| YouTube Channel

परिवह (parivaha)

 
शब्दसागरः
English
परिवह
m.
 (-हः) Name of the second of the seven courses of wind.
E.
 परि + वह-अच् ।
Capeller Eng
English
परिवह
m.
N.
 of a wind.
Apte
English
परिवहः [parivahḥ], 1
N.
 of one of the seven courses of wind
it is the sixth course and bears along the Saptarṣis and the celestial Ganges
सप्तर्षिचक्रं स्वर्ङ्गगां षष्ठः परिवहस्तथा
(for the other courses of wind see under
cf.
 the description of परिवह given by Kālidāsa: त्रिस्रोतसं वहति यो गगनप्रतिष्ठां ज्योतींषि वर्तयति च प्रविभक्तरश्मिः । तस्य द्वितीय- हरिविक्रमानेस्तमस्कं वायोरिमं परिवहस्य वदन्ति मार्गम्
Ś.*
 7.6).
One of the seven tongues of fire.
Apte 1890
English
परिवहः 1 N. of one of the seven courses of wind
it is the sixth course, and bears along the Saptarshis and the celestial Ganges
सप्तर्षिचक्रं स्वर्गंगां षष्ठः परिवहस्तथा
(for the other courses of wind see under वायु
cf. the description of परिवह given by Kālidāsa:
त्रिस्रोतसं वहति यो गगनप्रतिष्ठां ज्योतींषि वर्तयति च प्रविभक्तरश्मिः । तस्य द्वितीयहरिविक्रमनिस्तमस्कं वायोरिमं परिवहस्य बदंति मार्गं Ś. 7. 6.).
2 One of the seven tongues of fire.
Monier Williams Cologne
English
परि-वह
m.
N.
 of one of the 7 winds (for the others See परा-वह),
MBh.
Hariv.
Śak.
 vii, 6
of one of the 7 tongues of fire,
Col.
Monier Williams 1872
English
परि-वह, अस्, m., N. of one of the seven winds
one of the seven tongues of fire.
Apte Hindi
Hindi
परिवहः
पुं*
 - परि + वह + अच्
वायु के सात मार्गों में एक - छठा मार्ग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिवह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಪ್ತವಿಧ ವಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > "भूवायुरावह इह प्रवहस्तदूर्ध्वः स्यादुद्वहस्तदनु संवहसञ्ज्ञकश्च। अन्यस्ततोऽपि सुवहः परिपूर्वकोऽस्मात् वाहः परावह इमे पवनाः प्रसिद्धाः" , "तस्य द्वितीयहरिविक्रमनिस्तमस्कं वायोरिमं परिवहस्य वदन्ति मार्गम्"
उल्लेखाः - > सिद्धान्तशि० , शाकु० ७-३
विस्तारः - > "ಆವಹ" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ. ಇದು ಐದನೆಯದಾದ "ಸುವಹ" ವಾಯುವಿನ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು
L R Vaidya
English
parivaha {% m. %} Name of the second of the seven courses of wind
(it is thus described in the Śakuntalā- त्रिस्रोतसं वहति यो गगनप्रतिष्ठां ज्योतींषि वर्तयति च प्रविभक्तरश्मिः । तस्य द्वितीयहरिविक्रमनितमस्कं वायोरिमं परिवहस्य वदंति मार्गम् vii.).
Mahabharata
English
Parivaha, name of a wind. § 714m (Śukakṛtya): The wind who bears the celestial waters and supports the celestial Gaṅgā, who causes the Sun with its thousand rays to appear as a luminous body of only one ray, and who causes the Moon to increase after his waning, that wind is named P.
XII, 329, 12412
पुराणम्
English
परिवह / PARIVAHA. A vāyu (wind). (See under parāvaha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिवहः,
पुं,
 (परि सर्व्वतोभावेन वहतीति । परि+ वह् + अच् ।) सप्तवाय्वन्तर्गतषष्ठवायुः । सतु सुवहवायोरुपरिस्थितः । (यथा, सिद्धान्त-शिरोमणौ ।“भूवायुरावह इह प्रवहस्तदूर्द्धःस्यादुद्वहस्तदनुसंवहसंज्ञकश्च ।अन्यस्ततोऽपि सुवहः परिपूर्व्वकाऽस्मात्वाहः परावह इमे पवनाः प्रसिद्धाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिवह
पु०
 परि + वह--अच् । सप्तवायुमध्यपातिनि वायुभेदेअनिलशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
परिवह
m.
 N. eines Windes.
Stchoupak
French
परि-वह-
m.
 un des sept vents.