परिधि (paridhi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 परिधि m.
  (-धिः)
	 1. The circumference of a circle.
	 2. The disk of the
sun or moon. 
	 3. The periphery of a wheel.
	 4. The horizon,  circle
surrounding the globe,  a great circle.
	 5. An epicycle.
	 6. The
branch of the tree to which the victim at a sacrifice is tied.
7. A wooden frame round the hole in which a sacrificial
fire is lighted.
	 8. A wall,  a fence.
 E.
  परि around,  धा to have, 
कि aff.
  

Capeller Eng

English

 परिधि॑ m.
  enclosure,  fence,  wall
 cover,  garment
circumference,  compass,  horizon
 fire-frame ((r. )).

Yates

English

 परि-धि (धिः) 2.
m.
  The circumfer-
ence of a circle
 the disk of the
sun or moon
 periphery of a
wheel
 epicycle
 wooden frame
round a sacrificial fire
 branch
to which the victim is tied.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	 circumference  [ Geom.  ]
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  contour
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  range
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  garment
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  enclosure
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  any circumference or circle
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  halo round the sun or moon
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  protection
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  branch of the tree to which the sacrificial victim is tied
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  horizon
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  wall
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  cover
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  ocean surrounding the earth
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  fence
परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	  epicycle
सङ्ग्राम-परिधि 	-	  saGgrAma-paridhi 	-	 m.
  	-	  battle zone

परिधि 	-	 paridhi 	-	 m.
  	-	 circumference  [ Geom.  ]
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
अन्तर्नेमि 	-	  antarnemi 	-	 f.
  	-	 circumference
पालि 	-	  pAli 	-	 f.
  	-	 circumference
चक्रपरिधि 	-	  cakraparidhi 	-	 m.
  	-	 circumference
परिणाह 	-	  pariNAha 	-	 m.
  	-	 circumference
आभोग 	-	  Abhoga 	-	 m.
  	-	 circumference
कक्ष 	-	  kakSa 	-	 m.
  	-	 circumference
परिक्षेप 	-	  parikSepa 	-	 m.
  	-	 circumference
परिसमन्त 	-	  parisamanta 	-	 m.
  	-	 circumference
परीसर 	-	  parIsara 	-	 m.
  	-	 circumference
परिवेष 	-	  pariveSa 	-	 m.
  	-	 circumference
पर्यन्त 	-	  paryanta 	-	 m.
  	-	 circumference
प्रविस्तर 	-	  pravistara 	-	 m.
  	-	 circumference
वर 	-	  vara 	-	 m.
  	-	 circumference
वलय 	-	  valaya 	-	 m.
  n.
  	-	 circumference
मण्डल 	-	  maNDala 	-	 n.
  	-	 circumference
अम्बर 	-	  ambara 	-	 n.
  	-	 circumference
परिभ्रमण 	-	  paribhramaNa 	-	 n.
  	-	 circumference
परीमाण 	-	  parImANa 	-	 n.
  	-	 circumference

परिधि 	-	  paridhi 	-	 m.
  	-	 epicycle
नीचोच्चवृत्त 	-	  nIcoccavRtta 	-	 n.
  	-	 epicycle
वृत्त 	-	  vRtta 	-	 n.
  	-	 epicycle
मन्दपरिधि 	-	  mandaparidhi 	-	 m.
  	-	 epicycle of the apsis
शैघ्र 	-	  zaighra 	-	 n.
  	-	  equation of the second epicycle
शीघ्रपरिधि 	-	  zIghraparidhi 	-	 m.
  	-	 epicycle of the conjunction of a planet

Wilson

English

 परिधि
m.
  (-धिः)
1 The circumference of a circle.
2 The disk of the sun or moon. 
3 The periphery of a wheel.
4 A circle surrounding the globe,  a great circle.
5 An epicycle.
6 The branch of the tree to which the victim at a sacrifice is tied.
7 A wooden frame round the hole in which a sacrificial fire is lighted.
E.
  परि around,  धा to have,  कि aff.
  

Apte

English

परिधिः [paridhiḥ],  1 A wall,  fence,  hedge,  anything surrounding or enclosing another
 नैनं परिधिमेतेषामीषत् क्षपयितुं क्षमाः Śiva B.26.59
 बर्बरान् परिधीभूतान् परिभूय स्वतेजसा 28.27.

A misty halo round the sun or moon
 परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः R.*
  8.3
 शशिपरिधिरिवोच्चेर्मण्डलस्तेन तेने N.*
  2. 18.

A circle of light
 मेघश्यामः कनकपरिधिः कर्णविद्योत- विद्युत् Bhāg.

The horizon
 the quarter
 पिबद्भिरिव खं दृग्भिर्दहद्भिः परिधीनिव Bhāg.*
  8.15.1.

The circumference or compass in general.

The circumference of a circle.

The periphery of a wheel.

A stick (of a sacred tree like पलाश) laid round the sacrificial fire
 सप्तास्यासन् परिधयः त्रिःसप्त समिधः कृताः Rv.*
  1.9.15
 धूम्रा दिशः परिधयः कम्पते भूः सहाद्रिभिः Bhāg.*
  1.14.15.

A circle surrounding the globe.

Epicycle.

A covering.

A branch of a sacred tree to which the sacrificial victim is tied.

A cover,  garment
 श्यामं हिरण्यपरिधिं नवमाल्यबर्हधातुप्रवालनटवेषमनुव्रतांसे Bhāg.*
  1.23.22.Comp.   -उपान्त a.
  bordered by the ocean.  -पतिखेचरः an epithet of Śiva. 

स्थः a guard.

an officer attendant on a king or general (modern 'aide-decamp').

A number of sentinels posted in a circle.

Apte 1890

English

 परिधिः 1 A wall,  fence,  hedge,  anything surrounding or enclosing another. 
2 A misty halo round the sun or moon
 परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः R. 8. 30
 शशिपरिधिरिवोच्चैर्मंडलस्तेन तेने N. 2. 108. 
3 A circle of light 
4 The horizon. 
5 The circumference or compass in general. 
6 The circumference of a circle. 
7 The periphery of a wheel. 
8 A stick (of a sacred tree like पलाश) laid round the sacrificial fire
 सप्तास्यासन् परिधयः त्रिःसप्त समिधः कृताः Rv. 10. 90. 15. 
9 A circle surrounding the globe. 
10 Epicycle. 
11 A covering. 
12 A branch of a sacred tree to which the sacrificial victim is tied. 
Comp. 
पतिखेचरः an epithet of Śiva. 
स्थः {1} a guard. {2} an officer attendant on a king or general (modern ‘aide-de-camp’). {3} A number of sentinels posted in a circle. 

Monier Williams Cologne

English

 परि-धि॑ m.
  an enclosure,  fence,  wall,  protection,  (esp.  ) the 3 fresh sticks (called मध्यम,  दक्षिण,  उत्तर) laid round a sacrificial fire to keep it together,  RV.
   &c.
   &c.
  

 a cover,  garment,  BhP.
  

 (fig.) the ocean surrounding the earth,  ib.

 a halo round the sun or moon,  Ragh.
 
 Var.
 
 BhP.

 the horizon,  MBh.
  
 BhP.

 any circumference or circle,  Var.
 
 Sūryas.

 epicycle,  ib.

 the branch of the tree to which the sacrificial victim is tied (?),  W.
 

 N.
  of a man g. शुभ्रादि

 pl.
  (षड् ऐन्द्राह्) N.
  of Sāmans,  ĀrṣBr. 

Monier Williams 1872

English

 परि-धि,  इस्,  m. that by which anything is sur-
rounded or enclosed (said of the ocean as surrounding
the earth),  a fence,  hedge,  wall
 a misty halo or
circle round the sun or moon
 a circle or disk of
light,  a glory
 the horizon
 circumference,  compass
the circumference of a circle
 the periphery of a
wheel
 a circle surrounding the globe,  a great
circle
 epicycle
 a frame of wood laid round a
sacrificial fire to keep it together,  (commonly in
three pieces,  called मध्यम,  दक्षिण,  उत्तर)
a covering
 the branch of the tree to which the
victim at a sacrifice is tied (?)
 N. of a man.
—प-
रिधि-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  situated on the horizon
(अस्),  m. a number of sentinels posted in a circle
a guard,  body-guard
 an aide-de-camp,  an officer
attendant on a king or general.
—परिधी-पति-
खेचर,  अस्,  m. an epithet of Śiva. (perhaps ‘the
bird presiding over the horizon, ’ परिधी for प-
रिधि?).

Benfey

English

 परिधि परि-धि (vb. धा),  m.
 
 1.
That by which something is bordered, 
Bhāg. P. 1,  10,  3 (the ocean).
 2. An
anthelia,  a halo,  Bhāg. P. 3,  17,  8.
 3.
The horizon,  8,  15,  10.
 4. Circum-
ference.
 5. Pieces of fresh wood, 
surrounding the sacrificial fire,  MBh.
5,  4795.
 6. A proper name.

Apte Hindi

Hindi

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
"दीवार,  मेंड़,  बाड़,  घेरा "

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
सूर्य या चन्द्रमा का परिवेश

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
प्रकाशमंडल

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
क्षितिज

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
परिधि या वृत्त

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
वृत्त की परिधि

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
पहिये का घेरा

परिधिः
पुं*
  - परि + धा + कि
(‘पलाश’ आदि पवित्र वृक्ष की)समिधा या लकड़ी जो यज्ञकुण्ड के चारों ओर रक्खी रहती हैं

परिधिः
पुं*
  - परि+धा+कि
"दीवार,  बाड़"

परिधिः
पुं*
  - -
चन्द्र या सूर्य के चारों ओर धुन्धला आभास

परिधिः
पुं*
  - -
"क्षितिज,  दिशा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

परिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಸುತ್ತಲೂ ಗುಂಡಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಭೆ
निष्पत्तिः - > परि+डु धाञ् (धारणपोषणयोः) "किः" (३-३-९२)
व्युत्पत्तिः - > परिधीयतेऽनेन
प्रयोगाः - > "मुखविधुमदसीयं सेवितुं लम्बमानः शशिपरिधिरिवोच्चैरण्डल्स्तेन तेने"
उल्लेखाः - > नैष० २-१०८
परिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗಾಗ್ನಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇಡುವ ಪಲಾಶ (ಮುತ್ತುಗ) ಮೊದಲಾದ ಸಮಿತ್ತು
परिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಜ್ಞದ ಪಶುವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆಡುವ ಪಲಾಶ ಮೊದಲಾದ ಮರದ ಕಂಬ
परिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಕಾರ/ಸುತ್ತುಗೋಡೆ
परिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಲಿ
विस्तारः - > "परिधिर्यज्ञिये काष्ठे प्राकारे परिवेषणे" वैज० ,  "परिधिर्यज्ञियतरोः शाखायामुपसूर्यके" अम०
परिधि
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರಿಸುವ ವಸ್ತ್ರ
निष्पत्तिः - > परि+ धाञ् कर्म० "किः"
प्रयोगाः - > "मेघश्यामः कनकपरिधिः कर्णविद्योतविद्युन्मूर्ध्नि भ्राजद्विलुलितकचः स्रग्धरो रक्तनेत्रः"
उल्लेखाः - > भाग० ८-७-१७

L R Vaidya

English

 pariDi {% m. %} 1. A wall,  a fence
a misty halo round the sun or moon,  परिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः R.viii.30
a circle of light
the horizon
circumference
stick of a sacred tree.

Lanman

English

 paridhí,  m. (a put-around,  i. e.) enclosure, 
fence,  protection,  86^10
 in the language of
the sacrifice,  the three green sticks laid
about the altar fire and supposed to hold
it together,  10513,  3. [√1dhā,  ‘put, ’ +
pari,  1155. 2e.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  परिधि,  मण्डल
noun
 
परिधीयते अनेन
 "अनृणत्वमुपेयिवान् बभौ परिधेर्मुक्त उवोष्णदीधिति"[श.क]"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

od 'khyim
परिधि

khyims pa
१) आवृत्ति २) परिधि ३) परिवेश

gyim pa
परिधि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मरीचिका मृगतृष्णा मण्डलं तूपसूर्यकम् ॥ १०१ ॥
परिधिः परिवेषश्च सूरसूतस्तु काश्यपिः ।
अनूरुर्विनतासूनुररुणो गरुडाग्रजः ॥ १०२ ॥
-wordlist-
 
मरीचिका (स्त्री),  मृगतृष्णा (स्त्री),  मण्डल (क्ली),  उपसूर्यक (क्ली),  परिधि (पुं),  परिवेष (पुं),  सूरसूत (पुं),  काश्यपि (पुं),  अनूरु (पुं),  विनतासूनु (पुं),  अरुण (पुं),  गरुडाग्रज (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

परिधि
परिधि,  परिवेष,  मण्डल,  उपसूर्यक
परिधिः परिवेषः स्यान्मण्डलं चोपसूर्यकम् ।
verse 1.1.1.41
page 0006

परिधि
परिधि,  शाखा
शाखायामपि परिधिर्वसतिर्जैनाश्रमेऽपि निर्दिष्टा ।
verse 5.1.1.807
page 0093

नाममाला

Sanskrit

प्राकार,  परिधि,  साल
प्राकारः परिधिः सालः प्रतोली गोपुराकृतिः ॥ १३४ ॥
verse 0.1.1.134
page 0067

साल,  परिधि,  वृक्ष
सालं परिधि वृक्षं च कुल्यां स्त्रीं सारणीं विदुः ॥ १८१ ॥
verse 0.1.1.181
page 0086

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 परिधिः,  पुं,
   (परिधीयतेऽनेन । परि + धा +“उपसर्गे धोः किः ।” ३ । ३ । ९२ । इतिकिः ।) परिवेशः । चन्द्रसूर्य्यसमीपमण्डलम् ।(यथा,  रघुः । ८ । ३० ।“अनृणत्वमुपेयिवान् बभौपरिधेर्मुक्त इवोष्णदीधितिः ॥
”)यज्ञियतरुशाखा । यज्ञियतरोः पलाशादेर्यज्ञपशुबन्धनार्थं या शाखा निखायते तस्याम् ।इत्यमरभरतौ ॥
 (यथाह आपस्तम्बः । “खादिरंपालाशं वैकविंशतिदारुकमिध्वं करोति त्रयःपरिधयः पालाशकाष्ठकाः खादिरौदुम्बरबिल्व-रोहितकविकङ्कतानां ये वा यज्ञिया वृक्षाआर्द्राः श्रुष्करसत्वच्काः ॥
” इति ॥
 * ॥
)भूगोलादेर्वेष्टनम् । यथा,  --“व्यासेभनन्दाग्निहते विभक्तेखवाणसूर्य्यैः परिधिस्तु सूक्ष्मः ॥
”इति लीलावती ॥
(क्ली,   परिधीयते यदिति । परि + धा +कर्म्मणि किः । परिधेयवस्त्रम् । यथा,  भाग-वते । ८ । ७ । १७ ।“मेघश्यामः कनकपरिधिः कर्णविद्योतविद्यु-न्मूर्ध्नि भ्राजद्बिलुलितकचः स्रग्धरो रक्तनेत्रः ॥
”“कनकं सुवर्णमिव पीतं परिधि वस्त्रं यस्य”इति तट्टीका ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 परिधि पु०
  परि + धा कि । चन्द्रसूर्य्यसमीपस्ये मेधादिस-न्निकर्षात् जायमाने वेष्टनाकारे १ मण्डले (सूर्य्यसभा)(चन्द्रसभा) परिवेशशब्दे दृश्यम् । यज्ञियपशुबन्धनार्थंनिस्वातायां यज्ञियतरोः पलाशादेः २ शाख्यायाम्३ गोलमण्डलस्य परितो वेष्टनसूत्रमाने क्षेत्रशब्दे २४००पृ० दर्शितम् । यज्ञियपरिधिमानं च इष्मशब्दे ९२८ पृ०दृश्यम् । तच्चान्यतशाखिविषयम् कर्मप्रदीपोक्तमानन्तुछन्दोगविषयम् यथा “बाहुमात्राः परिधय ऋजवःसत्वचोऽव्रणाः । त्रयो भवन्ति शीर्णाग्रा एकेषान्तु चतु-र्दिशम् । प्रागग्रावभितः पश्चादुदगग्रमथापरम् ।न्यसेत् परिधिमन्यञ्चेदुदग्रः स च पूर्वतः” ।

Capeller

German

 परिधि॑ m.
  Umschließung,  Verschluss, 
Gehege,  Schutzwehr,  Wall,  Gewand, 
Umkreis,  Umgebung.

Grassman

German

 paridhí,  m.,  das Umschliessende [von dhā mit pári]
 daher 1〉 die Umschliessung,  die Wehr,  durch welche die Dämonen die Wasser einschliessen
 so wird auch vṛtrá selbst die Wehr der Ströme,  der Verschliesser der Ströme genannt ({267, 6})
 2〉 Wehr,  bildlich für Widerstand,  Hemmniss
 3〉 Verschanzung,  Schutzwehr,  Schutz
 4〉 sū́ryasya paridháyas die Nebelhüllen der Sonne (vgl. die Bedeutung Hof um Sonne und Mond bei BR)
 5〉 die Feuerumhegung,  d. h. die Hölzer,  welche um das Altarfeuer gestellt werden,  um es zusammen zu halten
 6〉 der Rahmen des Gewebes,  auch das Gewebe selbst.
-ís 3〉 {125, 7}. — 5〉 {956, 3}.
-ím 1〉 {314, 6} (ā́pas ádrim 〰 rujanti)
 {267, 6} (vṛtrám 〰 nadī́nām). — 3〉 {844, 4} (jīvébhyas 〰 dadhami). — 6〉 yaména tatám 〰 {549, 9} (váyantas). _{549, 12} (vayiṣyán).
-áyas 5〉 asya (agnés) {916, 15}.
-ī́n 1〉 bhinát valásya 〰 {52, 5}. — 2〉 {808, 11} (〰 ápa‿ūrṇu)
 {819, 19} (〰 áti tān ihi). — 4〉 {965, 4} pári sū́ryasya 〰 apaśyat.

Burnouf

French

 परिधि परिधि m.
  (धा
 sfx. इ) circonférence
le disque du Soleil ou de la Lune. Branche d'arbre où est attachée la
victime.
परिधिस्थ m.
  (स्था) garde-du-corps
		 aide de camp d'un
roi ou d'un général.

Stchoupak

French

 परि-धि-
 m.
  enclos,  mur,  haie,  protection 
 un des 3 bois verts placés
autour du feu du sacrifice 
 vêtement 
 océan (qui entoure la terre) 
 halo (du
soleil ou de la lune) 
 horizon 
 °धी-कृ- murer,  enclore.
°स्थ- a. situé à l'horizon. 
परिध्य्-उपान्त- a. entouré par l'océan. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.