| YouTube Channel

पल्वलं (palvalaM)

 
Apte 1890
English
पल्वलं A small pool or pond, a puddle, tank (अल्पं सरः)
पल्वलजलेऽधुना… कथं वर्ततां Bv. 1. 3
R. 2. 17
3. 3.
Comp.
आवासः a tortoise.
पंकः the mud of a pool.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पल्वलं,
क्ली,
पुं,
(पलति गच्छति पिबत्यस्मिन् वा ।पल गतौ पा पाने वा + “सानसिवर्णसिपर्ण-सीति ।” उणां १०७ इति निपातनात्वलच् प्रत्ययेन सिद्धम् ।) अल्पसरः इत्य-मरः १० २८
(यथा, महाभारते ।७ ५१ ।“पल्वलानि सर्व्वानि सर्व्वे चैव तृणोपलाः ।स्थावरं जङ्गमञ्चैव निःशेषं कुरुते जगत्
”)तस्य लक्षणं यथा, --“अल्पं सरः पल्वलं स्याद्यत्र चन्द्रर्क्षगे रवौ ।न तिष्ठति जलं किञ्चित्तत्रत्यं वारि पाल्वलम्
तज्जलगुणाः ।पाल्वलं वार्य्यभिष्यन्दि गुरु स्वादु त्रिदोषकृत्
”इति भावप्रकाशः
“पाल्वलं गुर्व्वभिष्यन्दि विष्टम्भि दोषलं परम्
”इति राजवल्लभः