परिखा (parikhA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishपरिखा - parikhA - - moat
परिखा - parikhA - - trench or fosse round a town or fort
परिखा - parikhA - - ditch
Apte
Englishपरिखा [parikhā], 1 A moat, ditch, trench round a fort or town. * 5.243.23
स वेलावप्रवलयां परिखीकृतसागराम् (उर्वी शशास) 1.3
12.66
तस्य परिखास्तिस्रो दण्डान्तराः कारयेत् Kau. 2.2.21.
The bottom, depth
(fig. ) root
बुद्धिर्ममैषा परिखास्थितस्य माभूद्विचारस्तव धर्मपुत्र * 12.167.39 (परिखास्थित impregnable).
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiपरिखा
- परितः खन्यते- खन् + ड + टाप्
"प्रतिकूप, खाई, नगर या किले के चारों ओर बनी नाली या खात"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपरिखा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ತೋಡುವ ಕಂದಕ/ಶತ್ರುಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತೆ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಹಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > खनु (अवदारणे) "डः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > परितः खन्यते
प्रयोगाः - > "महार्णवपरिक्षेपं लङ्कायाः परिखालघुम्"
उल्लेखाः - > रघु० १२-६६
Bopp
LatinWordnet
Sanskrit परिखा, खेयम्
दुर्गस्य सुरक्षायै चतुर्षु पार्श्वेषु निर्मीयमाणं खातम्।
"अस्य दुर्गस्य चतुर्षु पार्श्वेषु अपि परिखायाः खननम् आरब्धम्।"
परिखा
उत्तरदेशीयः ग्रामः ।
"परिखायाः उल्लेखः कोशे वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritवेशन्तः पल्वलोऽल्पं तत्परिखा खेयखातिके ।
वेशन्त (पुं), पल्वल (पुंक्ली), परिखा (स्त्री), खेय (क्ली), खातिक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritपरिखा
परिखा, दीर्घिका
परिखा दीर्घिका प्रोक्ता खाता या परितः पुरम् ॥ ६७६ ॥
verse 3.1.1.676
page 0077
नाममाला
Sanskritखेय, खात, परिखा
खेयं खातं च परिखा वप्रं स्याद्धूलिकुट्टिमम् ।
verse 0.1.1.133
page 0067
Tamil
Tamilபரிகா2 : அகழி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपरिखा, (परितः खन्यते इति । खन् +“अन्येष्वऽपीति ।” ३ । २ । १०१ । डः ।)राजघान्यादिवेष्टनखातम् । इति भरतः ॥
गड-खाइ इति खाना इति च यस्याः प्रसिद्धिः ।तत्पर्य्यायः ॥
खेयम् । इत्यमरः । १ । १० । २९ ॥
(यथा, मनुः । ७ । १९६ ।“भिन्द्याच्चैव तडागानि प्राकारपरिखास्तथा ।समवस्कन्दयेच्चैनं रात्रौ वित्रासयेत्तथा ॥
”)तस्या मानं यथा, --“प्रस्थे च परिखामानं शतहस्तं प्रशस्तकम् ।परितः शिविराणाञ्च गम्भीरं दशहस्तकम् ॥
”सङ्केतपूर्व्वकञ्चैव परिखाद्वारमीप्सितम् ।शत्रोरगम्यं मित्रस्य गम्यमेव सुखेन च ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे २०२ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritपरिखा स्त्री परितः खन्थते खन--हृ । पुरादौ रिपुप्रभृतीनांदुष्प्रवेशतासिद्धये गर्त्तरूपायां जलाधारस्थाने वेष्टना-कारभूमौ अमरः । परिखामानञ्च ब्रह्मवै जन्मख०२०२ अ० उक्तं यथा “प्रस्ये च परिखामानं शतहस्तंप्रशस्तकम् । परितः शिविराणाञ्च गम्भीरदशहस्त-कम् । सङ्केतपूर्वकञ्चैव परिखाद्वारमीप्सितम् ।शत्रोरगम्यं मित्रस्य गम्यमेव सुखेन च” । ततः भवाद्यर्थेपलाद्या० अण् । पारिख तद्भवादौ । तत्र गणेपरिखात इति पाठान्तरे पारिखात इत्यपि तत्रार्थे
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.