| YouTube Channel

परिणामिन् (pariNAmin)

 
Capeller Eng
English
परिणामिन्
a.
altering, subject to change.
Spoken Sanskrit
English
परिणामिन् pariNAmin
adj.
subject to transformation
परिणामिन् pariNAmin
adj.
bearing fruits or consequences
परिणामिन् pariNAmin
adj.
changing
परिणामिन् pariNAmin
adj.
developing
परिणामिन् pariNAmin
adj.
ripening
परिणामिन् pariNAmin
adj.
altering
परिणामिन् pariNAmin
adj.
altering
अमिनत् aminat
adj.
not altering
मन्त्रसंनाम mantrasaMnAma
m.
altering the mantras
Monier Williams Cologne
English
परि-णामिन्
mfn.
changing, altering, subject to transformation, developing,
VP.
Śaṃk.
(°मि-त्व
n.
, ib.)
ripening, bearing fruits or consequences,
BhP.
Monier Williams 1872
English
परि-णामिन्, ई, इनी, इ, changing, altering, subject
to transformation, changeable.
—परिणामि-त्व, अम्,
n. liability to change, mutability.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिणामिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದುವ/ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವ/ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುವ
निष्पत्तिः - > परि+णम (प्रह्वत्वे) "णिनिः" (३-१-१३४)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिणामिन्
त्रि०
परि + नम--णिनि परिणामयुक्ते परि-णामिकारणत्वञ्च प्रधानस्यैव पुरुषस्येति निर्णीतं सां०सू० “पूर्वभावित्वे द्वयोरेकतरस्य हानेऽन्यतरयोगः” सू०“द्वयोरेव पुम्प्रकृत्योरखिलकार्य्यपूर्वमावित्वेऽप्येकतरस्यपुरुषस्यापरिणामित्वेन कारणताहान्थान्यतरस्य प्रकृतेःलारणत्वौचित्यमित्यर्थः पुरुषस्याषरिणामित्वे चेदंवीजम् पुरुषस्य संहत्यकारित्वे परार्थत्वापत्त्यागवस्थाअसंहत्यकारित्वे सर्वदा महदादिकार्य्यप्रसङ्गः प्रकृ-तिद्वारा परिणामकल्पने लाघवात् तस्या एव परि-णामोऽस्तु पुरुषे तु स्वामित्वेन स्रष्टृत्वोपचारो यथायोधेषु वर्त्तमानौ जयपराजयौ राजन्युपचर्य्येते तत्-फलसुणदुःखभोक्तृत्वेन तत्स्वामित्वादिति किञ्चधर्मिग्राहकमानेन कारणतयैव प्रकृतेः सिद्धौ नान्यका-रणाकाङ्क्षास्ति यथा धर्मिग्राहकप्रमाणेन द्रष्टृतयापुरुषसिद्धौ नान्यद्रष्ट्राकाङ्क्षेति अपि पुरुषस्यपरिणामित्वे कदाचिच्चक्षुर्मनआदिवदन्घत्वमपि स्यात् ।तथा विद्यमानमपि सुखदुःखादिकं ज्ञायेत ततश्चाहंसुखी वेत्यादिसंशयापत्तिः अतः सदा प्रकाशस्वरू-पत्वानपायेन पुरुषस्यापरिणामित्वं सिद्ध्यति तदुक्तंयोगसूत्रेण “सदा ज्ञाताश्चित्तस्य वृत्तयस्तत्प्रभोः पुरुष-स्यापरिणामित्वादिति” तद्भाप्येण “सदाज्ञानविषयत्वंतु पुरुषस्यापरिणामित्वं परिदीपयतीति” भा० उक्तम्संयोगश्च परिणामः सामान्यगुणातिरिक्तधर्मोपृत्त्यैवपरिणामित्वव्यवहारात्” सा० प्र० भा० तेन पुरुषस्यसंयोगवत्त्वेऽपि विकारहेतुसंयोगाभावात् परिणा-मित्वम् स्त्रियां ङीप् “सती वाऽविद्यमाना वाप्रकृतिः परिणामिनी” हरिका०
Capeller
German
परिणामिन् sich verändernd o. entwickelnd,
reifend.