परिवार (parivAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 परिवार m.
  (-रः)
	 1. Dependent.
	 2. Train or retinue.
	 3. A scabbard,  a
sheath.
 E.
  परि round,  वृ to be,  aff.
   घञ्.

Capeller Eng

English

 परिवार m.
  cover,  covering,  surroundings,  train,  retinue
(adj.  —° followed by).

Yates

English

 परि-वार (रः) 1.
m.
  A dependant
 a
retinue
 a sheath or scabbard.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  surroundings
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  sheath
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  followers
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  train
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  scabbard
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  retinue
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  suite
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  hedge round a village
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  entourage
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  dependants
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  covering
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  followers
परिवार 	-	 parivAra 	-	 m.
  	-	  cover

 
   परिवार  parivAra m.
   entourage   
   परिच्छन्द  paricchanda m.
   entourage    
   परिजन  parijana m.
   entourage   
   परिकर  parikara m.
   entourage    
   परिचराः  paricarAH m.
  pl.  entourage      
            

Wilson

English

 परिवार
m.
  (-रः)
1 Dependant.
2 Train or retinue.
3 A scabbard,  a sheath.
E.
  परि round,  वृ to be,  aff.
   घञ्.

Apte 1890

English

 परि(री)वारः 1 Train,  retinue,  attendants or followers collectively
 (यानं) अध्यास्य कन्या परिवारशोभि R. 6. 10
 12. 16
 ग्रहगणपरिवारो राजमार्गप्रदीपः Mk. 1. 57. 
2 A cover,  covering. 
3 A sheath,  scabbard. 

Monier Williams Cologne

English

 परि-वार a °रण &c.
   See परि-व्रि.

 परि-वार b m.
  (also परी-व्°) a cover,  covering,  MBh.
   (also -क,  KātyŚr.
  ,  Sch.)

 surroundings,  train,  suite,  dependants,  followers (ifc.  [f(आ). ] surrounded by),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a sheath,  scabbard,  Śiś.
 

 a hedge round a village,  Gal.
  (cf.   परी-व्°)

Monier Williams 1872

English

 परिवार परि-वार,  परि-वारण। See under
परि-वृ,  col. 2.

 परि-वार,  अस्,  m. (also spelt परी-वार),  a cover, 
covering
 surroundings,  train,  suite,  retinue,  attend-
ants,  dependants,  subjects,  followers
 a sheath,  scab-
bard.
—परिवार-ता,  f. subjection,  dependance.
—प-
रिवार-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  having a great retinue.
—परिवार-शोभिन्,  ई,  इनी,  इ,  rendered illustrious
by a retinue.

Benfey

English

 परिवार परिवार,  i. e. परि-वृ + अ, 
m.
 
 1. A cover,  MBh. 8,  1474.
 2. Re-
tinue,  Pañc. 12,  20 (figur.)
 Daśak,  in
Chr. 182,  20.

Apte Hindi

Hindi

परिवारः
पुं*
  - परिव्रियते अनेन- परि + वृ + घञ्
"नौकर-चाकर,  अनुचर वर्ग,  टहलुए,  अनुयायी"

परिवारः
पुं*
  - परिव्रियते अनेन- परि + वृ + घञ्
"ढक्कन,  चादर"

परिवारः
पुं*
  - परिव्रियते अनेन- परि + वृ + घञ्
"म्यान,  कोष"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

परिवार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಜನ/ಸೇವಕ/ಆಳು
निष्पत्तिः - > परि+वृञ् (वरणे) "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > परिव्रियतेऽनेन
प्रयोगाः - > "मनुष्यबाह्यं चतुरस्रयानमध्यास्य कन्या परिवारशोभि"
उल्लेखाः - > रघु० ६-१०
परिवार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ತ್ತಿಯ ಒರೆ/ಕತ್ತಿಯ ಗವಸಣಿಗೆ
प्रयोगाः - > "परिवारात् पृथक् चक्रे खड्गश्चात्मा च केनचित्"
उल्लेखाः - > माघ० १९-४९
परिवार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರೀಯ/ಹೊದೆಯುವ ವಸ್ತ್ರ
परिवार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಛತ್ರಚಾಮರಾದಿ ಗೌರವವಸ್ತು
विस्तारः - > "परिवारः प्रावारेऽपि च" वैज० ,  परिवारः परिजने खड्गकोशे परिच्छदे" मेदि०

L R Vaidya

English

 pari(rI)vAra {% m. %} 1. Train,  suite,  retinue,  dependants,  अनुगतमुनिमनुजसुरासुरवरपरिवारम् Git.G.ii.,  R.vi.10,  xii.16
 2. a sheath,  a scabbard.

Bopp

Latin

 परिवार v. परीवार.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 parivāra,  nt. (= Pali °ra,  m.,  title of the Appendix to Vin.,  〔v.226.3〕,  colophon),  accessory (text),  appendix,  addendum: avalokitaṃ nāma sūtraṃ mahāvastusya parivāraṃ Mv 〔ii.397.7〕,  colophon to second version of the Avalokita sūtra.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Parivāra (SII 3),  a servant.
Cf. horaka-parivāra (ML),  explained as ‘the following of
horakas.’

Lanman

English

 parivāra,  m. that which surrounds,  i. e.
retinue. [√1vṛ,  ‘cover, ’ + pari.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 परिवार 2. 3. Śiś. 19,  49.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khor
अनुजीविन् २) अनुवार ३) अन्तःपुर ४) जनता ५) परिवार ६) परिषद् ७) पर्षद् ८) पर्षद्य ९) पारिषद्य १०) पार्षद्य ११) भृत्य १२) भ्रमति १३) मण्डल १४) राष्ट्र १५) वधू १६) संसार १७) १८)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
परिस्यन्दः परिकरः परिवारः परिग्रहः ॥ ७१५ ॥
परिच्छदः परिबर्हस्तन्त्रोपकरणे अपि ।
-wordlist-
 
परिस्यन्द (पुं),  परिकर (पुं),  परिवार (पुं),  परिग्रह (पुं),  परिच्छद (पुं),  परिबर्ह (पुं),  तन्त्र (क्ली),  उपकरण (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

परिवार
परिवार,  परिकर,  परिस्पन्द,  परिग्रह,  उपकरण,  परिवर्ह,  परिच्छद
परिवारः परिकरः परिस्पन्दः परिग्रहः ।
तथोपकरणं प्रोक्तं परिवर्हः परिच्छदः ॥ ३०६ ॥
verse 2.1.1.306
page 0037

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 परिवारः,  पुं,
   (परिव्रियतेऽनेन । परि + वृ + करणेघञ् ।) परिजनः । (यथा,  रघुः । ६ । १० ।“मनुष्यवाह्यं चतुरस्रयान-मध्यास्य कन्या परिवारशोभि ।विवेश मञ्चान्तरराजमार्गंपतिंवरा कॢप्तविवाहवेषा ॥
”)खड्गकोषः । परिच्छदः । इति मेदिनी । रे ।२८० ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 परि(री)वार पु०
  परिव्रियतेऽसौ अनेन वा परि + वृ--घञ् वादीर्घः । १ परिजने कुटुम्बादौ रघुः ६ । १०२ खड्गकोषे(णाप) मेदि० भावे घञ् । परिवरणे च ।

Capeller

German

 परिवार m.
 , 
°ण n.
  Decke,  Umgebung,  Begleitung.

Burnouf

French

 परिवार परिवार m.
  (वृ) enveloppe
		 fourreau, 
gaîne.
		 Entourage,  cortège,  partisan,  homme de l'entourage de qqn. 
परिवारयामि (c. de वृ). Entourer
 envelopper
vêtir
 revêtir.

Stchoupak

French

 परि-वार-
 m.
  couverture,  suite,  entourage,  escorte 
 fourreau 
 ifc. a.
suivi de 
 -ई-कृ- s'entourer de (acc.) 
 -ता- f.
  dépendance 
-वन्त्- a. qui a une nombreuse suite 
 -इत- a. v. entouré de,  enveloppé
dans (instr. ifc.).
°शोभिन्- a. embelli par l'entourage.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.