| YouTube Channel

परितोषः (paritoSaH)

 
Apte
English
परितोषः [paritōṣḥ], 1 Contentment, absence of desire (opp. लोभ)
सम इह परितोषो निर्विशेषो विशेषः
Bh.*
 3.5.
Complete satisfaction, gratification
आपरितोषाद्विदुषां न साधु मन्ये प्रयोगविज्ञानम्
Ś.*
 1.2.
Pleasure, delight, delight in, liking for (with
loc.
 )
Ku.*
 6.59
R.*
 11.92
गुणिनि परितोषः
&c.
Apte 1890
English
परितोषः 1 Contentment, absence of desire (opp. लोभ)
सम इह परितोषो निर्विशेषो विशेषः Bh. 3. 50.
2 Complete satisfaction, gratification
आपरितोषाद्विदुषां न साधु मन्ये प्रयोगविज्ञानं Ś. 1. 2.
3 Pleasure, delight, delight in, liking for (with loc.)
Ku. 6. 59
R. 11. 92
गुणिनि परितोषः &c.
Apte Hindi
Hindi
परितोषः
पुं*
 - परि + तुष् + घञ्
"सन्तोष, इच्छा का अभाव "
परितोषः
पुं*
 - परि + तुष् + घञ्
"पूर्ण संतोष, तृप्ति"
परितोषः
पुं*
 - परि + तुष् + घञ्
"प्रसन्नता, खुशी, हर्ष, पसन्दगी"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सन्तोषः, संतुष्टिः, सन्तुष्टिः, परितोषः, परितुष्टिः, निवृत्तिः, शांतिः, उपशमः, तोषः, संशमः, स्वास्थ्यम्, धृतिः
noun
मनसः सा अवस्था यस्याः मनुष्यः नन्दति अन्यद् किमपि न इच्छति च।
" संतोषस्य कारणात् मनुष्यः सुखं शान्तिञ्च अनुभवति।"
Synonyms:
 तुष्टिः, तृप्तिः, तोषः, सन्तोषः, परितोषः, तुषिटता, परितुष्टता, तृप्तता, पर्याप्त
noun
आकाङ्क्षानिवृत्तिः।
"ज्ञानार्जनेन तुष्टिः जाता ।"
Synonyms:
 परितोषः
noun
एकः पुरुषः ।
"परितोषस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परितोषः,
पुं,
 (परितोषणमिति । परि + तुष् +घञ् ।) सर्व्वतोभावेन तुष्टिः । सन्तोषः । यथा, --“त्वामुदर ! साधुमन्ये शाकै-रपि यदसि लब्धपरितोषम् ।हतहृदयं ह्यधिकाधिक-वाञ्छाशतदुर्भरं न पुनः ॥
”इति शान्तिशतके ॥