| YouTube Channel

परिच्छेद (pariccheda)

 
शब्दसागरः
English
परिच्छेद
m.
(-दः)
1. Segment, division, cutting or severing.
2. Discri-
mination.
3. Limit, boundary.
4. Obviating, remedying.
5. The
division of a book, a section or chapter.
6. Moderation.
7. Ac-
curate distinction or definition.
8. Exact determination.
E.
परि
successively, severally, च्छेद cutting.
Capeller Eng
English
परिच्छेद
m.
cutting, severing, separation, section,
chapter of a book
discrimination, definition, decision, judgment.
Yates
English
परि-च्छेद (दः) 1.
m.
Segment
limit
discrimination
remedying
mo-
derating
division of a book,
section or chapter
moderation.
Spoken Sanskrit
English
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- cutting
विच्छेद - viccheda -
m.
- cutting
व्यवच्छेद - vyavaccheda -
m.
- cuttingoff
- la - cutting
खण्डन - khaNDana -
adj.
- cutting
छिद् - chid -
adj.
- cutting
वर्धक - vardhaka -
adj.
- cutting
कुट्टाक - kuTTAka -
adj.
- cutting
कुट्टिन् - kuTTin -
adj.
- cutting
छिदुर - chidura -
adj.
- cutting
लग्न - lagna -
adj.
- cutting
लवि - lavi -
adj.
- cutting
विदारक - vidAraka -
adj.
- cutting
विदारिन् - vidArin -
adj.
- cutting
उल्लू - ullU -
adj.
- cutting
खर - khara -
adj.
- cutting
लाव - lAva -
adj.
- cutting
लू - lU -
adj.
- cutting
दिति - diti -
f.
- cutting
त्रुटि - truTi -
f.
- cutting
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- separating
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- cutting
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- resolution
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- accurate definition
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- judgement
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- section or chapter of a book
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- boundary
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- limit
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- discrimination
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- separation
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- determination
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- obviating
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- decision
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- severing
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- division
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- remedying
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- chapter [ in a book ]
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- exact discrimination
परिच्छेद - pariccheda -
m.
- separating
विनय - vinaya -
adj.
- separating
विभाज् - vibhAj -
adj.
- separating
विभेदिक - vibhedika -
adj.
- separating
विच्छेदक - vicchedaka -
adj.
- separating
विच्छेदन - vicchedana -
adj.
- separating
विधारण - vidhAraNa -
adj.
- separating
व्यवधायक - vyavadhAyaka -
adj.
- separating
व्यावर्तक - vyAvartaka -
adj.
- separating
व्यवायिन् - vyavAyin -
adj.
- separating
व्यूहन - vyUhana -
adj.
- separating
भेदन - bhedana -
adj.
- separating
विचाल - vicAla -
m.
- separating
विदल - vidala -
m.
- separating
व्यावर्त - vyAvarta -
m.
- separating
पृथक्करण - pRthakkaraNa -
n.
- separating
अवदरण - avadaraNa -
n.
- separating
द्वैधीकरण - dvaidhIkaraNa -
n.
- separating
निराकरण - nirAkaraNa -
n.
- separating
विषूचीनकरण - viSUcInakaraNa -
n.
- separating
भेदिन् - bhedin -
adj.
- separating from
स्वरभङ्गिन् - svarabhaGgin -
m.
- note-separating
रात्रिविश्लेषगामिन् - rAtrivizleSagAmin -
m.
- separating at night
विवृह - vivRha -
m.
- separating one's self
अनुविव्येति { अनुवी } - anuvivyeti { anuvI } - verb 2 - follow or join in separating
अविच्छिन्दत् - avicchindat -
adj.
- not separating from each other
व्याहावम् - vyAhAvam -
ind.
- separating by interposing the AhAva
फलीकरण - phalIkaraNa -
n.
- separating the grain from the husks
व्यस्तरात्रिन्दिव - vyastarAtrindiva -
adj.
- dividing or separating night and day
वपामार्जन - vapAmArjana -
n.
- wiping or separating off of the omentum
वरण्ड - varaNDa -
m.
- rampart separating two combatant elephants
वरण्डक - varaNDaka -
m.
- rampart separating two combatant elephants
विन्ध्य - vindhya -
m.
- separating Hindustan proper from the Dekhan
सेतु - setu -
m.
- any raised piece of ground separating fields
कण्डन - kaNDana -
n.
- separating the chaff from the grain in a mortar
विवेक - viveka -
m.
- power of separating the invisible Spirit from the visible world
चूर्ण - cUrNa -
n.
- dividing a word by separating double consonant for obtaining a different sense
परिच्छेद pariccheda
m.
obviating
परिच्छेद pariccheda
m.
severing
व्यास vyAsa
m.
severing
समुत्पाट samutpATa
m.
severing
राहुभेदिन् rAhubhedin
m.
severing rAhu
व्यधन vyadhana
n.
act of piercing or perforating or severing
Wilson
English
परिछेद
m.
(-दः)
1 Segment, division, cutting or severing.
2 Discrimination.
3 Limit, boundary.
4 Obviating, remedying.
5 The division of a book, a section or chapter.
6 Moderation.
E.
परि successively, severally, छेद cutting.
Apte
English
परिच्छेदः [paricchēdḥ], 1 Cutting, separating, dividing, discriminating (between right and wrong).
Accurate, definition or distinction, decision, accurate determination, ascertainment
परिच्छेदव्यक्तिर्भवति पुरःस्थे$पि विषये
Māl.
1.31
परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः 1.3 'transcending all definition or determination'
इत्यारूढबहुप्रतर्कम- परिच्छेदाकुलं मे मनः
Ś.*
5.9.
Discrimination, judgment, discernment
परिच्छेदो हि पाण्डित्यं यदापन्ना विपत्तयः अपरि- च्छेदकर्तॄणां विपदः स्युः पदे पदे
H.*
1.128
किं पाण्डित्यं परिच्छेदः 1.127.
A limit, boundary, setting limits to, circumscribing
अलमलं परिच्छेदेन
M.*
2.
A section, chapter or division of a work (for the other names for section
&c.
see under अध्याय).
A segment.
Remedying.
A measure.
Apte 1890
English
परिच्छेदः 1 Cutting, separating, dividing, discriminating (between right and wrong).
2 Accurate definition or distinction, decision, accurate determination, ascertainment
परिच्छेदव्यक्तिर्भवति पुरःस्थेऽपि विषये Māl. 1. 31
परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः 1. 30 ‘transcending all definition or determination’
इत्यारूढबहुप्रतर्कमपरिच्छेदाकुलं मे मनः Ś. 5. 9.
3 Discrimination, judgment, discernment
परिच्छेदो हि पांडित्यं यदापन्ना विपत्तयः अपरिच्छेदकर्तॄणां विपदः स्युः पदे पदे H. 1. 148
किं पांडित्यं परिच्छेदः 1. 147.
4 A limit, boundary, setting limits to, circumscribing
अलमलं परिच्छेदेन M. 2.
5 A section, chapter or division of a work
(for the other names for section &c. see under अध्याय).
6 A segment.
7 Remedying.
8 A measure.
Monier Williams Cologne
English
परि-च्छेद
m.
cutting, severing, division, separation,
Śaṃk.
Suśr.
accurate definition, exact discrimination (as between false and true, right and wrong
&c.
), decision, judgement,
Kāv.
Śaṃk.
Kull.
resolution, determination,
Kād.
a section or chapter of a book,
Cat.
limit, boundary,
W.
obviating, remedying, ib.
Monier Williams 1872
English
परि-च्छेद, अस्, m. cutting, severing, parting,
division, separation, discrimination (of false from true),
accurate distinction or definition
distinguishing be-
tween the good and the bad, the right and the
wrong, the expedient and inexpedient
discernment,
discretion
exact discrimination, determination, de-
cision
judgment, limit, boundary, moderation
the division of a book, a section or chapter
a seg-
ment
obviating, remedying.
—परिच्छेद-कर,
अस्, m., N. of a Sam-ādhi.
Benfey
English
परिच्छेद परिच्छेद, i. e. परि
-छिद् + अ,
m.
1. Separation.
2. Exact
discrimination, Kām. Nītis. 11, 33.
3.
Determination.
4. Decision, Śāk. d.
106.
5. A chapter (of a book).
--
Comp.
भाषा-,
m.
title of a philosophical
work
definition of (the categories of)
speech.
Apte Hindi
Hindi
परिच्छेदः
पुं*
- परि + छिद् + घञ्
"काटना, वियुक्त करना, विभक्त करना, (उचित और अनुचित में) विवेचन"
परिच्छेदः
पुं*
- परि + छिद् + घञ्
"यथार्थ परिभाषा, फैसला, यथार्थ निर्धारण, निश्चय करना"
परिच्छेदः
पुं*
- परि + छिद् + घञ्
"विवेक, निर्णय, सूक्ष्मदृष्टि"
परिच्छेदः
पुं*
- परि + छिद् + घञ्
"सीमा, हद, सीमा स्थिर करना, हदबन्दी"
परिच्छेदः
पुं*
- परि + छिद् + घञ्
अनुभाग या पुस्तक का कांड
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿರ್ಣಯ/ನಿಶ್ಚಯ/ನಿರ್ಧಾರ
निष्पत्तिः - > परि+छिदिर् (द्वैधीकरणे) "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः पुनर्जन्मन्यस्मिन् अनुभवपथं यो गतवान्"
उल्लेखाः - > मालती० १-३३
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಮರ್ಶೆ/ವಿವೇಚನೆ/ಸರಿಯಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "परिच्छेदो हि पाण्डित्यं यदापन्ना विपत्तयः अपरिच्छेदकर्तॄणां विपदः स्युः पदे पदे"
उल्लेखाः - > हितो० १-१४८
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಮೆ/ಎಲ್ಲೆ/ಗಡಿ
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಧಿ/ಇಷ್ಟು ಎಂದು ಮಿತಿ
प्रयोगाः - > "राजा - अलमलं परिच्छेदेन"
उल्लेखाः - > माल०
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಂಥದ ಭಾಗ
विस्तारः - > ಇದರಂತೆಯೇ ಉಚ್ಛ್ವಾಸಃ, ಅಧ್ಯಾಯಃ, ಪಟಲಃ, ಅಂಕಃ, ಕಾಂಡಃ, ಪರ್ವ, ಸ್ತಬಕಃ, ತರಂಗಃ ಮುಂತಾದುವು
परिच्छेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಳತೆ/ಪರಿಮಾಣ
L R Vaidya
English
paricCeda {% m. %} 1. Cutting, separating
2. accurate distinction or definition
3. exact determination, परिच्छेदव्यक्तिर्भवति पुरस्थेऽपि विषये M.M.i., इत्यारूढ बहुप्रतर्कमापरिच्छेदाकुलं मे मनः Sak.v.
4. limit, boundary, परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयः M.M.i.
5. a chapter of a book. (For other names for sections or chapters of books, See under अध्याय.)
Bopp
Latin
परिच्छेद m. (r. छिद् praef. परि s. अ) distinctio, discretio.
HIT. 33. 2.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
मात्रा
स्त्री
मात्रा, परिच्छेद, प्रमाण
परिच्छेदे प्रमाणे मात्राख्या प्रवर्तते १४
verse 2.1.1.14
page 0008
Indian Epigraphical Glossary
English
pariccheda (CII 3), a territorial term meaning a group of
villages.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skabs
१) अधिकार २) अन्तर ३) अवकाश ४) अवतार ५) अवसर ६) आकाश ७) करण ८) काण्ड ९) क्षण १०) दशा ११) परिच्छेद १२) प्रकरण १३) प्रकृत १४) प्रक्रन्त १५) प्रसर १६) प्रस्ताव १७) वार १८) वितानाय १९)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिच्छेदः,
पुं,
(परि + छिद् + भावे करणादौ चघञ् ।) ग्रन्थविच्छेदः यथा, त्रिकाण्डशेषे
“सर्गवर्गपरिच्छेदोद्घाताध्यायाङ्कसंग्रहाः ।उच्छासः परिवर्त्तश्च पटलः काण्डमस्त्रियाम्
स्थानं प्रकरणं पर्व्वाह्निकञ्च ग्रन्थसन्धयः
”(तत्र काव्ये सर्गः कोषे वर्गः अलङ्कारे परि-च्छेदोच्छ्वासौ कथायामुद्घातः पुराणसंहि-तादौ अध्यायः नाटके अङ्कः तन्त्रे पटलः ।ब्राह्मणे काण्डम् संगीते प्रकरणम् इति-हासे पर्व्व भाष्ये आह्निकम् एवमन्येऽपि पाद-तरङ्गस्तवकप्रपाठकस्कन्धमञ्जरीलहरीशाखा-दयो ग्रन्थसन्धयो ग्रन्थभेदे यथायथं ज्ञेयाः
*
)सीमा अवधिः यथा, मालतीमाधवे ।“परिच्छेदातीतः सकलवचनानामविषयःपुनर्जन्मन्यस्मिन्ननुभवपथं यो गतवान् ।विवेकप्रध्वंसादुपचितमहामोहगहनोविकारः कोऽप्यन्तर्जडयति तापञ्च कुरुते
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिच्छेद
पु०
परि + छिद--भावे करणादौ घञ् अबधौ२ सीमायां अवधारणे ग्रन्थस्य सन्धिभेदे त्रिका०दर्शितो यथा “सर्गवर्ग परिच्छेदोद्धोताध्यायाङ्कसंग्रहाः ।उच्छ्वासः परिवर्त्तश्च पटलं काण्डमस्त्रियाम् स्यानंप्रकरणं पर्वाह्णिकञ्च ग्रन्धसन्धयः” तत्र काव्ये सर्गः, कोषे वर्गः, अलङ्कारे परिच्छेदोच्छ्वासौ कथयामुद्धातःनाटके अङ्कः, संहितापुराणादौ अध्यायः, तन्त्रे पटलं, ब्राह्मणे काण्डम्, इतिहासे पर्व, माणे आह्निकम् ।एवमन्येऽपि ग्रन्यसन्धयः ग्रन्थभेदे ज्ञेयाः यथा पाद-लम्बुकतरङ्गस्तवकप्रपाठकादयोऽपि यथावथमूह्याः ।४ परिमाणे
Capeller
German
परिच्छेद
m.
Trennung, Entscheidung, Bestimmung,
Beschluss, Abschnitt.
Stchoupak
French
परि-च्छेद-
m.
définition, décision
jugement, résolution.
°व्यक्ति-
f.
distinction dans la perception.
परिच्छेदाकुल- a. perplexe devant une décision.
परिच्छेदातीत- a. v. qui dépasse toute définition.