| YouTube Channel

पलाण्डुः (palANDuH)

 
Hindi
Hindi
(मीटर) प्याज
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पलाण्डुः, सुकन्दकः, मुकन्दकः, दुद्रुमः, मुखकन्दकः, लतार्कः, गृञ्जनः, मुखगन्धकः, मुखदूषणः, तीक्ष्णकन्दः, महाकन्दः, नीचभोज्यः
noun
क्षुपविशेषः यस्य कन्दः तथा च पर्णानि जनाः अदन्ति अस्य गुणाः कफपित्तवान्तिदोषनाशित्वम्।
"तेन कृषीक्षेत्रात् एकः पलाण्डुः अवछिन्नः।"
Synonyms:
 पलाण्डुः, सुकन्दकः, लोहितकन्दः, तीक्ष्णकन्दः, उष्णः, मुखदूषणः, शूद्रप्रियः, कृमिघ्नः, दीपनः, मुखगन्धकः, बहुपत्रः, विश्वगन्धः, रोचनः, पलाणडूः, सुकन्दुकः
noun
मूलविशेषः अस्य गुणाः कटुत्व-कफपित्तवान्तिदोषनाशित्वादयः।
"पलाण्डुः शीतलत्वगुणयुक्तः।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: पलाण्डुः
Root: पलाण्डु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पलाण्डोः दशजातयः
Meaning(s):
⇒ One of the ten kinds of onion
Shloka(s):
3|3|205|1 ► जीर्णकञ्च पलाण्डुस्तु श्वेतकन्दो मुकुन्दकः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|207|1 ► फरुण्डश्च पलाण्डुश्च लतार्कश्च परारिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|205|1 ⇢ पलाण्डुः (पलाण्डु) (पुं) ⇒ Onion
Allium cepa et Allium ascalonicum
Tamil Veṅ kāyam or Nīrul̤l̤i ⇒
➠ 3|3|205|1 ⇢ श्वेतकन्दः (श्वेतकन्द) (पुं) ⇒ Onion
Allium cepa et Allium ascalonicum
Tamil Veṅ kāyam or Nīrul̤l̤i ⇒
➠ 3|3|205|1 ⇢ मुकुन्दकः (मुकुन्दक) (पुं) ⇒ Onion
Allium cepa et Allium ascalonicum
Tamil Veṅ kāyam or Nīrul̤l̤i ⇒
➠ 3|3|207|1 ⇢ पलाण्डुः (पलाण्डु) (पुं) ⇒ One of the ten kinds of onion ⇒ पलाण्डोः दशजातयः
Related word(s):
isa_k ➡ पलाण्डोः दशजातयः
परा_अपरासंबन्धः ➡ लशुनम्
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पलाण्डुः
Root: पलाण्डु
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ onion
Shloka(s):
2|4|147|2 ► पद्माट उरणाख्यश्च पलाण्डुस्तु सुकन्दकः॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|147|2 ⇢ पलाण्डुः (पलाण्डु) (पुं)
➠ 2|4|147|2 ⇢ सुकन्दकः (सुकन्दक) (पुं) ⇒ yam, onion [any bulbous plant], species of arum lily plant [Arum - Bot.]
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
परा_अपरासंबन्धः ➡ हरितपलाण्डुः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पलाण्डुः,
पुं,
 (पलस्य मांसस्य अण्डमिवाचर-तीति । “मृगय्वादयश्च ।” उणां १ । ३८ । इतिकुप्रत्ययात् साधुः ।) मूलविशेषः । पेयाज्इति भाषा । तत्पर्य्यायः । सुकन्दकः २ । इत्य-मरः । २ । ४ । १४७ ॥
लोहितकन्दः ३ । इतिरत्नमाला ॥
तीक्ष्णकन्दः ४ उष्णः ५ मुख-दूषणः ६ शूद्रप्रियः ७ कृमिघ्नः ८ दीपनः ९मुखगन्धकः १० बहुपत्त्रः ११ विश्वगन्धः १२रोचनः १३ पलाण्डूः १४ सुकुन्दकः १५ ।इति शब्दरत्नावली ॥
अस्य गुणाः । कटुत्वम् ।बल्यत्वम् । कफपित्तवान्तिदोषनाशित्वम् ।गुरुत्वम् । वृष्यत्वम् । रोचनत्वम् । स्निग्धत्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
यथा, भावप्रकाशे ।“पलाण्डुर्यवनेष्टश्च दुर्गन्धो मुखदूषकः ।पलाण्डुस्तु गुणैर्ज्ञेयो रसोनसदृशो गुणैः ॥
स्वादुपाकरसोऽनुष्णः कफकृन्नातिपित्तलः ।हरते केवलं वातं बलवीर्य्यकरो गुरुः ॥
”पलाण्डुभक्षणे दोषो यथा, --“पलाण्डुं विड्वराहञ्च छत्त्राकं ग्रामकुक्कुटम् ।लशुनं गृञ्जनञ्चैव जग्ध्वा चान्द्रायणञ्चरेत् ॥
”इति प्रायश्चित्तविवेके याज्ञवल्क्यः ॥