परिवेश (pariveza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 परिवेश m.
  (-शः)
	 1. Surrounding,  encompassing.
	 2. The circumference
of a circle.
	 3. The disk of the sun or moon,  a halo round the
sun or moon. 
	 4. Waiting at or serving up meals.
 E.
  परि round, 
विश् or विष् to encompass,  aff.
   घञ्
 hence also परिवेष ।

Yates

English

 परि-वेश (शः) 1.
m.
  Surrounding the
disk of the sun or moon. 

Wilson

English

 परिवेश
m.
  (-शः)
1 Surrounding,  encompassing.
2 The circumference of a circle.
2 The disk of the sun or moon. 
E.
  परि round,  विश or विष to encompass,  aff.
   अच्
 hence also
परिवेष.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 परि(री)वेशः(षः) 1 Waiting at meals,  distributing food,  serving up meals. 
2 A circle,  circlet,  halo (of lustre &c.)
 R. 5. 74,  6. 13
 Śi. 5. 52,  17. 9. 
3 Especially,  the halo round the sun or moon
 लक्ष्यते स्म तदनंतरं रविर्बद्धभीमपरिवेषमंडलः R. 11. 59. 
4 The circumference of a circle. 
5 The disc of the sun or moon. 
6 Anything which surrounds or protects. 

Monier Williams Cologne

English

 परि-वेश See °वेष under परि-विष्.

Benfey

English

 परिवेश परिवेश,  °वेशक -वेशक, 
°वेशन -वेशन,  °वेशवन्त् -वेशवन्त्, 
see परिवेष,  -षक,  -षण,  -षवन्त्।

Apte Hindi

Hindi

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
"भोजन के समय सेवा करना,  भोजन बांटना,  भोजन परोसना"

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
"वृत्त,  चक्र,  (दीप्ति) मंडल"

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
(विशेषतः) सूर्यमंडल या चन्द्रमण्डल

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
वृत्त की परिधि

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
"सूर्यबिंब,  चन्द्रबिंब"

परिवेशः
पुं*
  - परि + विश् + घञ्
कोई वस्तु जो घेरती है या रक्षा करती है

Shabdartha Kaustubha

Kannada

परिवेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಧಿ/ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಪ್ರಭೆ
निष्पत्तिः - > परि+विश (प्रवेशने) "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > परितो विशति
विस्तारः - > "वातेन मण्डलीभूताः सूर्याचन्द्रामसोः कराः। मालाभा व्योम्नि तनुते परिवेशः प्रकीर्तितः"

L R Vaidya

English

 pari(rI)veSa(za) {% m. %} 1. A circle,  a circlet,  R.v.74,  vi.13
the circumference of a circle
a halo round the sun or moon,  लक्ष्यते स्म तदनंतरं रविर्बद्धभीमपरिवेशमंडलः R.xi.59
the disc of the sun or moon
waiting at meals,  serving up meals.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dkyil 'khor
१) गोचर २) गोधा ३) गोल ४) नेमि ५) परिवेश ६) मण्डल ७) मण्डली ८) वलय ९) स्वेरम् (?)

khyim
१) अगार २) आगार ३) आवसथ ४) ओकस् ५) कुल ६) गृह ७) गेह ८) निवेशन ९) परिवेश १०) पुर ११) प्रासाद १२) भवन १३) राशि १४) लयन १५) वेश्म १६)

khyims pa
१) आवृत्ति २) परिधि ३) परिवेश

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 परिवेशः,  पुं,
   (परितो विशतीति । परि + विश् +घञ् ।) वेष्टनम् । परिधिः । इनि मेदिनी । शे । ३७ ॥
“वातेन मण्डलीभूताः सूर्य्याचन्द्रमसोः कराः ।मालाभा व्योम्नि तनुते परिवेशः प्रकीर्त्तितः ॥
”इति भरतधृतसाहसाङ्कः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 परिवेश(ष) पु०
  परि + विश--(ष--)घञ् । १ परिधौ २ वेष्टनेसूर्य्यचन्द्रमण्डलयोर्वेष्टनाकारे ३ उपसूर्य्यकमण्डले तल्ल-क्षणादिकेवृ० सं० उक्तं यथा“सम्मूर्च्छिता रवीन्द्वोः किरणाः पवनेन मण्डलीभूताः ।नानावर्णाकृतयस्तन्वभ्रे व्योम्नि परिवेषाः । ते रक्त-नीलपाण्डुरकापोताभ्राभशबलहरिशुक्लाः । इन्द्रय-मवरुणनिरृतिश्वसनधनेशपितामहाग्निकृताः । धनदःकरोति मेचकमन्योऽन्यगुणाश्रयेण चाप्यन्यः । प्रवि-लीयते मुहुर्मुहुरल्पफलः सोऽपि वायुकृतः । चाष-शिखिरजततैलक्षीरजलाभः स्वकालतम्भूतः । अविक-लवृत्तः स्निग्धः परिवेषः शिवसुभिक्षकरः । सकल-गगनानुचारी नैकाभः क्षतजसन्निभो रूक्षः । अस-कलशकटशरासनशृङ्गाटकवत् स्थितः पापः । शिखि-गलसमेऽतिवर्षं बहुवर्णे नृपबधो,  भयं धूम्रे । हरि-चापनिभे युद्धान्यशोककसुमप्रभे चापि । वर्णेलैकेन यदाबहुलः स्निग्धः शुराभ्रकाकीर्णः । खर्तौ सद्योवर्षंकरीति पीतश्च दीप्तार्कः । दीप्तविहङ्गमृगरुतः कलुषःसन्ध्यात्रयोत्थितोऽतिमहान् । भयकृत्तडिदुल्काद्यैर्हतोनृपं हन्ति शस्त्रेण । प्रतिदिनमर्कहिमांश्वोरहर्निशरक्तयोर्नरेन्द्रबधः । परिविष्टयोरभीक्ष्मं लग्नास्तनभः, स्थयोस्तद्वत् । सेनापतेर्भयकरो द्विमण्डलो नातिशस्त्र-कोपकरः । त्रिप्रभृति शस्तकोपं युवराजभयं नगररोधम् । वृष्टिस्त्र्यहेण मासेन विग्रहो वा ग्रहेन्दुभ-निरोधे । होराजन्माधिपयोर्जन्मर्क्षे वाशुभो राज्ञः ।परिवेषमण्डलगतो रवितनयः क्षुद्रधान्यनाशकरः ।जनयति च वातवृष्टिं स्थावरक्वषिकृन्निहन्ता च । भौमेकुमारबलपतिसैन्यानां विद्रवोऽग्निशस्त्रभयम् । जीवेपरिवेषगते पुरोहितामात्यनृपपीडा । मन्त्रिस्थावर-लेखकपरिवृद्धिश्चन्द्रजे सुवृष्टिश्च । शुक्रे यायिक्षत्रिय-राज्ञां पीडाऽप्रियं चान्नम् । क्षुदनलमृत्युनराधिप-शस्त्रेम्यी जायते भयं केतौ । परिविष्टे गर्भभयंराहौ व्याधिर्नृपभयं च । युद्धानि विजानीयात् परि-वेषाभ्यन्वरे द्वयोर्ग्र हेयोः । दिवसकृतः शशिनो वाक्षुदवृष्टिभयं त्रिषु प्रोक्तम् । याति षतुर्षुनरेन्द्रःसामात्यपुरोहितो वशं मृत्योः । प्रलयमिव विद्गि जगतःपञ्चादिषु मण्डलस्थेषु । ताराग्रहस्य कुर्य्यात् पृथगेवसमुत्थितो नरेन्द्रवधम् । नक्षत्राणामथ वा यदि केतोर्नो-दयो भवति । विप्रक्षत्रियबिट्छूद्रहा भवेत् प्रतिपदादिषुक्रमशः । श्रेणीपुरकोशानां पजम्यादिष्वशुभकारी ।युवराजस्याष्टम्यां परतस्त्रिषु पार्थिवस्य दोषकरः । पुर-रोधो द्वादश्यां सैन्यक्षोभस्त्रयोदश्याम् । नरपतिपत्नी-पोडां परिवेषोऽभ्युत्थितश्चतुर्दश्याम् । कुर्य्यात् तु पञ्च-दश्यां पीडां मनुजाधिपम्यैव । नागरकाणामभ्यन्तर-स्थिता यायिनां च बाह्यस्था । परियेषमध्यरेखा वि-ज्ञेयाक्रन्दसाराणाम् । रक्तः श्यामो रूक्षश्च भवतियेषां पराजयस्तेषाम् । स्निग्धः श्वेतो द्युतिमान् येषांभागो जयस्तेषाम् ।”

Burnouf

French

 परिवेश परिवेश m.
  (विश्) action de faire le tour
d'entourer.
		 Celui qui fait le tour
		 le disque du Soleil ou de la
Lune.
परिवेशयामि (c. de विश्) entourer qqn.  de soins,  lui
prêter son ministère.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.