| YouTube Channel

परित्यज्य (parityajya)

 
शब्दसागरः
English
परित्यज्य ind. Having abandoned.
E.
परि before, त्यज् to leave,
ल्यप्
aff.
Capeller Eng
English
परित्यज्य (ger. ) letting aside,
i.e.
at a distance
from or with exception of (acc. ).
Wilson
English
परित्यज्य ind. Having abandoned.
E.
परि before त्यज to leave, ल्यप्
aff.
Monier Williams Cologne
English
परि-त्यज्य
ind.
having left or abandoned
&c.
leaving a space, at a distance from (acc. ),
Var.
with the exception of, excepting, ib.
Monier Williams 1872
English
1. परि-त्यज्य, अस्, आ, अम्, to be abandoned or
forsaken or deserted
to be given up or resigned.
2. परि-त्यज्य, ind. having abandoned, &c.
leav-
ing a space, at a distance from (with acc.)
with the
exception of, excepting.
Hindi
Hindi
छोड़
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“त्यज हानौ”@} 2 हानिः = उत्सर्गः इति बालमनोरमा।
त्यागः इति क्षीरस्वामी।
त्याजकः-जिका, त्याजकः-जिका, 3 तित्यक्षकः-क्षिका, 4 तात्यजकः-जिका
5 त्यक्ता-त्री, त्याजिता-त्री, तित्यक्षिता-त्री, तात्यजिता-त्री
त्यजन्-न्ती, त्याजयन्-न्ती, तित्यक्षन्-न्ती
-- त्यक्ष्यन्-न्ती-ती, त्याजयिष्यन्-न्ती-ती, तित्यक्षिष्यन्-न्ती-ती
-- 6 व्यतित्यजमानः, त्याजयमानः, तित्यक्ष्यमाणः, तात्यज्यमानः
-- त्याजयिष्यमाणः, तित्यक्षिष्यमाणः, तात्यजिष्यमाणः
7 त्यक्-त्यग्-त्यजौ-त्यजः
-- -- 8 त्यक्तम्-क्तः-क्तवान्, 9 त्याजितः, तित्यक्षितः, तात्यजितः-तवान्
त्यजः, 10 त्यागी, 11 संत्याजी, त्याजः, तित्यक्षुः, तात्यजः
त्यक्तव्यम्, त्याजयितव्यम्, तित्यक्षितव्यम्, तात्यजितव्यम्
त्याजनीयम्, त्याजनीयम्, तित्यक्षणीयम्, तात्यजनीयम्
12 त्याज्यम्, त्याज्यम्, तित्यक्ष्यम्, तात्यज्यम्
ईषत्त्यजः-दुस्त्यजः-सुत्यजः
-- -- त्यज्यमानः, त्याज्यमानः, तित्यक्ष्यमाणः, तात्यज्यमानः
त्यागः, त्याजः, तित्यक्षः, तात्यजः
त्यक्तुम्, त्याजयितुम्, तित्यक्षितुम्, तात्यजितुम्
त्यक्तिः, त्याजना, तित्यक्षा, तात्यजा
त्यजनम्, त्याजनम्, तित्यक्षणम्, तात्यजनम्
त्यक्त्वा, त्याजयित्वा, तित्यक्षित्वा, तात्यजित्वा
परित्यज्य, प्रत्याजयिष्य, प्रतित्यक्ष्य, प्रतात्यज्य
त्याजम् त्यक्त्वा त्याजम् त्याजयित्वा तित्यक्षम् तित्यक्षित्वा तात्यजम्
तात्यजित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(७८२)
02
=>
(१-भ्वादिः-९८६। सक। अनि। पर।)
03
=>
[[३। सनि, झलि परतः ‘चो कुः’ (८-२-३०) इति कुत्वे, षत्वे रूपम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र प्रक्रिया ज्ञेया।]]
04
=>
[[४। यङन्तेऽभ्यासस्य, ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इति दीर्घः। एवं सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
[[५। जकारस्य कुत्वेन चकारः। एवं तव्यदादिष्वपि ज्ञेयम्।]]
06
=>
[[६। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]
07
=>
[[७। क्विपि, कुत्वे, जश्त्वे रूपम्।]]
08
=>
[पृष्ठम्०७०१+ २९]
09
=>
[[१। ‘तारेर्ग्राहेस्तथा मोचेस्त्याजेर्दापेश्च संग्रहः।’ (मा। धा। वृत्तिः ‘नाथ’ धातौ) इति वचनात्, ‘त्याजितैः फलमुत्खातैर्भग्रैश्च बहुधा नृपैः।’ (रघुवंशे ४-३३) इत्यादिप्रयोगाच्च ण्यन्तस्य द्विकर्मकत्वं ज्ञेयम्।]]
10
=>
[[२। ‘सम्पृचानुरुधाङ्यमाङ्यपपरिसृसंसृजपरिदेविसंज्वरपरिक्षिपपरिरटपरिवदपरिदह- परिमुहदुषद्विषद्रुहदुहयुजाक्रीडविविचत्यज--’ (३-२-१४२) इत्यादिना तच्छीलादिषु कर्तृषु घिनुण्प्रत्ययः। उपधावृद्धिः। ‘चजोः कु घिण्ण्यतोः’ (७-३-५२) इति जकारस्य कुत्वेन गकारः।]]
11
=>
[[३। ताच्छील्ये णिनिः। अस्य घित्त्वाभावात् कुत्वं न।]]
12
=>
[[४। ‘विप्रतिषेधे त्यजेरुपसंख्यानं कर्तव्यम्’ (भाष्यम् ७-३-६९) इति वचनात् ‘चजोः--’ (७-३-५२) इति प्राप्तं कुत्वं भवति।]]