| YouTube Channel

परिक्रमः (parikramaH)

 
Apte
English
परिक्रमः [parikramḥ], 1 Roaming about, moving about
द्रुतपदमभि- यातुमिच्छितानां गगनपरिक्रमलाघवेन तासाम्
Ki.*
1.2.
Roaming, walking or passing over.
Circumambulating.
Walking for pleasure.
Series, order.
Succession.
Penetrating.
Following the course of a river down from its source to its mouth and then on the other bank upto its source again
MW.
Comp.
-सहः a goat.
Apte 1890
English
परिक्रमः 1 Roaming about, moving about
Ki. 10. 2.
2 Roaming, walking or passing over.
3 Circumambulating.
4 Walking for pleasure.
5 Series, order.
6 Succession.
7 Penetrating.
Comp.
सहः a goat.
Apte Hindi
Hindi
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
"इधर उधर भ्रमण करना, इतस्ततः घूमना"
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
"भ्रमण, घूमना, टहलना"
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
प्रदक्षिणा करना
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
इच्छानुसार टहलना
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
"सिलसिला, क्रम"
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
"यथाक्रम, उत्तरोत्तर"
परिक्रमः
पुं*
- परि + क्रम् + घञ्
घुसना
परिक्रमः
पुं*
- परि+क्रम्+घञ्
नदी के प्रवाह का अनुसरण करना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिक्रमः,
पुं,
(परिक्रमणम् क्रमु पादविक्षेपे +भावे घञ् “नोदात्तोपदेशस्येति ।” ३४ ।इति उपधाया वृद्धिः ।) क्रीडार्थं पद्भ्यांगमनम् तत्पर्य्यायः विहारः इत्यमरः ।३ १६
प्रदक्षिणम् यथा, --वराह उवाच ।“शृणु भद्रे ! महापुण्यं पृथिव्यां सर्व्वतो दिशम् ।परिक्रम्य यथाध्वानं प्रमाणगणितं शुभम्
भूम्याः परिक्रमे सम्यक् प्रमाणं योजनानि ।षष्टिकोटिसहस्राणि षाष्टिकोटिशतानि
तीर्थान्येतानि देवाश्च तारकाश्च नभस्तले ।गणितानि समस्तानि वायुना जगदायुषा
ब्रह्मणा लोमशेनैव नारदेन ध्रुवेण ।जाम्बवता सपुत्त्रेण रावणेन हनूमता
एतैरनेकधा देवैः ससागरवना मही ।क्रमिता बालिना चैव वाह्यमण्डलरेखया
अन्तरा भ्रमणेनैव सुग्रीवेण महात्मना ।तथा पूर्व्वदेवेन्द्रैः पञ्चभिः पाण्डुनन्दनैः
योगसिद्धैस्तथा कैश्चिन्मार्कण्डेयमुखैरपि ।क्रमिता क्रमिष्यन्ति पूर्व्वे नापरे जनाः
अल्पसत्त्वबलोपेतैः प्राणिभिश्चाल्पबुद्धिभिः ।मनसापि शक्यन्ते गमनस्य का कथा
सप्तद्वीपे तु तीर्थानि भ्रमणाद् यत् फलं भवेत् ।प्राप्यते त्ताधिकं तस्मान्मथुरायाः परिक्रमे
मथुरां समनुप्राप्य यस्तु कुर्य्यात् प्रदक्षिणम् ।प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा
तस्मात् सर्व्वप्रयत्नेन सर्व्वकामानभीप्सुभिः ।कर्त्तव्या मथुरां प्राप्य नरैः सम्यक् प्रदक्षिणा
”इति वराहपुराणम्