| YouTube Channel

परिचर (paricara)

 
शब्दसागरः
English
परिचर
m.
(-रः)
1. A guard, a body-guard.
2. An attendant, a com-
panion, a servant.
3. A commander-in-cheif.
E.
परि about, and चर
who goes.
Capeller Eng
English
परिचर॑
a.
roaming about, moving, flowing.
m.
companion, assistant
attendance, homage.
Yates
English
परि-चर (रः) 1.
m.
A guard
atten-
dant
commander-in-chief.
Spoken Sanskrit
English
परिचर - paricara -
m.
- attendant
उपस्थिति - upasthiti -
f.
- attendance
परिचर्या - paricaryA -
f.
- attendance
अहं तद्दिने वर्गं आगतवान् आसम् - ahaMtaddinevargaMnaAgatavAnAsam -
sent.
- Ididnotattendtheclassthatday.
सश्यापर्ण - sazyAparNa -
adj.
अनुपदति { अनुपद् } - anupadati { anupad } - verb - attend
अनुप्रभूषति { अनुप्रभूष् } - anuprabhUSati { anuprabhUS } - verb - attend
अरङ्गच्छति { अरंगम् } - araGgacchati { araMgam } - verb - attend
उपचरति { उपचर् } - upacarati { upacar } - verb - attend
उपसंश्रयते { उपसंश्रि } - upasaMzrayate { upasaMzri } - verb - attend
उपसंश्रयति { उपसंश्रि } - upasaMzrayati { upasaMzri } - verb - attend
उपस्तिष्ठते { उपस्था } - upastiSThate { upasthA } - verb - attend
उपस्तिष्ठति { उपस्था } - upastiSThati { upasthA } - verb - attend
निषेवते { निषेव् } - niSevate { niSev } - verb - attend
परिभूषति { परिभूष् } - paribhUSati { paribhUS } - verb - attend
परिवस्ते { परिवस् } - parivaste { parivas } - verb - attend
पर्युपतिष्ठति { पर्युपस्था } - paryupatiSThati { paryupasthA } - verb - attend
समभ्येति { समभी } - samabhyeti { samabhI } - verb - attend
समुपाचरति { समुपाचर् } - samupAcarati { samupAcar } - verb - attend
उपसेवते { उप- सेव् } - upasevate { upa- sev } - verb 1 - attend
परिचर - paricara -
m.
- attendant
परिचर - paricara -
adj.
- flowing
परिचर - paricara -
adj.
- moving
परिचर - paricara -
m.
- follower
परिचर - paricara -
m.
- service
परिचर - paricara -
m.
- homage
परिचर - paricara -
m.
- servant
परिचर - paricara -
m.
- patrol or body-guard
परिचर - paricara -
m.
- attendant
अनुयात्रिक - anuyAtrika -
adj.
- attendant
परिजन - parijana -
m.
- attendant
सहाय - sahAya -
m.
- attendant
सेवक - sevaka -
m.
- attendant
भृतक - bhRtaka -
m.
- attendant
अनुग - anuga -
m.
- attendant
पदानुग - padAnuga -
m.
- attendant
अनुयायिन् - anuyAyin -
m.
- attendant
अनुचर - anucara -
m.
- attendant
अनुचारक - anucAraka -
m.
- attendant
अनूत्थातृ - anUtthAtR -
m.
- attendant
चारिक - cArika -
m.
- attendant
जगद - jagada -
m.
- attendant
पारिकुट - pArikuTa -
m.
- attendant
पारिपार्श्वक - pAripArzvaka -
m.
- attendant
पार्षद - pArSada -
m.
- attendant
पार्श्वचर - pArzvacara -
m.
- attendant
पार्श्वद - pArzvada -
m.
- attendant
पार्श्वानुचर - pArzvAnucara -
m.
- attendant
Wilson
English
परिचर
m.
(-रः)
1 A guard, a body-guard.
2 An attendant, a companion, a servant.
3 A commander-in-chief.
E.
परि about, and चर who goes.
Apte
English
परिचर [paricara],
a.
Roaming or moving about.
Flowing.
Movable.
रः A servant, follower, an attendant.
A body-guard.
A guard or patrol in general.
Homage, service.
Apte 1890
English
परिचर a. 1 Roaming or moving about.
2 Flowing.
3 Moveable.
रः 1 A servant, follower, an attendant.
2 A body-guard.
3 A guard or patrol in general.
4 Homage, service.
Monier Williams Cologne
English
परि-चर॑ mf(आ॑)n. moving, flowing,
VS.
AV.
परि-चर॑
m.
an attendant, servant, follower,
ŚBr.
Suśr.
a patrol or body-guard,
L.
homage, service,
Hariv.
Monier Williams 1872
English
परि-चर, अस्, आ, अम्, roaming about
moving,
flowing
movable (as certain verses which may be
put at the beginning, middle, or end of a hymn)
an attendant, companion, servant, assistant
a guard,
patrol, city watchman, body-guard
a commander-in-
chief (?)
attendance, homage, service.
Benfey
English
परिचर परि-चर् + अ,
m.
An
attendant, Suśr. 1, 124, 5. -- Cf. περίπολος.
Apte Hindi
Hindi
परिचरः
पुं*
- परि + चर् + अच्
"सेवक, अनुचर, टहलुआ"
परिचरः
पुं*
- परि + चर् + अच्
शरीर रक्षक
परिचरः
पुं*
- परि + चर् + अच्
"रक्षक, पहरेदार"
परिचरः
पुं*
- परि + चर् + अच्
"श्रद्धांजलि, सेवा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परि + चर = परिचरति
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಲೂ ಹೋಗು /ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆ /ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗಾಡು
प्रयोगाः - > "कङ्काः श्येनास्तथा गृध्रा नीचैः परिचरन्ति च"
उल्लेखाः - > रामा०
परि + चर = परिचरति
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸೇವಿಸು /ಪೂಜಿಸು
प्रयोगाः - > "अनुत्पन्नं ज्ञानं यदि यदि सन्देहविधुरं विपर्यस्तं वा स्यात् परिचर वसिष्ठस्य चरणौ"
उल्लेखाः - > म० वी० ३-३६
परि + चर = परिचरति
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸೇವಿಸು /ಉಪಚಾರ ಮಾಡು
प्रयोगाः - > "यदित्वात्यन्तिकं वासं रोचयेत गुरोः कुले युक्तः परिचरेदेनमाशरीरविमोक्षणात्"
उल्लेखाः - > मनु० २-२४३
परिचर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇವಕ/ಆಳು
निष्पत्तिः - > चर (गतिभक्षणयोः) "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > परितः चरति
परिचर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೈನ್ಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಾವಲುಗಾರ/ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಥ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು
परिचर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗರಕ್ಷಕ
परिचर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುವ
विस्तारः - > "उपचारज्ञता दाक्ष्यमनुरागश्च भर्तरि। शौचं चेति चतुर्थोऽयं गुणः परिचरे जने" ಉಪಚಾರಮಾಡಲು ನೈಪುಣ್ಯ, ದಕ್ಷತೆ, ಯಜಮಾನನಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ, ತ್ರಿಕರಣಶುದ್ಧಿ ಇವು ಪರಿಚರನ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು.
L R Vaidya
English
paricara {% m. %} 1. A servant, an attendant
2. a body-guard.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
परिधिस्थः परिचर आमुक्तः प्रतिमुक्तवत्
अपिनद्धः पिनद्धोऽथ संनद्धो व्यूढकङ्कटः ७६५
दंशितो वर्मितः सज्जः संनाहो वर्म कङ्कटः
जगरः कवचं दंशस्तनुत्रं माठ्युरश्छदः ७६६
-wordlist-
परिधिस्थ (पुं), परिचर (पुं), आमुक्त (पुं), प्रतिमुक्त (पुं), अपिनद्ध (पुं), पिनद्ध (पुं), सन्नद्ध (पुं), व्यूढकङ्कट (पुं), दंशित (पुं), वर्मित (पुं), सज्ज (पुं), सन्नाह (पुं), वर्मन् (क्ली), कङ्कट (पुं), जगर (पुं), कवच (पुंक्ली), दंंश (पुं), तनुत्र (क्ली), माठी (स्त्री), उरश्छद (पुं)
Vedic Reference
English
Pari-cara is found in the Śatapatha Brāhmaṇa^1 in the sense
of ‘attendant.’ In the Kauṣītaki Brāhmaṇa^2 pari-caraṇa has
the same sense metaphorically, the other two Vedas (Sāma
and Yajur) being said to be subsidiary to the Rigveda.
1) iv. 3, 5, 9. Cf. pari-caritṛ, Chāndogya Upaniṣad, vii. 8, 1.
2) vi. 11
Max Müller, Ancient Sanskrit Literature, 457.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिचरः,
पुं,
(परितश्चरतीति परि + चर +पचाद्यच् ।) युद्धकाले परप्रहारात् रथरक्षकः ।प्रजासामन्तव्यवस्थापनकारी इति केचित्
सेनायां राज्ञो दण्डनायकः इत्यन्ये इतिभरतः
तत्पर्य्यायः परिधिस्थिः इत्य-मरः ६२
सहायः इति रत्न-माला
(परिचर्य्याकारकः यथा वैद्यके, --“उपचारज्ञता दाक्ष्यमनुरागश्च भर्त्तरि ।शौचञ्चेति चतुर्थोऽयं गुणः परिचरे जने
”इति चरके सूत्रस्थाने नवमेऽध्याये
“स्निग्धोऽजुगुप्सुर्बलबान् युक्तो व्याधितरक्षणे ।वैद्यवाक्यकृदश्रान्तः पादः परिचरः स्मृतः
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने चतुस्त्रिंशेऽध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिचर
त्रि०
परितः चरति चर--ट भृत्ये परप्रहारात्रथरक्षके
पु०
अमरः प्रजासामन्तादिव्यवस्थापनका-रिणि राजभृत्यभेदे
Capeller
German
परिचर॑ umherstreifend, beweglich.
m.
Diener, Gehilfe
f.
परिचरा best.
Verse (r.).