| YouTube Channel

पल्लवः (pallavaH)

 
Spoken Sanskrit
English
पल्लवः - pallavaH - bot. - branch
Apte
English
पल्लवः [pallavḥ] वम् [vam], वम् 1 A sprout, sprig, twig, करपल्लवः
लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा
R.*
 3.7
Ku.*
 3.54.
A bud, blossom.
Expansion, spreading, dilating.
The red dye called Alakta, q. v. पाणियुग्ममपि सह पल्लवेन अलक्तरागेण वर्तते
cf.
 Jinarāja com. on
N.*
 1.83.
Strength, power.
A blade or grass.
A bracelet, an armlet.
Love, amorous sport.
The end of a robe or garment
क्षौममाकुलकरा विचकर्ष क्रान्तपल्लवमभीष्टतमेन
Śi.*
 1.83.
Unsteadiness (चापलम्).
A story, narrative
सपल्लवं व्यासपराशराभ्यां... यद् ववृते पुराणम्
N.*
 1.83. -वः A libertine
Viś. Guṇa. 425.
Comp.
 -अङ्कुरः a leaf-bud.-आधारः a branch. -अदः a deer. -अस्त्रः an epithet of the god of love. -आपीडित
a.
 full of or laden with buds.
ग्राहिता dealing with trifles.
superficial knowledge. -ग्राहिन्
a.
putting forth sprouts.
dealing with trifles.
diffusive or superficial. -द्रुः the Aśoka tree.
Apte 1890
English
पल्लवः
वं 1 A sprout, sprig, twig करपल्लवः
लतेव संनद्धमनोज्ञपल्लवा R. 3. 7.
2 A bud, blossom.
3 Expansion, spreading, dilating.
4 The red dye called Alakta, q. v.
5 Strength, power.
6 A blade of grass.
7 A bracelet, an armlet.
8 Love, amorous sport.
9 The end of a robe or garment.
10 Unsteadiness (चापलं).
वः A libertine.
Comp.
अंकुरः
आधारः a branch.
अदः a deer.
अस्त्रः an epithet of the god of love.
आपीडित a. full of or laden with buds.
ग्राहिता {1} dealing with trifles. {2} superficial knowledge.
ग्राहिन् a. {1} putting forth sprouts. {2} dealing with trifles. {3} diffusive or superficial.
द्रुः the Aśoka tree.
Apte Hindi
Hindi
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"अंकुर, कोंपल, टहनी"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"कली, मंजरी"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"विस्तार, फलाव, अभिस्तृति"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"लालरंग, महावर, अलक्त"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"सामर्थ्य, शक्ति"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
घास की पत्ती
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"कंकण, बाजूबंद"
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
"प्रेम, केलि "
पल्लवः
पुं*
 - "पल् + क्विप्= पल्, लू + अप्= लव, पल् चासौ लवश्च कर्म* स*"
चञ्चलता
पल्लवः
पुं*
 - -
स्वेच्छाचारी
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
अङ्कुर
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
कली
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
विस्तार
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
शक्ति
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
घास की पत्ती
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
कङ्कण
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
वस्त्र का किनारा
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
प्रेम
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
कामकेलि
पल्लवः
पुं*
 - "पल्+क्विप्, लृ+अप्, पल् चासौ लवश्च, क* स*"
"कहानी, कथा"
पल्लवः
पुं*
 -
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पल्लवः, पल्लवम्, प्रच्छदपटः
noun
स्त्रीभिः धार्यमाणं वस्त्रम्।
"तस्याः रक्तः पल्लवः वायुना विधुनोति।"
Synonyms:
 क्षुपः, उद्भिद्, ओषधिः, ओषधी, औषधी, औषधिः, उद्भिजम्, उद्भिदम्, पल्लवः, पल्लवम्, अङ्कुरः, प्ररोहः, रोहः, शाकः
noun
क्षुद्रवृक्षः।
"श्यामस्य उद्याने नैके क्षुपाः सन्ति।"
Synonyms:
 कलिका, मुकुलः, मुकुलम्, कुदमलः, कुड्मलः, जालकम्, क्षारकः, प्ररोहः, अङ्कुरः, पल्लवः, पल्लवम्, कोषः, कोरकः, कोरकम्
noun
अस्फुटितपुष्पम्।
"मालिकः कलिकानाम् उन्मूलनार्थे बालकाय कुप्यति।"
Synonyms:
 पल्लवः
noun
दक्षिणभारतस्थः राजवंशः।
"काञ्चीपूरम् इति पल्लवानां राजधानी आसीत्।"
Synonyms:
 अङ्कुरः, प्ररोहः, पल्लवः, किसलयः, किशलयः, किसलः, किशलः, नवविटपः, अभिनवोद्भिद्, रोहः, अङ्करः
noun
बीजात् नूतनोत्पन्नतृणादिः।
"क्षेत्रे चणकस्य अङ्कुरान् दृश्यन्ते।"
Synonyms:
 ओषधिः, ओषधी, उद्भिदः, उद्भिजम्, उद्भिदम्, पल्लवः, पल्लवम्, अङ्कुरः, प्ररोह, रोहः, शाकः
noun
सः गतिहीनः सजीवः यः स्वस्य पोषणं सूर्यप्रकाशेन तथा च भूम्यान्तर्गतरसेन करोति।
"वने विविधाः ओषधयः सन्ति।"
Synonyms:
 पल्लवः, पल्लवम्, किसलयः, प्रवालम्, नवपत्रम्, वलम्, किसलम्, किशलम्, किशलयम्, विटपः, पत्रयौवनम्, विस्तरः
noun
शाखाग्रपर्वणि नवपत्रस्तवकः।
"सः पल्लवान् छिनत्ति।"
Synonyms:
 पल्लवः
noun
एका जातिः ।
"पल्लवस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: पल्लवः
Root: पल्लव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ नूतनपत्रम्
Meaning(s):
⇒ Shoot
sprout
Shloka(s):
3|3|17|2 ► पल्लवोऽस्त्री किसलयं किसलोऽपि नवे दले॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|17|2 ⇢ पल्लवः (पल्लव) (पुं) ⇒ Shoot
sprout ⇒ नूतनपत्रम्
➠ 3|3|17|2 ⇢ पल्लवम् (पल्लव) (नपुं) ⇒ Shoot
sprout ⇒ नूतनपत्रम्
➠ 3|3|17|2 ⇢ किसलयम् (किसलय) (नपुं) ⇒ Shoot
sprout ⇒ नूतनपत्रम्
➠ 3|3|17|2 ⇢ किसलः (किसल) (पुं) ⇒ Shoot
sprout ⇒ नूतनपत्रम्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पत्रम्
Tamil
Tamil
பல்லவ: : பல்லவம் = தளிர், மொட்டு, திறமை, முளை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पल्लवः,
पुं,
क्ली,
 (पल्यते इति पल् । पल् + क्विप् ।लूयते इति लवः । लू + “ऋदोरप् ।” ३ । ३ । ५७ ।इति अप् । ततः पल् चासौ लवश्चेति ।)नवपत्रादियुक्तशाखाग्रपर्व्व । इति भरतः ॥
नव-पत्रस्तवकः । “इति मधुः ॥
पर्व्वपत्रादिसंघातेशाखायाः पल्लवो मतः ।” इति कोषान्तरम् ॥
(यथा, रघुः । ९ । ३३ ।“अभिनयान् परिचेतुमिवोद्यतामलयमारुतकम्पितपल्लवा ।अमदयत् सहकारलता मनःसकलिकाकलिकामजितामपि ॥
”)तत्पर्य्यायः । किसलयम् २ । इत्यमरः । २ ।४ । १४ ॥
प्रवालम् ३ नबपत्रम् ४ । इति राज-निर्घण्टः ॥
वंलम् ५ किसलम् ६ किशलम् ७किशलयम् ८ विटपः ९ । इति शब्दरत्नावली ॥
पत्रयौवनम् १० । इति जटाधरः ॥
विस्तरः ।वलम् । शृङ्गारः । अलक्तरागः । इति विश्व-मेदिन्यौ ॥
वलमित्यत्र वनमिति क्वचित् पाठः ॥
वलयः । चापलः । इति शब्दरत्नावली ॥
(देश-विशेषः । तद्देशवासिषु पुं भूम्नि । यथा, मार्क-ण्डेये । ५७ । ३६ ।“अपरान्ताश्च शूद्राश्च पल्लवाश्चर्म्मखण्डिकाः ।गान्धारा गबलाश्चैव सिन्धुसौवीरमद्रकाः ॥
”)