| YouTube Channel

परूष (parUSa)

 
शब्दसागरः
English
परूष
m.
 (-षः) The Parush tree: see परुष
also with कन् added परूषक.
E.
 पॄ-ऊषन् ।
Yates
English
परूष (षः) 1.
m.
 The
Parush tree.
Wilson
English
परूष
m.
 (-षः) The Parush tree: see परुष
also with
कन् added परूषक.
Monier Williams Cologne
English
परूष
m.
 Grewia Asiatica (from the berries of which a cooling beverage is prepared) or Xylocarpus Granatum,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
परूष or परूषक, अस्, m. Grewia Asiatica
(from the berries of which a cooling beverage is pre-
pared
Bengāli फलसा
Hindūstānī پهالسا ac-
cording to others) Xylocarpus Granatum = Bengāli,
परुष
(अम्), n. the fruit of this tree.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परूषं,
क्ली,
 (पॄ + ऊषन् ।) फलवृक्षभेदः । परुष-फल इति वङ्गभाषा । फरूसा इति फलूहे इतिच हिन्दीभाषा । तत्पर्य्यायः । परूषकम् २नागदलोपमम् ३ । इति रत्नमाला ॥
परुषम् ४अल्पास्थि ५ परापरम् ६ । इति भावप्रकाशः ॥
नीलचर्म्म ७ गिरिपीलु ८ परावतम् ९ नील-मण्डलम् १० परुः ११ । अस्य गुणाः । अम्ल-त्वम् । कटुत्वम् । कफार्त्तिवातनाशित्वञ्च । तदाम-फलगुणः । पित्तदत्वम् उष्णत्वञ्च । तत्पक्वफल-गुणाः । मधुरत्वम् । रुचिप्रदत्वम् । पित्तशोफ-हरत्वम् । तर्पणत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
“परूषकं कषायाम्लमामं पित्तकरं लघु ।तत् पक्वं मधुरं पाके शीतं विष्टम्भि बृंहणम् ॥
हृद्यं तृट्पित्तदाहास्रज्वरक्षयसमीरहृत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(“परूषकैटर्य्यकपीलुकानांपियालसिंही करमर्द्दकानाम् ।फलानि चैतानि निहन्ति पित्तंहन्याच्च सर्व्वातुरसन्धिवातम् ॥
”इति हारीते प्रथमस्थाने दशमेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परूष
न०
 पॄ--जषन् । फत्वभ्दे (फलसा) “परूषकं कषाया-स्त्रमानं पित्तकरं लघु । तत् पक्वं मधुर पाके शीतंविष्टम्मि वृंहणम् । हृड्यं तृट्पित्तदाहास्रज्वरक्षयस-मीरहुत्” मावप्र० ।
Burnouf
French
परूष परूष
m.
 le xylocarpe, bot.