| YouTube Channel

परिच्छेदः (paricchedaH)

 
Apte
English
परिच्छेदः [paricchēdḥ], 1 Cutting, separating, dividing, discriminating (between right and wrong).
Accurate, definition or distinction, decision, accurate determination, ascertainment
परिच्छेदव्यक्तिर्भवति न पुरःस्थे$पि विषये
Māl.
 1.31
परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः 1.3 'transcending all definition or determination'
इत्यारूढबहुप्रतर्कम- परिच्छेदाकुलं मे मनः
Ś.*
 5.9.
Discrimination, judgment, discernment
परिच्छेदो हि पाण्डित्यं यदापन्ना विपत्तयः । अपरि- च्छेदकर्तॄणां विपदः स्युः पदे पदे
H.*
 1.128
किं पाण्डित्यं परिच्छेदः 1.127.
A limit, boundary, setting limits to, circumscribing
अलमलं परिच्छेदेन
M.*
 2.
A section, chapter or division of a work (for the other names for section
&c.
 see under अध्याय).
A segment.
Remedying.
A measure.
Apte 1890
English
परिच्छेदः 1 Cutting, separating, dividing, discriminating (between right and wrong).
2 Accurate definition or distinction, decision, accurate determination, ascertainment
परिच्छेदव्यक्तिर्भवति न पुरःस्थेऽपि विषये Māl. 1. 31
परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः 1. 30 ‘transcending all definition or determination’
इत्यारूढबहुप्रतर्कमपरिच्छेदाकुलं मे मनः Ś. 5. 9.
3 Discrimination, judgment, discernment
परिच्छेदो हि पांडित्यं यदापन्ना विपत्तयः । अपरिच्छेदकर्तॄणां विपदः स्युः पदे पदे H. 1. 148
किं पांडित्यं परिच्छेदः 1. 147.
4 A limit, boundary, setting limits to, circumscribing
अलमलं परिच्छेदेन M. 2.
5 A section, chapter or division of a work
(for the other names for section &c. see under अध्याय).
6 A segment.
7 Remedying.
8 A measure.
Apte Hindi
Hindi
परिच्छेदः
पुं*
 - परि + छिद् + घञ्
"काटना, वियुक्त करना, विभक्त करना, (उचित और अनुचित में) विवेचन"
परिच्छेदः
पुं*
 - परि + छिद् + घञ्
"यथार्थ परिभाषा, फैसला, यथार्थ निर्धारण, निश्चय करना"
परिच्छेदः
पुं*
 - परि + छिद् + घञ्
"विवेक, निर्णय, सूक्ष्मदृष्टि"
परिच्छेदः
पुं*
 - परि + छिद् + घञ्
"सीमा, हद, सीमा स्थिर करना, हदबन्दी"
परिच्छेदः
पुं*
 - परि + छिद् + घञ्
अनुभाग या पुस्तक का कांड
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सीमा, मर्यादा, आघाटः, अवधिः, मर्या, अणी, आणिः, अणिः, आयत्तिः, अन्तः, अन्तकः, परिसीमा, सीमन्तः, पालिः, वेला, अवच्छेदः, परिच्छेदः
noun
कस्यापि प्रदेशस्य वस्तुनः वा विस्तारस्य अन्तिमा रेखा।
"भारतदेशस्य सीम्नि सैनिकाः सन्ति।"
Synonyms:
 निर्णयः, निश्चयः, व्यवसायः, सम्प्रधारणम्, परिच्छेदः
noun
केषाञ्चन कार्यक्रमादीनाम् अवधारणम्।
"सितम्बरमासस्य चतुर्दशदिनाङ्के कवि-सम्मेलनस्य आयोजनस्य निर्णयः जातः।"
Synonyms:
 अध्यायः, पाठः, परिच्छेदः, सर्गः, वर्गः, उद्घातः, अङ्कः, संग्रहः, उच्छ्वासः, परिवर्तः, पटलः, पर्वः, आह्निकम्, प्रकरणम्
noun
ग्रन्थसन्धिः।
"उपाध्यायेन प्रवचने गीतायाः पञ्चमस्य अध्यायस्य विवरणं कृतम्।"
Synonyms:
 अध्यायः, परिच्छेदः, अध्ययः, सर्गः, पर्वः, विच्छेदः, स्कन्धः, प्रकरणम्, प्रस्तावः, अङ्कः, वर्गः, शाखा, उल्लासः, उच्छ्वासः, आश्वासः, उद्यतः
noun
एकविषयप्रतिपादनदृष्ट्या ग्रन्थस्थितप्रकरणस्य अवयवः।
"अस्मिन् अध्याये प्रभुरामचन्द्रस्य जन्मनः अद्भुतं वर्णनम् अस्ति।"
Tamil
Tamil
பரிச்சே2த3: : பகுத்தறிதல், வெட்டுதல், தீர்மானித்தல், எல்லை, வரம்பு, வகுத்தல், பிரிதல், புத்தகத்தின் ஒரு பகுதி.
பரிச்சே2த3: : பகுத்தறிதல், வெட்டுதல், தீர்மானித்தல், எல்லை, வரம்பு, வகுத்தல், பிரிதல், புத்தகத்தின் ஒரு பகுதி.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: परिच्छेदः
Root: परिच्छेदः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ pit
⇒ time
⇒ hole
⇒ span
⇒ term
⇒ limit
⇒ period
⇒ interval
⇒ boundary
⇒ duration
⇒ environs
⇒ attention
⇒ conclusion
⇒ termination
⇒ application
⇒ neighbourhood
⇒ usance [Com.]
⇒ period of time
⇒ scope [computer]
⇒ surrounding district
Shloka(s):
3|3|99|2 ► विधुर्विष्णौ चन्द्रमसि परिच्छेदे बिलेऽवधिः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|99|2 ⇢ अवधिः (अवधि) (पुं) ⇒ pit, time, hole, span, term, limit, period, interval, boundary, duration, environs, attention, conclusion, termination, application, neighbourhood, usance [Com.], period of time, scope [computer], surrounding district
Related word(s):
जातिः ➡ प्राकृतिकस्थानम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिच्छेदः,
पुं,
 (परि + छिद् + भावे करणादौ चघञ् ।) ग्रन्थविच्छेदः । यथा, त्रिकाण्डशेषे ॥
“सर्गवर्गपरिच्छेदोद्घाताध्यायाङ्कसंग्रहाः ।उच्छासः परिवर्त्तश्च पटलः काण्डमस्त्रियाम् ॥
स्थानं प्रकरणं पर्व्वाह्निकञ्च ग्रन्थसन्धयः ॥
”(तत्र काव्ये सर्गः । कोषे वर्गः । अलङ्कारे परि-च्छेदोच्छ्वासौ । कथायामुद्घातः । पुराणसंहि-तादौ अध्यायः । नाटके अङ्कः । तन्त्रे पटलः ।ब्राह्मणे काण्डम् । संगीते प्रकरणम् । इति-हासे पर्व्व । भाष्ये आह्निकम् । एवमन्येऽपि पाद-तरङ्गस्तवकप्रपाठकस्कन्धमञ्जरीलहरीशाखा-दयो ग्रन्थसन्धयो ग्रन्थभेदे यथायथं ज्ञेयाः ॥
* ॥
)सीमा । अवधिः । यथा, मालतीमाधवे ।“परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयःपुनर्जन्मन्यस्मिन्ननुभवपथं यो न गतवान् ।विवेकप्रध्वंसादुपचितमहामोहगहनोविकारः कोऽप्यन्तर्जडयति च तापञ्च कुरुते ॥
”