| YouTube Channel

परिहारः (parihAraH)

 
Apte 1890
English
परि(री)हारः 1 Leaving, quitting, giving up, abandoning.
2 Removing, taking away
as in विरोधपरिहार.
3 Shunning, avoiding.
4 Refuting, repelling.
5 Omitting to mention, omission, leaving out.
6 Reserve, concealment.
7 A tract of common land round a village or town
धनुःशतं परीहारो ग्रामस्य स्यात्समंततः Ms. 8. 237.
8 A special grant, immunity, privilege, exemption from taxes
Ms. 7. 201.
9 Contempt, disrespect.
10 An objection.
11 Seizing, keeping back.
12 Bounty.
13 (In gram.) The repetition of a word before and after इति
cf. परिग्रह.
14 Atoning for any improper action.
Hindi
Hindi
मुआवजा (पु)
Apte Hindi
Hindi
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"छोड़ना, तजना, तिलांजलि देना, त्याग देना"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"हटाना, दूर करना"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"निराकरण करना, निवारण करना"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"उल्लेख न करना, भूल, चूक"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"आरक्षण, गुप्त रखना"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
गाँव या नगर के चारों ओर सामान्य भूखण्ड
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"विशेष अनुदान, छूट, विशेषाधिकार, शुक्ल से माफ़ी या छुटकारा"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
"तिरस्कार, अनादर"
परिहारः
पुं*
 - परि + हृ + घञ्
आपत्ति
परिहारः
पुं*
 - परि+हृ+घञ्
"त्यागना, छोड़ना"
परिहारः
पुं*
 - परि+हृ+घञ्
"हटाना, दूर करना"
परिहारः
पुं*
 - परि+हृ+घञ्
निराकरण करना
परिहारः
पुं*
 - परि+हृ+घञ्
टालना
परिहारः
पुं*
 - परि+हृ+घञ्
शुल्क से मुक्ति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 परिहारः
noun
करात् मुक्तिः।
"परिहारात् कृषकैः उपशमः अनुभूतः।"
Synonyms:
 परिहारः, पराङ्गमुखता, परिवर्जकत्वम्, वर्जनम्
noun
कस्मादपि कार्यात् निष्कृतेः क्रिया।
"सः मह्यं करस्य परिहाराय विविधान् प्रकारान् अकथयत्।"
Synonyms:
 रोधक्षमता, परिहारः
noun
सा अवस्था यस्यां व्याधिः न सङ्क्राम्यति।
"रोधक्षमतायाः न्यूनतायाः कारणात् बालकाः शीघ्रमेव व्याधिग्रस्ताः भवन्ति।"
Synonyms:
 मुक्तिः, परिहारः, विनिर्मोक्षः
noun
विशिष्ट-कारणाद् आचार-नियमाभ्यां मोचनम्।
"अमेरिकादेशे दास्यमुक्तिः लिंकनमहोदयस्य यत्नानाम् एव यशः अस्ति।"
Synonyms:
 परिहारः, वर्जनम्
noun
केनापि मिषेण कार्यस्य परिहरणम्।
"केनापि मिषेण कार्यस्य परिहारः इति तस्य स्वभावः।"
Synonyms:
 अपवादः, निषेधः, व्यावृतिः, वर्जः, वर्जनम्, अपासनम्, पर्युदासः, व्युदासः, अपहानिः, विनिर्मोकः, परिहारः, परिहरणम्, व्यतिरेकः
noun
सामान्यनियमविरोधी।
"अस्य नियमस्य अपवादाः सन्ति।"
Tamil
Tamil
பரிஹார: : தியாகம், நிவாரணம், பரிகாரம், மாற்று, காத்தல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिहारः,
पुं,
 (परिह्रियतेऽनेनेति । परि + हृ +घञ् ।) अवज्ञा । अनादरः । इति शब्दरत्ना-वली ॥
(“परिहारो नाम तस्यैव दोषवचनस्यपरिहरणं यथा नित्यमात्मनि शरीरस्थे जीव-लिङ्गान्यपलभ्यन्ते तस्य चापगमान्नोपलभ्यन्तेतस्मादत्यः शरीरादामा नित्यः शरीराच्चेति ।”इति चरके विमानस्थानेऽष्टमेऽध्याये ॥
त्यागः ।परिवर्ज्जनम् । यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ४ ।६७६ ।“दुर्व्वृत्तस्य प्रभोरन्यत् परिहारात् न भेषजम् ॥
”गोपनम् । यथा, शकुन्तलायां १ म अङ्के ।“कथमिदानीमात्मानं निवेदयामि कथं वाआत्मनः परिहारं करोमि ॥
” विजितद्रव्यादि-कम् । यथा, मनुः । ७ । २०१ ।“जित्वा सम्पूजयेत् देवान् ब्राह्मणांश्चैवधार्म्मि-कान् ।प्रदद्यात परिहारांश्च ख्यापयेदभयानि च ॥
”स्थानविशेषः । यथा, मनुः । ८ । २३७ ।“धनुः शतं परीहारो ग्रामस्य स्यात् समन्ततः ॥
”अत्र कुल्लूकभट्टः । “चतुर्हस्तो धनुः शम्यायष्टिस्तस्याः पातः प्रक्षेपो ग्रामसमीपे सर्व्वासुदिक्षु चत्वारि हस्तशतानि त्रीन् वा यष्टिप्रक्षे-पान् यावत् पशुप्रचारार्थं शस्यवपनादिसंरोध-परिहारः कार्य्यः ॥
”)