| YouTube Channel

परिश्रम (parizrama)

 
शब्दसागरः
English
परिश्रम
m.
 (-मः)
1. Labour, trouble, pain.
2. Distress, fatigue.
E.
परि exceeding, श्रम weariness.
Capeller Eng
English
परिश्रम
m.
 fatigue, pain, exertion, labour.
Yates
English
परि-श्रम (मः) 1.
m.
 Distress, fatigue.
Spoken Sanskrit
English
परिश्रम - parizrama -
m.
 - labour [ hard work ]
परिश्रम - parizrama -
m.
 - fatigue
परिश्रम - parizrama -
m.
 - fatiguing occupation
परिश्रम - parizrama -
m.
 - pain
परिश्रम - parizrama -
m.
 - trouble
परिश्रम - parizrama -
m.
 - exertion
Wilson
English
परिश्रम
m.
 (-मः)
1 Labour, trouble, pain.
2 Distress, fatigue.
E.
 परि exceeding, श्रम weariness.
Apte
English
परिश्रम [pariśrama] परिश्रामः [pariśrāmḥ], परिश्रामः 1 Fatigue, exhaustion, trouble, pain
आत्मा परिश्रमस्य पदमुपनीतः
Ś.*
 1
R.*
 1.58
11.12.
Exertion, labour
ब्रह्मञ्छ्रेयः परिश्रामः पुंसो मद्दर्शनावधिः
Bhāg.*
 2.9.2.
(Hence) Close application to or study of, being constantly occupied with
आर्ये कृतपरि- श्रमो$स्मि चतुःषष्ठ्यङ्गे ज्योतिःशास्त्रे
Mu.*
 1.
The result
अस्यैष नीतेः परिश्रमः Pratijñā.2.
Apte 1890
English
परिश्रमः 1 Fatigue, exhaustion, trouble, pain
आत्मा परिश्रमस्य पदमुपनीतः Ś. 1
R. 1. 58
11. 12.
2 Exertion, labour.
3 (Hence) Close application to or study of, being constantly occupied with
आर्ये कृतपरिश्रमोस्मि चतुःषष्ट्यंगे ज्योतिःशास्त्रे Mu. 1.
Monier Williams Cologne
English
परि-श्रम
m.
 fatigue, exertion, labour, fatiguing occupation, trouble, pain,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
परिश्रम परि-श्रम, अस्, m. (fr. rt. श्रम्
with परि), fatigue, distress
fatiguing occupation,
labour, exertion, trouble, pain.
—परिश्रमापह
(°म-अप्°), अस्, आ, अम्, relieving weariness.
Macdonell
English
परिश्रम pari-śrama,
m.
 fatigue, weariness, 🞄exhaustion
exertion
continual study of 🞄(—°)
-śrānta, pp. (√ śram) greatly exhausted
🞄-śrit,
f.
 (encloser), one of the small stones 🞄surrounding the sacrificial altar: -śrita, (pp.) 🞄n. sacrificial shed
-ślatha,
a.
 quite slack.
Benfey
English
परिश्रम and परिश्राम परिश्रा̆म,
i. e. परि-श्रम् + अ,
m.
1. Fatigue, Sāv.
4, 21.
2. Exertion, Ragh. 19, 15.
Apte Hindi
Hindi
परिश्रमः
पुं*
 - परि + श्रम् + घञ्
"थकान, थक कर चूर २ होना, कष्ट, पीड़ा"
परिश्रमः
पुं*
 - परि + श्रम् + घञ्
"चेष्टा, उद्योग, गहन अध्ययन, लगातार व्यस्त रहना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिश्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯಾಸ/ದಣಿವು/ಬಳಲಿಕೆ
निष्पत्तिः - > परि+श्रमु (तपसि खेदे च) "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "स मन्थरावल्गितपीवरस्तनीः परिश्रमक्लान्तविलोचनोत्पलाः"
उल्लेखाः - > किरा० ४-२७
परिश्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿಡಿಮೆ/ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕೆಲಸ/ಕಠಿನವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ/ಸತತವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ
प्रयोगाः - > "आर्ये कृतपरिश्रमोऽस्मि चतुःषष्ट्यङ्गे ज्योतिःशास्त्रे"
उल्लेखाः - > मुद्रा० १
L R Vaidya
English
pariSrama {% m. %} 1. Fatigue, exhaustion, trouble, pain, R.i.58, xi.12
2. exertion, labour
3. constant occupation, study, पातंजले महाभाष्ये कृतभूरिपरिश्रमः Nāgojībhaṭṭa.
Bopp
Latin
परिश्रम m. (r. श्रम् praef. परि s. अ) lassitudo. SA. 4.
21.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
yongs ngal
परिश्रम
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥
प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।
-wordlist-
दैन्य (क्ली), कार्पण्य (क्ली), श्रम (पुं), क्लम (पुं), क्लेश (पुं), परिश्रम (पुं), प्रयास (पुं), आयास (पुं), व्यायाम (पुं), उन्माद (पुं), चित्तविप्लव (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिश्रमः,
पुं,
 (परि + श्रम् + घञ् । न वृद्धिः ।)परिश्रान्तिः । तत्पर्य्यायः । श्रमः २ क्लमः ३क्लेशः ४ प्रयासः ५ आयासः ६ व्यायामः ७ ।इति हेमचन्द्रः । २ । २३३ ॥
(यथा, रघुः ।१ । ५८ ।“तमातिथ्यक्रियाशान्त-रथक्षोभपरिश्रमम् ।पप्रच्छ कुशलं राज्ये राज्याश्रममुनिं मुनिः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिश्रम
पु०
 परि + अम--घञ न वृद्धिः । १ व्यानामे क्लेश-आरके आयासे हेमच० । आर्षे तु क्वचित् वृद्धिः । परि-श्राम तत्रार्थे भाग० २ । ९ । २०
Capeller
German
परिश्रम
m.
 Ermüdung, Anstrengung.
Burnouf
French
परिश्रम परिश्रम
m.
 (श्रम्) lassitude.
Stchoupak
French
परि-श्रम-
m.
 fatigue, effort, labeur
application, étude
ininterrompue.