:
  पश्चात्,  तत्पश्चात्,  तदनन्तरम्,  अनन्तरम्,  ततः परम्,  परम्,  अपरम्,  परस्तात्,  उत्तरतः,  ततः
adverb
  
निर्धारित-समयोपरान्तम्।
 "अस्य कार्यस्य सिद्धेः पश्चात् अहं गृहं गच्छामि।"

Synonyms:
  चिरेण,  चिरे,  चिरात्,  चिरम्,  विलम्बेन,  विलम्बतः,  पश्चात्
adverb
  
नियतसमयानन्तरम्।
 "तेन चिरेण एतत् कार्यं प्रारब्धम्।/ श्यामः परीक्षा-भवने विलम्बेन अनुप्राप्तः।"

Synonyms:
  पृष्ठतः,  पश्चात्,  प्रतिपथम्,  प्रत्यक्,  प्रागपम्
adverb
  
पार्श्वे पृष्ठं प्रति वा।
 "विमुखेन तेन पृष्ठतः दृष्टम्। / चोरः शनैः शनैः प्रतिपथं चरितवान्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rgyab
१) आकृति २) पश्चात् ३) पृष्ठ ४) स्कन्ध

rgyab tu
१) पश्चात् २) पृष्ठः

rjes la
१) अनन्तर २) उर्ध्वम् ३) पश्चात् ४) पृष्ठतः

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पश्चात्
पश्चात्,  चरम
उपज्ञोपक्रमारम्भौ पश्चाच्च चरमं भवेत् ॥ ७०७ ॥
verse 4.1.1.707
page 0082

Tamil

பச்’சாத் : பின்னால்,  பிறகு,  மேற்கில் இருந்து.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  पश्चात्
Root:  पश्चात्
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ None
Shloka(s): 
3|3|249|1 ► नु पृच्छायां विकल्पे च पश्चात्सादृश्ययोरनु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|3|249|1 ⇢ अनुः (अनु) (अव्य)
Related word(s): 
जातिः ➡ कालः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पश्चात्,  व्य,
   (अपरस्मिन् अपरस्मात् अपरो वावसति आगतो रमणीयं वा । “पश्चात् ।” ५ ।३ । ३२ । इति अपरस्य पश्चभाव आतिश्चप्रत्ययोऽस्तातेर्विषये ।) प्रतीची । चरमम् ।इत्यमरः । ३ । ३ । २४२ ॥
 (यथा,  रघुः । ४ । ३० ।“प्रतापोऽग्रे ततः शब्दः परागस्तदनन्तरम् ।ययौ पश्चाद्रथादीति चतुस्कन्धेव चा चमूः ॥
”)अधिकारः । इति मेदिनी । ते,  ३१ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पश्चात् अव्य०
  अपर + प्रथमापञ्चमीसपम्यर्थे आति पश्चादेशः ।१ प्रमाद्यर्थवृत्तेरपरशब्दस्यार्थे २ चरमे ३ अधिकारे चमेदि० । ततो भवार्थे त्यक् । पाश्चात्त्य पश्चाद्भवे त्रि०
  स्वार्थेतातिल् पश्चात्तात् तदर्थे अव्य०
  ऋ० ७ । ७३ । ५

Capeller

German

 पश्चा॑त् (Abl. adv.) dass. Präp. (Gen.  u.
Abl.) hinter,  westlich von,  nach (zeitl.).
Mit कर् hinter sich lassen,  übertreffen
mit गम् zurückgehen
 ततः° darauf, 
nachher.

Grassman

German

 paścā́t,  (Abl. von paścá),  1〉 hinten. von hinten,  mit dem Gegensatze purás ({670, 15}
 {916, 5})
 purástāt ({689, 4}
 {961, 6}),  oder mit adharā́t,  uttarā́t,  purás ({670, 16}),  oder uttarā́t adharā́t purástāt ({460, 9}
 {868, 11},  wo úttarasmāt
 {913, 20}. _{913, 21},  wo údaktāt)
 so namentlich bei den Verben naś {232, 11}
 i {460, 9}
 pā {670, 15}. _{670, 16}
 {868, 11}
 {913, 21}
 rakṣ {913, 20}
 as {689, 4}
 áti-ric {916, 5}
 ā́-tan {961, 6}. — 2〉 hinterher,  d. h. hinter einem vorangehenden,  bei Verben der Bewegung: ánu-i {163, 12}
 abí-i {115, 2}
 {124, 9}
 {709, 1}
 {943, 8}
 ánu-yam {516, 6}. — 3〉 mit dagh zurück- bleiben,  d. h. zu kurz kommen {572, 21} (mā́ 〰 daghma vibhāgé).

Burnouf

French

 पश्चात् पश्चात् adv. (de l'inus. पश्च) derrière,  en
arrière
		 à l'occident.
		 Ensuite,  après.
		 Lat. post.
पश्चात्करोमि (कृ). Mettre derrière soi,  dépasser
surpasser.
पश्चात्ताप m.
  repentir,  contrition. 
पश्चार्ध m.
  f.
  n.
  la moitié restante d'une chose.
पश्चिम a. (sfx. इम) postérieur
		 occidental.
 -- S. m.
  f.
  la région occidentale.
		 Lat. postumus.

Stchoupak

French

 पश्चात्
 adv. par derrière,  de dos 
 derrière,  ensuite 
 vers
l'Occident 
 donc,  enfin (qqf.  explétif) 
 पश्चात् तप्- se repentir 
पश्चात् कृ- dépasser,  surmonter 
 पश्चात्-कृत- laissé en
arrière,  surpassé 
 prép. après,  derrière (abl. gén. ).
°ताप- m.
  regret,  repentir 
 -अं कृ- se repentir 
°ताप-समन्वित- °ताप-हत- a. v. frappé par le repentir,  plein de
regret 
 °तापिन्- a. repentant,  regrettant.
°पुरो-मारुत- m.
  du. vents de l'Est et de l'Ouest.
पश्चाद्-अहस् adv. dans l'après-midi.
°बद्ध-पुरुष- °बाहु-बद्ध- a. dont les mains sont attachées
derrière le dos (homme).
पश्चान्-मारुत- m.
  vent qui souffle par derrière.
°मुखाश्रित- a. v. se tournant vers l'Occident.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.