| YouTube Channel

परिस्रुत् (parisrut)

 
शब्दसागरः
English
परिस्रुत्
f.
 (स्रुत्)
1. Vinous liquor.
2. Dropping. flowing.
E.
 परि
before, स्रु to distil,
aff.
 क्विप् and तल् added.
Capeller Eng
English
परिस्रु॑त्
a.
 streaming round or over, foaming,
fermenting
f.
 a kind of liquor.
Yates
English
परि-स्रुत् (त्) 5.
f.
 Liquor
flowing.
Spoken Sanskrit
English
परिस्रुत् - parisrut -
adj.
 - fermenting
परिस्रुत् - parisrut -
adj.
 - flowing round or over
परिस्रुत् - parisrut -
adj.
 - foaming
परिस्रुत् - parisrut -
f.
 - kind of intoxicating liquor prepared from herbs
परिस्रुत् - parisrut -
f.
 - flowing
परिस्रुत् - parisrut -
f.
 - dropping
Wilson
English
परिस्रुत्
f.
 (-स्रुत्)
1 Vinous liquor.
2 Dropping, flowing.
E.
 परि before स्रु to distil,
aff.
 क्विप् and तल् added.
Apte
English
परिस्रुत् [parisrut],
f.
A kind of intoxicating liquor.
Trickling, dropping, flowing.
Apte 1890
English
परिस्रुत् f. 1 A kind of intoxicating liquor.
2 Trickling, dropping, flowing.
Monier Williams Cologne
English
परि-स्रु॑त्
mfn.
 flowing round or over, foaming, fermenting,
RV.
परि-स्रु॑त्
f.
 a kind of intoxicating liquor prepared from herbs,
AV.
VS.
ŚBr.
 (°स्रु॑न्-मत्
mfn.
 possessing it,
ŚBr.
 )
dropping, flowing,
W.
Monier Williams 1872
English
परि-स्रुत्, त्, त्, त्, Ved. streaming or flowing round
or over, foaming, fermenting
(त्), f. a kind of
intoxicating liquor prepared from herbs
dropping,
flowing.
—परिस्रुन्-मत्, आन्, अती, अत्, Ved. possess-
ing Pari-srut.
Apte Hindi
Hindi
परिस्रुत्
पुं*
 - परि + स्रु + क्विप् + तुक्
एक प्रकार की नशीली शराब
परिस्रुत्
पुं*
 - परि + स्रु + क्विप् + तुक्
"रिसना, टपकना, बहना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिस्रुत्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ್ಯ/ಸುರೆ/ಹೆಂಡ
निष्पत्तिः - > परि+स्रु (गतौ) "क्विप्" (३-२-७६)
परिस्रुत्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಿಯುವುದು/ಸೋರುವುದು/ಜಿನುಗುವುದು
निष्पत्तिः - > परि+स्रु "क्विप्" (वा० ३-३-९४)
परिस्रुत्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋರುತ್ತಿರುವ/ಜಿನುಗುತ್ತಿರುವ
L R Vaidya
English
parisrut {% f. %} 1. A kind of intoxicating liquor
2. flowing, trickling, dropping.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
परिस्रुत् = सुरा, Haravijaya 26, 58. [Z.] Auch Śrīk. 14, 34.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम् ।
गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ॥ ९०२ ॥
शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा ।
माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ॥ ९०३ ॥
-wordlist-
मद्य (क्ली), मदिष्ठा (स्त्री), मदिरा (स्त्री), परिस्रुता (स्त्री), कश्य (क्ली), परिस्रुत् (स्त्री), मधु (क्ली), कापिशायन (क्ली), गन्धोत्तमा (स्त्री), कल्य (क्ली), इरा (स्त्री), परिप्लुता (स्त्री), कादम्बरी (स्त्री), स्वादुरसा (स्त्री), हलिप्रिया (स्त्री), शुण्डा (पुंस्त्री), हाला (स्त्री), हारहूर (क्ली), प्रसन्ना (स्त्री), वारुणी (स्त्री), सुरा (स्त्री), माध्वीक (क्ली), मदना (स्त्री), देवसृष्टा (स्त्री), कापिश (क्ली), अब्धिजा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मध्वासव
मध्वासव, शीधु, सुरा, प्रसन्ना, परिस्रुता, मदिरा, मदिष्ठा, कादम्बरी, स्वादुरसा, शुण्डा, गन्धोत्तमा, माधवक, हाला, कल्य, कश्य, मद्य, मैरेय, कापिशायन, माध्वीक, आसव, परिस्रुत्, वारुणी, मधु
मध्वासवः शीधु सुरा प्रसन्ना,
परिस्रुता स्यान्मदिरा मदिष्ठा ।
कादम्बरी स्वादुरसा च शुण्डा,
गन्धोत्तमा माधवकश्च हाला ॥ ३२९ ॥
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम् ।
माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ॥ ३३० ॥
verse 2.1.1.329
page 0039
Vedic Reference
English
Pari-srut is the name of a drink which is mentioned first in
the Atharvaveda, ^1 and which was distinct from both Surā and
Soma, ^2 but was intoxicating. According to Mahīdhara, ^3 the
liquor was made from flowers (Puṣpa). Zimmer^4 thinks that
it was the family drink, and this is supported by the fact that
in the Atharvaveda it twice occurs as a household beverage.^5
Hillebrandt^6 is of opinion that it was very much the same as
Surā.
1) iii. 12, 7
xx. 127, 9. Cf. Hopkins,
Journal of the American Oriental Society,
17, 68.
2) Śatapatha Brāhmaṇa, v. 1, 2, 14.
Cf. v. 5, 4, 10
xi. 5, 5, 13
xii. 7, 1, 7
8, 2, 15
9, 1, 1.
3) On Vājasaneyi Saṃhitā, ii. 34.
4) Altindisches Leben, 281, 282.
5) See also Vājasaneyi Saṃhitā,
xix. 15
xx. 59
xxi. 29
Maitrāyaṇī
Saṃhitā, iii. 11, 2. Its nature is more
elaborately explained in the Kātyāyana
Śrauta Sūtra, xiv. 1, 14
xv. 10, 11
Weber, Indische Studien, 10, 349, 350.
6) Vedische Mythologie, 1, 24, 8.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिस्रुत्,
स्त्री,
 (परिस्रवतीति । परि + स्रु + क्विप्तुक् च ।) वरुणात्मजा । मदिरा । इत्यमरः ।२ । १० । ३९ ॥
(यथा, अथर्व्ववेदे । ३ । १२ । ७ ।“एमां परिस्रुतः कुम्भ आदध्नः कलशैरगुः ॥
”सर्व्वतोभावेन क्षरिते त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ८ ।३९ । १० ।“त्वामापः परिस्रुतः परियन्ति स्वसेतवो नभन्ता-मन्यके समे ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिस्रुत् स्त्री परि + स्नु--क्विप् । १ सुरायाम् अमरः । २ प-रितः क्षरणयुक्ते
त्रि०
 “अन्नात् परिस्नुतो रसम्” यजु०१९ ७५ भावे सम्प० क्विप् । ३ अरणे स्त्री ।
Capeller
German
परिस्रु॑त् umflutend, überfließend.
Grassman
German
parisrút, a., rings wallend [von sru mit pári].
-útam sómam {713, 6}
nirṇíjam {780, 1}.
-útas [N. pl. f.] ā́pas {659, 10} (tvā́m pári yanti).