| YouTube Channel

परिकर्मन् (parikarman)

 
शब्दसागरः
English
परिकर्म्मन्
n.
(-र्म्म)
1. Personal decoration, dressing, painting or per-
fuming the body.
2. Perfuming the person after bathing.
3.
Cleansing, purifying, (the body or the mind.)
4. Arithmetical
computation.
5. Worship, adoration.
m.
(-र्म्मा) A servant, a
slave.
E.
परि implying ornament, and कर्म्मन् business.
Capeller Eng
English
परिकर्मन्
n.
the being about or intent upon something,
preparation for (—°), attendance, worship, veneration, care,
esp.
of
the body, as anointing, perfuming, toilet
i.g.
Yates
English
परि-कर्म्मन् (र्म्म) 5.
n.
Personal deco-
ration, or perfuming
computa-
tion.
m.
A servant or slave.
Spoken Sanskrit
English
परिकर्मन् - parikarman -
m.
- assistant
परिकर्मन् - parikarman -
m.
- servant
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- attendance
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- purification
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- cleansing
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- dressing
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- worship
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- adoration
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- painting or perfuming the body
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- arithmetical computation or operation
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- preparation
परिकर्मन् - parikarman -
m.
- assistant
सहायता - sahAyatA -
f.
- assistance
अन्वाजे करोति { अन्वाजे } - anvAje karoti { anvAje } - verb - assist
अभिप्रभवति { अभिप्रभू } - abhiprabhavati { abhiprabhU } - verb - assist
अरङ्गच्छति { अरंगम् } - araGgacchati { araMgam } - verb - assist
उपकुरुते { उपकृ } - upakurute { upakR } - verb - assist
उपभवति { उपभू } - upabhavati { upabhU } - verb - assist
उपप्रभवति { उपप्रभू } - upaprabhavati { upaprabhU } - verb - assist
परिगृह्णाति { परिग्रह् } - parigRhNAti { parigrah } - verb - assist
परिगृह्णीते { परिग्रह् } - parigRhNIte { parigrah } - verb - assist
भवति { भू } - bhavati { bhU } - verb - assist
सचते { सच् } - sacate { sac } - verb - assist
उपचरति { उप- चर् } - upacarati { upa- car } - verb 1 - assist
अभिपद्यते { अभि- पद् } - abhipadyate { abhi- pad } - verb 4 - assist
साहाय्यं करोति { कृ } - sAhAyyaM karoti { kR } - verb 8 - assist
उपकरोति { उप- कृ } - upakaroti { upa- kR } - verb 8 - assist
अभिपालयति { अभिपा } - abhipAlayati { abhipA } - verb caus. - assist
उत्तारयति { उत्तॄ } - uttArayati { uttRR } - verb caus. - assist
परियमयति { परियम् } - pariyamayati { pariyam } - verb caus. - assist
अभिपन्न - abhipanna -
adj.
- assisted
परिकर्मन् parikarman
m.
assistant
उपकारक upakAraka
m.
assistant
सहायकर्तृ sahAyakartR
m.
assistant
सहायक sahAyaka
m.
assistant
अनुकर anukara
m.
assistant
अभिष्टि abhiSTi
m.
assistant
अरति arati
m.
assistant
कर्मसचिव karmasaciva
m.
assistant
कर्मसारथि karmasArathi
m.
assistant
गृह gRha
m.
assistant
निर्यामक niryAmaka
m.
assistant
परिचरण paricaraNa
m.
assistant
परिचारिक paricArika
m.
assistant
परिकर्मिन् parikarmin
m.
assistant
प्रतिपुरुष pratipuruSa
m.
assistant
साधक sAdhaka
m.
assistant
सहकारिन् sahakArin
m.
assistant
सहकर्तृ sahakartR
m.
assistant
सहाय sahAya
m.
assistant
सखि sakhi
m.
assistant
Wilson
English
परिकर्म्मन्
n.
(-र्म्म)
1 Personal decoration, dressing, painting or perfuming the body.
2 Perfuming the person after bathing.
3 Cleansing, purifying.
4 Arithmetical computation.
m.
(-र्म्मा) A servant, a slave.
E.
परि implying ornament, and कर्म्मन् business.
Apte
English
परिकर्मन् [parikarman],
m.
A servant.
n.
Painting or perfuming the body, personal decoration, dressing, toilet
कृताचारपरिकर्माणम्
Ś.*
2.
Painting or dyeing the foot
असमाप्ते परिकर्मणि स्मृतः
Ku.*
4.19.
Preparation.
Worship, adoration
अविक्लमस्ते परिकर्मणि स्थितः
Bhāg.*
2.9.29.
(In Yoga
phil.
) Purifying, a means of purifying the mind
मैञ्यादिचित्तपरिकर्मविदो विधाय क्लेशप्रहाण- मिह लब्धसबीजयोगाः
Śi.*
4.55. (see Malli. thereon).
An arithmetical operation (of which there are 8 divisions).
Comp.
-अष्टकम् the eight fundamental rules of arithmetic viz. (addition, subtraction, multiplication, division, finding the square, extracting the square root, finding the cube, extracting the cube root).
Apte 1890
English
परिकर्मन् m. A servant.
n. 1 Painting or perfuming the body, personal decoration, dressing, toilet
कृताचारपरिकर्माणं Ś. 2.
2 Painting or dyeing the foot
Ku. 4. 19.
3 Preparation.
4 Worship, adoration.
5 (In Yoga phil.) Purifying, a means of purifying the mind
Śi. 4. 55
(see Malli. thereon).
6 An arithmetical operation (of which there are {8} divisions).
Monier Williams Cologne
English
परि-कर्मन्
m.
a servant, assistant,
L.
परि-कर्मन्
n.
attendance, worship, adoration,
BhP.
dressing, painting or perfuming the body (esp. after bathing),
MBh.
Kālid.
cleansing, purification,
Śiś.
preparation,
Kathās.
(cf. °कर)
arithmetical computation or operation,
W.
Monier Williams 1872
English
परि-कर्मन्, आ, m. a servant, an assistant, a
slave
(अ), n. the act of surrounding or attending on
(any one), worship, adoration
personal decoration,
dressing, painting, or perfuming the body
perfum-
ing the person after bathing
cleansing, purifying
a means of purification
preparation
arithmetical
computation or operation.
—परिकर्माष्टक
(°म-अष्°), अम्, n. the eight fundamental rules of
arithmetic, viz. addition, subtraction, multiplication,
division, finding the square, extracting the square root,
finding the cube and extracting the cube root.
Benfey
English
परिकर्मन् परिकर्मन्, i. e. परि
-कृ + मन्,
I.
m.
A servant.
II.
n.
1.
Adoration, Bhāg. P. 2, 9, 29.
2. Per-
sonal decoration, dressing, painting,
or perfuming the body, Kumāras. 4, 19.
3. Preparation, Kathās. 22, 101.
Apte Hindi
Hindi
परिकर्मन्
पुं*
- परि + कृ + मनिन्
सेवक
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
"शरीर को चित्रित या सुगंधित करना, वैयक्तिक सजावट, अलंकृत करना, प्रसाधन"
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
पैरों में महावर लगाना
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
"सज्जा, तैयारी"
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
"पूजा, अर्चना"
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
"शुद्ध करना, पवित्रीकरण, मन को शुद्ध करने के साधन"
परिकर्मन्
नपुं*
- परि + कृ + मनिन्
गणित की प्रक्रिया
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिकर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಲಂಕಾರ/ಶೃಂಗಾರ
निष्पत्तिः - > परि+डु कृञ्(करणे) "मनिन्" (उ० ४-१४५)
प्रयोगाः - > "यावत्तं कृताचारपरिकर्माणं पश्यामि"
उल्लेखाः - > शाकु०
परिकर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗಸಂಸ್ಕಾರ/ವಾಸನೆಪುಡಿ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಮೈಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಸೊಗಸುಮಾಡುವುದು
विस्तारः - > परिमलवर्जनार्था क्रिया परिकर्म स्नानोद्वर्तनादि। "परिकर्माङ्गसंस्कारः" अम०
परिकर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಉಪಾಯ/ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಮೈತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ
प्रयोगाः - > "मैत्र्यादिचित्तपरिकर्मविदो विधाय क्लेशप्रहाणमिह लब्धसबीजयोगाः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-५५
परिकर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ/ಸೇವೆ/ಶುಶ್ರೂಷೆ
परिकर्मन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಚಾರಕ/ಸೇವಕ/ಆಳು
व्युत्पत्तिः - > परितः कर्मास्य
L R Vaidya
English
parikarman {% (I) m. %} A servant.
parikarman {% (II) n. %} 1. Painting or perfuming the body, personal decoration, K.S.iv.19
2. worship, adoration
3. an arithmetical operation
4. a means of purifying the mind (in Yoga philosophy), Sis.iv.55.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
परिकर्मसूत्रपूर्वानुयोगपूर्वगतचूलिकाः पञ्च
स्युर्दृष्टिवादभेदाः पूर्वाणि चतुर्दशापि पूर्वगते २४६
-wordlist-
परिकर्मन् (क्ली), सूत्र (क्ली), पूर्वानुयोग (पुं), पूर्वगत (पुं), चूलिकाः (स्त्रीब)
--source--
वेषो नेपथ्यमाकल्पः परिकर्माङ्गसंस्क्रिया
-wordlist-
वेष (पुंक्ली), नेपथ्य (क्ली), आकल्प (पुं), परिकर्मन् (क्ली), अङ्गसंस्क्रिया (स्त्री)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिकर्मन्
न०
परि + कृ--मनिन् कुङ्कुमादिनाऽङ्गादेः२ संस्कारे अङ्कानां गुणभाबादौ योगवियोगगुणभागवर्गवर्गमूलघनघगमूलात्मतं परिकर्माष्टकं तथाविधंभिन्नपरिकर्माष्टकं लीचा० उक्तं दृश्यम् योगशास्त्र-प्रसिद्धे चित्तस्य प्रसादनोपाये मैत्र्यादौ उपेक्षाशब्देदृश्यम् परितः कर्माऽस्य परिचारके
त्रि०
रत्नमा०परिकर्म कार्य्यतयाऽस्त्यस्य ब्रीह्या० इनि परिकर्मिन्परिकर्म्मकारके आश्व० श्रौ०
Capeller
German
परिकर्मन्
n.
Geschäftigkeit, Vorbereitung
zu (—°)
Verehrung, Kultus, Pflege
(bes. des Körpers), Reinigung.
Stchoupak
French
परि-कर्मन्-
nt. service, vénération, adoration
préparatifs
soins
soins du corps, toilette
purification.