| YouTube Channel

परिभवः (paribhavaH)

 
Apte 1890
English
परि(री)भवः 1 Insult, injury, humiliation, disrespect, degradation, disgrace
पराक्रमः परिभवे वैयात्यं सुरतेष्विव (भूषणं) Śi. 2. 44
R. 12. 37
Ve. 1. 25
U. 4. 23
Mu. 3. 4
Mv. 1. 40, 3. 17.
2 Defeat, discomfiture.
Comp.
आस्पदं,
पदं {1} an object of contempt
H. 3. 51. {2} a disgrace or disgraceful situation.
विधिः humiliation
प्रायो मूर्खः परिभवविधौ नाभिमानं तनोति Ś. Til. 16.
Apte Hindi
Hindi
परिभवः
पुं*
 - परि + भू + अप्
"अपमान, क्षति पहुँचाना, प्रतिष्ठा भंग, तिरस्कार, निरादर, मानहानि"
परिभवः
पुं*
 - परि + भू + अप्
"हार, पराजय"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पराजयः, पराभवः, हारी, हारिः, परिभवः, अभिभवः, अत्याकारः
noun
रणे वादे तथा च स्पर्धायाम् वा भङ्गः।
"अस्मिन् वृतौ निश्चयेन तस्य पराजयः भवति।"
Synonyms:
 अपमानः, भर्त्सना, निर्भर्त्सना, अवज्ञा, अवज्ञानम्, परिभवः, अवलेपः, अवहेला, अवहेलनम्, अनादरः, परिवादः, अनादरक्रिया, अपवादः, अवमानवाक्यम्, तिरस्कारवाक्यम्, तिरस्कारः, तिरस्क्रिया, परिभावः, परिवादः, वाक्पारुष्यम्, परिभाषणम्, असूर्क्षणम्, अवमानना, रीढा, क्षेपः, निन्दा, दुर्वचः, धर्षणम्, अनार्यम्, खलोक्तिः, अपमानक्रिया, अपमानवाक्यम्, विमानना
noun
सा उक्तिः आचारो वा येन कस्यचित् प्रतिष्ठायाः न्यूनता भवति।
"कस्यापि अपमानः न करणीयः।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: परिभवः
Root: परिभव
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ insult
⇒ injury
⇒ contempt
⇒ disgrace
⇒ degradation
⇒ humiliation
Shloka(s):
1|7|22|3 ► अनादरः परिभवः परीभावस्तिरस्क्रिया॥ (नाट्यवर्गः)
1|7|23|1 ► रीढावमाननावज्ञावहेलनमसूर्क्षणम्। (नाट्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|7|22|3 ⇢ अनादरः (अनादर) (पुं) ⇒ contempt, disregard, disrespect, indifferent, lack of respect, contemptuous neglect
➠ 1|7|22|3 ⇢ परिभवः (परिभव) (पुं) ⇒ insult, injury, contempt, disgrace, degradation, humiliation
➠ 1|7|22|3 ⇢ परीभावः (परीभाव) (पुं)
➠ 1|7|22|3 ⇢ तिरस्क्रिया (तिरस्क्रिया) (स्त्री) ⇒ shelter, concealment, See tiraskRti, disdain or contempt
➠ 1|7|23|1 ⇢ रीढा (रीढा) (स्त्री)
➠ 1|7|23|1 ⇢ अवमानना (अवमानना) (स्त्री)
➠ 1|7|23|1 ⇢ अवज्ञा (अवज्ञा) (स्त्री) ⇒ disgust, contempt, disesteem, having a low opinion of, disrespect [with loc. or gen.]
➠ 1|7|23|1 ⇢ अवहेलनम् (अवहेलन) (नपुं)
➠ 1|7|23|1 ⇢ असूर्क्षणम् (असूर्क्षण) (नपुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनोविकारः
जातिः ➡ मानसिकभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिभवः,
पुं,
 (परि + भू + अप् ।) अनादरः ।इत्यमरः । १ । ७ । २२ ॥
(यथा, रघुः । १२ । ३७ ।“फलमस्योपहासस्य सद्यः प्राप्स्यसि पश्य मां ।मृग्याः परिभवो व्याघ्र्यामित्यवेहि त्वया कृतम् ॥
”)