| YouTube Channel

पर्वतः (parvataH)

 
Apte
English
पर्वतः [parvatḥ], [पर्व्-अतच्
पर्वाणि भागाः सन्त्यस्य वा
cf.
P.
V.*
 2.122 Vārt.]
A mountain, hill
परगुणपरमाणून् पर्वतीकृत्य नित्यम्
Bh.*
 2.78
न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति
Mk.*
 4.17.
A rock.
An artificial mountain or heap.
The number 'seven'.
A tree.
A kind of vegetable.
A cloud (mountain-like)
N.
 of a Ṛiṣi (associated with Nārada).
Comp.
 -अरिः an epithet of Indra. -आत्मजः an epithet of the mountain Maināka. -आत्मजा an epithet of Pārvatī. -आधारा the earth.-आशयः a cloud. -आश्रयः a fabulous animal called Śarabha, q. v. -आश्रयिन्
m.
 , -आश्रयः a mountaineer.-उपत्यका a land at the foot of a mountain. -कन्दरः a mountain-cave. -काकः a raven. -कीला the earth.-जा a river. -पतिः an epithet of the Himālaya mountain. -मोचा a kind of plantain. -राज्
m.
 ,
राजः a large mountain.
'the lord of mountains', the Himālaya mountain. -रोधस्
n.
 mountain-slope. -वासिन्a. living in mountains. (m. ) a mountaineer.
(नी)
N.
 of Durgā.
of Gāyatrī.
N.
 of a plant, nard (Mar. आकाशमांसी). -स्थ
a.
 situated on a hill or mountain.
Apte 1890
English
पर्वतः [पर्व्-अतच्
पर्वाणि भागाः संत्यस्य वा
cf. P. V. 2. 122 Vārt.] 1 A mountain, hill
परगुणपरमाणून्पर्वतीकृत्य नित्यं Bh. 2. 78
न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति Mk. 4. 17.
2 A rock.
3 An artificial mountain or heap.
4 The number ‘seven’.
5 A tree.
6 A kind of vegetable.
Comp.
अरिः an epithet of Indra.
आत्मजः an epithet of the mountain Maināka.
आत्मजा an epithet of Pārvatī.
आधारा the earth.
आशयः a cloud.
आश्रयः a fabulous animal called Śarabha, q. v.
आश्रयिन् m.,
आश्रयः a mountaineer.
काकः a raven.
जा a river.
पतिः an epithet of the Himālaya mountain.
गोचा a kind of plantain.
राज् m.
राजः {1} a large mountain. {2} ‘the lord of mountains’, the Himālaya mountain.
वासिन् a. living in mountains. (
m.) a mountaineer. (
नी). {1} N. of Durgā. {2} of Gāyatrī.
स्थ a. situated on a hill or mountain.
Apte Hindi
Hindi
पर्वतः
पुं*
 - पर्व् + अचच्
"पहाड़, गिरि"
पर्वतः
पुं*
 - पर्व् + अचच्
चट्टान
पर्वतः
पुं*
 - पर्व् + अचच्
कृत्रिम पहाड़ या ढेर
पर्वतः
पुं*
 - पर्व् + अचच्
‘सात’ की संख्या
पर्वतः
पुं*
 - पर्व् + अचच्
वृक्ष
पर्वतः
पुं*
 - पर्व+अतच्
पहाड़
पर्वतः
पुं*
 - -
एक ऋषि का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पर्वतः
noun
संन्यासिविशेषः।
"पर्वतः ज्योतिर्मठे निवसति स्म।"
Synonyms:
 पर्वतः
noun
देवर्षिविशेषः।
"पर्वतः नारदस्य मित्रम् आसीत्।"
Synonyms:
 पर्वतः
noun
गन्धर्वविशेषः।
"पर्वतस्य वर्णनं महाभारते प्राप्यते।"
Synonyms:
 पर्वतः, महीध्रः, शिखरी, क्ष्माभृत्, अबार्यः, धरः, अद्रिः, गोत्रः, गिरिः, ग्रावा, अचलः, शैलः, शिलोच्चयः, स्थावरः, सानुमान्, पृथुशेखरः, धरणीकीलकः, कुट्टारः, जीमूतःधातुभृत्, भूधरः, स्थिरः, कुलीरः, कटकी, शृङ्गी, निर्झरी, अगः, नगः, दन्ती, धरणीध्रः, भूभृत्, क्षितिभृत्, अवनीधरः, कुधरः, धराधरः, प्रस्थवान्, वृक्षवान्
noun
भूमेः अत्युन्नतभागः ।
"कृष्णा हिमालयनाम्नः पर्वतस्य शिखरे गता ।"
Synonyms:
 मेघः, अभ्रमम्, वारिवाहः, स्तनयित्नुः, बलाबकः, धाराधरः, जलधरः, तडित्वान्, वारिदः, अम्बुभृत्, घनः, जीमूतः, मुदिरः, जलमुक्, धूमयोनिः, अभ्रम्, पयोधरः, अम्भोधरः, व्योमधूमः, घनाघनः, वायुदारुः, नभश्चरः, कन्धरः, कन्धः, नीरदः, गगनध्वजः, वारिसुक्, वार्मुक्, वनसुक्, अब्दः, पर्जन्यः, नभोगजः, मदयित्नुः, कदः, कन्दः, गवेडुः, गदामरः, खतमालः, वातरथः, श्नेतनीलः, नागः, जलकरङ्कः, पेचकः, भेकः, दर्दुरः, अम्बुदः, तोयदः, अम्बुवाबः, पाथोदः, गदाम्बरः, गाडवः, वारिमसिः, अद्रिः, ग्रावा, गोत्रः, बलः, अश्नः, पुरुभोजाः, वलिशानः, अश्मा, पर्वतः, गिरिः, व्रजः, चरुः, वराहः, शम्बरः, रौहिणः, रैवतः, फलिगः, उपरः, उपलः, चमसः, अर्हिः, दृतिः, ओदनः, वृषन्धिः, वृत्रः, असुरः, कोशः
noun
पृथ्वीस्थ-जलम् यद् सूर्यस्य आतपेन बाष्परुपं भूत्वा आकाशे तिष्ठति जलं सिञ्चति च।
"कालिदासेन मेघः दूतः अस्ति इति कल्पना कृता"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: पर्वतः
Root: पर्वत
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पर्वतः
Meaning(s):
⇒ Mountain
Shloka(s):
3|2|1|1 ► शैलोऽगः पर्वतः क्ष्माभृत् सानुमान् दुर्गमोगिरिः। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|1|2 ► अहार्यगोत्रकुट्टीरकुट्टारा भूधरोऽचलः॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|2|1 ► बन्धाकिः फलिकः कुध्रः प्रपात्यद्रिः शिलोच्चयः। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|1|1 ⇢ शैलः (शैल) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ अगः (अग) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ पर्वतः (पर्वत) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ क्ष्माभृत् (क्ष्माभृत्) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ सानुमत् (सानुमत्) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ दुर्गमः (दुर्गम) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|1 ⇢ गिरिः (गिरि) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ अहार्यः (अहार्य) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ गोत्रः (गोत्र) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ कुट्टीरः (कुट्टीर) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ कुट्टारः (कुट्टार) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ भूधरः (भूधर) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|1|2 ⇢ अचलः (अचल) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ बन्धाकिः (बन्धाकि) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ फलिकः (फलिक) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ कुध्रः (कुध्र) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ प्रपातिना (प्रपातिन्) (पुं) ⇒ Falling, bank of a river, night attack ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ अद्रिः (अद्रि) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
➠ 3|2|2|1 ⇢ शिलोच्चयः (शिलोच्चय) (पुं) ⇒ Mountain ⇒ पर्वतः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मेरुः
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ शिखरम्
Tamil
Tamil
பர்வத: : மலை, பாறை, எண் ஏழு.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पर्वतः
Root: पर्वत
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ rock
⇒ tree
⇒ hill
⇒ stone
⇒ cloud
⇒ height
⇒ number
⇒ rugged
⇒ knotty
⇒ mountain
⇒ mountain-range
⇒ species of fish
⇒ fragment of rock
⇒ species of pot-herb
⇒ artificial mound or heap
Shloka(s):
2|3|1|1 ► महीध्रे शिखरिक्ष्माभृदहार्यधरपर्वताः॥ (शैलवर्गः)
2|3|1|2 ► अद्रिगोत्रगिरिग्रावाचलशैलशिलोच्चयाः॥ (शैलवर्गः)
3|3|19|1 ► धृणिज्वाले अपि शिखे शैलवृक्षौ नगावगौ। (नानार्थवर्गः)
3|3|58|2 ► अग्न्युत्पातौ धूमकेतू जीमूतौ मेघपर्वतौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|61|1 ► स्थपतिः कारुभेदेऽपि भूभृद्भूमिधरे नृपे। (नानार्थवर्गः)
3|3|163|2 ► किंशारू सस्यशूकेषु मरू धन्वधराधरौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|207|2 ► अवयः शैलमेषार्का आज्ञाह्वानाध्वरा हवाः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|3|1|1 ⇢ महीध्रः (महीध्र) (पुं)
➠ 2|3|1|1 ⇢ शिखरी (शिखरिन्) (पुं) ⇒ tree, peaked, tufted, crested, pointed, mountain, hill-post, pyramidal, stronghold, any mountain, Arabian jasmine, peaked mountain, kind of antelope, kind of atyaSTi metre, kind of vine or grape, particular parasitical plant, jasmine [Jasminum sambac - Bot.], dish of curds and sugar with spices, Sorghum [Andropogon Bicolor - Bot.], line of hair extending across the navel, resembling the buds of the Arabian jasmine, Spur-winged Water-hen [Parra jacana - Zoo.], Prickly chaff flower [Achyranthes Aspera - Bot.], Indian bowstring-hemp [Sanseviera Roxburghiana - Bot.], resin of sakai frankincense plant [Boswellia Serrata - Bot.]
➠ 2|3|1|1 ⇢ क्ष्माभृत् (क्ष्माभृत्) (पुं)
➠ 2|3|1|1 ⇢ अहार्यः (अहार्य) (पुं) ⇒ mountain, unalterable, not to be stolen, not to be bribed, not to be removed
➠ 2|3|1|1 ⇢ धरः (धर) (पुं) ⇒ having, keeping, bearing, carrying, observing, preserving, sustaining, possessing, supporting
➠ 2|3|1|1 ⇢ पर्वतः (पर्वत) (पुं) ⇒ rock, tree, hill, stone, cloud, height, number, rugged, knotty, mountain, mountain-range, species of fish, fragment of rock, species of pot-herb, artificial mound or heap
➠ 2|3|1|2 ⇢ अद्रिः (अद्रि) (पुं) ⇒ sun, tree, rock, stone, cloud, mountain, thunderbolt, number seven, stone for a sling, mountain-shaped mass of clouds, stone for pounding soma with or grinding it on
➠ 2|3|1|2 ⇢ गोत्रः (गोत्र) (पुं)
➠ 2|3|1|2 ⇢ गिरिः (गिरि) (पुं) ⇒ hill, rock, cloud, mountain, elevation, number eight, rising-ground, coming from the mountains, peculiar defect in mercury, particular disease of the eyes
➠ 2|3|1|2 ⇢ ग्रावा (ग्रावन्) (पुं) ⇒ hard, stone, cloud, solid, mountain, stone or rock
➠ 2|3|1|2 ⇢ अचलः (अचल) (पुं) ⇒ rock, steady, constant, mountain, immobile, unmoving, immovable, stationary, not moving, bolt or pin, number seven, still [unmoving]
➠ 2|3|1|2 ⇢ शैलः (शैल) (पुं) ⇒ crag, hill, rock, dike, rigid, stony, rocky, mountain, stone-like, made of stone
➠ 2|3|1|2 ⇢ शिलोच्चयः (शिलोच्चय) (पुं)
➠ 3|3|19|1 ⇢ नगः (नग) (पुं) ⇒ sun, tree, serpent, mountain, number 7, not moving, any tree or plant
➠ 3|3|19|1 ⇢ अगः (अग) (पुं)
➠ 3|3|58|2 ⇢ जीमूतः (जीमूत) (पुं) ⇒ sun, cloud, indra, mountain, nourisher, coco-grass [Cyperus Rotundus - Bot.], loofah or a similar plant [Luffa foetida or Luffa Acutangula - Bot.]
➠ 3|3|61|1 ⇢ भूभृत् (भूभृत्) (पुं) ⇒ king, prince, mountain, earth-supporter, term for the number seven
➠ 3|3|163|2 ⇢ मरवः (मरु) (पुं) ⇒ deer, rock, desert, antelope, mountain, dry soil, wilderness, sandy waste, desert-like penance i.e. abstinence from drinking
➠ 3|3|207|2 ⇢ अविः (अवि) (स्त्री)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ हेमकूटपर्वतः
जातिः ➡ प्राकृतिकस्थानम्
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ मेखलाख्यपर्वतमध्यभागः