पर्व (parva)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishपर्व - parva - - auspiciouscelebration
पर्व - parva - - node (of bamboo tree)
पर्व - parva - - festival
Benfey
Englishभूतसङ्ख्या
Sanskrit५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit पर्व्
पर्व
पूरणे
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
पर्वति
Wordnet
Sanskrit काण्डः, काण्डम्, सर्गः, अध्यायः, उल्लासः, पर्व
कस्यापि विषयस्य ग्रन्थस्य वा विभागः।
"रामायणस्य सप्त काण्डाः सन्ति।"
सन्धिः, पर्व, अस्थिसन्धिः, कोरः, ग्रन्थिः
शरीरे अवयवानाम् अस्थ्नां योगः येन अवयवानाम् उन्नमनम् उपनमनम् वा शक्यं भवति।
"अहम् अङ्गुलीनां संधिषु वेदनाम् अनुभवामि।"
क्षणः, निमिषः, पर्व, प्रवणः
कालस्य लघुत्तमं परिमाणम्।
"क्षणः इति परिमाणः पलम् इति परिमाणस्य चतुर्थः अंशः।"
उत्सवः, पर्व, पर्वाहः, पर्वरीणम्, उत्सवदिनम्, महः, महः, उद्धर्षः, यात्रा, उद्धवः, क्षणः, अभ्युदयः, चर्चरी
किमपि धार्मिकं सामाजिकं वा मङ्गलं वा शुभं कार्यं यत् सोत्साहं निर्वर्त्यते।
"स्वतंत्रतादिनम् अस्माकं राष्ट्रियः उत्सवः अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपर्व्व, पूर्त्तौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) पर्व्वति पयसा कुम्भं चेटी । इतिदुर्गादासः ॥
पर्व्व, [न्] (पर्व्वतीति । पर्व्व गतौ + बाहु-लकात् कनिन् । यद्वा, पिपर्त्तीति । पॄ + “स्ना-मदिपद्यर्त्तिपॄशकिभ्यो वनिप् ।” उणां । ४ ।११२ । इति वनिप् ।) महः । ग्रन्थिः । (यथा, भागवते । ५ । २१ । १७ । “तथा वालखिल्याऋषयोऽङ्गुष्ठपर्व्वमात्राः षष्टिसहस्राणि पुरतःसूर्य्यं सूक्तवाकाय नियुक्ताः संस्तुवन्ति ॥
”)प्रस्तावः । लक्षणान्तरम् । दर्शप्रतिपदोः सन्धिः ।(पूर्णिमाप्रतिपदोःसन्धिश्च । यथा, साहित्यदर्पणे ।“अकालजलदावली किरतु नाम मुक्तावली-रपर्व्वणि विधुन्तुदस्तुदतु नाम शीतद्युतिम् ॥
”)विषुवत्प्रभृति । इति मेदिनी । ने, ८८ ॥
ग्रन्थ-विच्छेदः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, महा-भारते अष्टादशपर्व्वाणि । तानि उक्तानि यथातट्टीकायाम् ।“आदिः सभावनविराटमथोद्यमश्चभीष्मो गुरू रविजमद्रकसौप्तिकश्च ।स्त्रीपर्व्व शान्तिरनुशासनमश्वमेध-व्यासाश्रमो मुषलयानदिवावरोहः ॥
”)क्षणः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(भङ्गी । यथा, रघुवंशे । १६ । ४६ ।दिने दिने शैवलवन्त्यधस्तात्सोपानपर्व्वाणि विमुञ्चदम्भः ॥
”)पञ्चपर्व्वाणि यथा । विष्णुपुराणम् ।“चतुर्द्दश्यष्टमी चैव अमावास्याथ पूर्णिमा ।पर्व्वाण्येतानि राजेन्द्र ! रविसंक्रान्तिरेव च ॥
स्त्रीतैलमांससम्भोगी पर्व्वस्वेतेषु वै पुमान् ।विण्मूत्रभोजनं नाम प्रयाति नरकं मृतः ॥
”पर्व्वसु कर्त्तव्याकर्त्तव्यानि यथा । ब्रह्मपुराणे ।“नित्यं द्वयोरयनयोर्नित्यं विषुवतोर्द्वयोः ।चन्द्रार्कयोर्ग्रहणयोर्व्यतीपातेषु पर्व्वसु ॥
अहोरात्रोषितः स्नानं श्राद्धं दानं तथा जपम् ।यः करोति प्रसन्नात्मा तस्य स्यादक्षयञ्च तत् ॥
”पराशरभाष्ये कूर्म्मपुराणम् ।“अनध्यायस्तु नाङ्गेषु नेतिहासपुराणयोः ।न धर्म्मशास्त्रेष्वन्येषु पर्व्वस्वेतानि वर्ज्जयेत् ॥
”पैठीनसिः । न पर्व्वसु तैलं क्षौरं मांसमभ्यु-पेयात् नामावस्यायां हरितमपि छिन्द्यात् ।इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“पर्व पूरणे”@} 2 पर्वकः-र्विका, पर्वकः-र्विका, पिपर्विषकः-षिका, पापर्वकः-र्विका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककर्वतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 इत्यादिना अतच्प्रत्यये रूपम्।]] पर्वतः 5।
01 (९८०)
02 (१-भ्वादिः-५७७। सक। सेट्। पर।)
03 (१७३-आ)
04 [[१। ‘भृदृशीङ्यजिपर्वि--’ [द। उ। ६। १४]
05 [[आ। ‘दुदूर्विषून् धूर्वितुमेव गूर्वणं मूर्वन्तमापूर्वितपर्वताध्वरम्।।’ धा। का। १। ७३।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.