| YouTube Channel

परिधिः (paridhiH)

 
Apte
English
परिधिः [paridhiḥ], 1 A wall, fence, hedge, anything surrounding or enclosing another
नैनं परिधिमेतेषामीषत् क्षपयितुं क्षमाः Śiva B.26.59
बर्बरान् परिधीभूतान् परिभूय स्वतेजसा 28.27.
A misty halo round the sun or moon
परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः
R.*
 8.3
शशिपरिधिरिवोच्चेर्मण्डलस्तेन तेने
N.*
 2. 18.
A circle of light
मेघश्यामः कनकपरिधिः कर्णविद्योत- विद्युत् Bhāg.
The horizon
the quarter
पिबद्भिरिव खं दृग्भिर्दहद्भिः परिधीनिव
Bhāg.*
 8.15.1.
The circumference or compass in general.
The circumference of a circle.
The periphery of a wheel.
A stick (of a sacred tree like पलाश) laid round the sacrificial fire
सप्तास्यासन् परिधयः त्रिःसप्त समिधः कृताः
Rv.*
 1.9.15
धूम्रा दिशः परिधयः कम्पते भूः सहाद्रिभिः
Bhāg.*
 1.14.15.
A circle surrounding the globe.
Epicycle.
A covering.
A branch of a sacred tree to which the sacrificial victim is tied.
A cover, garment
श्यामं हिरण्यपरिधिं नवमाल्यबर्हधातुप्रवालनटवेषमनुव्रतांसे
Bhāg.*
 1.23.22.Comp. -उपान्त
a.
 bordered by the ocean. -पतिखेचरः an epithet of Śiva.
स्थः a guard.
an officer attendant on a king or general (modern 'aide-decamp').
A number of sentinels posted in a circle.
Apte 1890
English
परिधिः 1 A wall, fence, hedge, anything surrounding or enclosing another.
2 A misty halo round the sun or moon
परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः R. 8. 30
शशिपरिधिरिवोच्चैर्मंडलस्तेन तेने N. 2. 108.
3 A circle of light
4 The horizon.
5 The circumference or compass in general.
6 The circumference of a circle.
7 The periphery of a wheel.
8 A stick (of a sacred tree like पलाश) laid round the sacrificial fire
सप्तास्यासन् परिधयः त्रिःसप्त समिधः कृताः Rv. 10. 90. 15.
9 A circle surrounding the globe.
10 Epicycle.
11 A covering.
12 A branch of a sacred tree to which the sacrificial victim is tied.
Comp.
पतिखेचरः an epithet of Śiva.
स्थः {1} a guard. {2} an officer attendant on a king or general (modern ‘aide-de-camp’). {3} A number of sentinels posted in a circle.
Apte Hindi
Hindi
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
"दीवार, मेंड़, बाड़, घेरा "
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
सूर्य या चन्द्रमा का परिवेश
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
प्रकाशमंडल
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
क्षितिज
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
परिधि या वृत्त
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
वृत्त की परिधि
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
पहिये का घेरा
परिधिः
पुं*
 - परि + धा + कि
(‘पलाश’ आदि पवित्र वृक्ष की)समिधा या लकड़ी जो यज्ञकुण्ड के चारों ओर रक्खी रहती हैं
परिधिः
पुं*
 - परि+धा+कि
"दीवार, बाड़"
परिधिः
पुं*
 - -
चन्द्र या सूर्य के चारों ओर धुन्धला आभास
परिधिः
पुं*
 - -
"क्षितिज, दिशा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 परिधिः
noun
गतिबुद्धिकर्मादीनां सीमा।
"बुद्धेः परिधिः ज्ञातुं न शक्यते।"
Synonyms:
 परिधिः, मण्डलम्, चक्रवालः
noun
परिधीयते अनेन।
"अस्य वृत्तेः परिधिं गणय।/ "परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः।"
Synonyms:
 परिधिः
noun
एकः पुरुषः ।
"परिधिः शुभ्रादिगणे परिगणितः"
Tamil
Tamil
பரிதி4: : சுவர், வேலி, சூரியனைச் சுற்றி உள்ள வட்டம், சுற்றளவு, சக்கரத்தின் பரிதி, யாக குண்டத்தின் முப்புறத்திலும் வைக்கப்படும் சமித்துக்கள்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिधिः,
पुं,
 (परिधीयतेऽनेन । परि + धा +“उपसर्गे धोः किः ।” ३ । ३ । ९२ । इतिकिः ।) परिवेशः । चन्द्रसूर्य्यसमीपमण्डलम् ।(यथा, रघुः । ८ । ३० ।“अनृणत्वमुपेयिवान् बभौपरिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः ॥
”)यज्ञियतरुशाखा । यज्ञियतरोः पलाशादेर्यज्ञपशुबन्धनार्थं या शाखा निखायते तस्याम् ।इत्यमरभरतौ ॥
(यथाह आपस्तम्बः । “खादिरंपालाशं वैकविंशतिदारुकमिध्वं करोति त्रयःपरिधयः पालाशकाष्ठकाः खादिरौदुम्बरबिल्व-रोहितकविकङ्कतानां ये वा यज्ञिया वृक्षाआर्द्राः श्रुष्करसत्वच्काः ॥
” इति ॥
* ॥
)भूगोलादेर्वेष्टनम् । यथा, --“व्यासेभनन्दाग्निहते विभक्तेखवाणसूर्य्यैः परिधिस्तु सूक्ष्मः ॥
”इति लीलावती ॥
(क्ली, परिधीयते यदिति । परि + धा +कर्म्मणि किः । परिधेयवस्त्रम् । यथा, भाग-वते । ८ । ७ । १७ ।“मेघश्यामः कनकपरिधिः कर्णविद्योतविद्यु-न्मूर्ध्नि भ्राजद्बिलुलितकचः स्रग्धरो रक्तनेत्रः ॥
”“कनकं सुवर्णमिव पीतं परिधि वस्त्रं यस्य”इति तट्टीका ॥
)