| YouTube Channel

परासु (parAsu)

 
शब्दसागरः
English
परासु
mfn.
(-सुः-सुः-सु) Dead, expired.
E.
पर away, remote, असु vital
breath.
Capeller Eng
English
परासु
a.
dying or dead (lit. whose breath is going or gone
out).
Yates
English
परासु (सुः-सुः-सु)
a. Dead.
Spoken Sanskrit
English
परासु parAsu
adj.
dying
अपियत् apiyat
adj.
dying
उपधूपित upadhUpita
adj.
dying
तनुत्यज् tanutyaj
adj.
dying
परलोकग paralokaga
adj.
dying
परलोकगत paralokagata
adj.
dying
मारिन् mArin
adj.
dying
मारुक mAruka
adj.
dying
स्वर्यातृ svaryAtR
adj.
dying
उत्क्रान्ति utkrAnti
f.
dying
च्युति cyuti
f.
dying
देहयात्रा dehayAtrA
f.
dying
निर्याति niryAti
f.
dying
मर्त्या martyA
f.
dying
मृति mRti
f.
dying
प्रमर pramara
m.
dying
उत्क्रम utkrama
m.
dying
कालधर्म kAladharma
m.
dying
परलोकगम paralokagama
m.
dying
प्राणोत्सर्ग prANotsarga
m.
dying
परासु parAsu
adj.
dying
परासु parAsu
adj.
dying or dead
परासु parAsu
adj.
one whose vital spirit is departed or departing
परासु parAsu
adj.
dead
Wilson
English
परासु
mfn.
(-सुः-सुः-सु) Dead, expired.
E.
पर away, remote, असु vital breath.
Apte
English
परासु [parāsu],
a.
Lifeless, dead
प्राक् परासुर्द्विजात्मजः
R.*
15.56
9.78.
One whose vital spirit is departed.
परासुता, परासुत्वम् Exhaustion, death
व्रजति पुरा हि परासुतां त्वदर्थे
Ki.*
1.5.
A dependent life (पराधीनप्राणत्व)
लोभान्मोहश्च माया मानस्तम्भः परासुता
Mb.
* 12.158.4.
Apte 1890
English
परासु a. Lifeless, dead
प्राक् रासुर्द्विजात्मजः R. 15. 56
9. 78.
Monier Williams Cologne
English
परासु
mfn.
one whose vital spirit is departed or departing
dying or dead,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
परासु परासु (परा-असु), उस्, उस्, उ, one
whose vital spirit is departing or departed, dying, at
the point of death, expiring, lifeless, dead.
—प-
रासु-करण, अस्, आ, अम्, causing death, killing.
—परासु-ता, f. or परासु-त्व, अम्, n. death, ex-
tinction
apathy, want of spirit, spiritlessness.
Macdonell
English
परासु parā‿asu,
a.
whose breath is departing, 🞄dying
expired, lifeless, dead
-tā,
f.
🞄-tva,
n.
apathy
nearness of death.
Benfey
English
परासु परासु, i. e. परा-असु,
adj.
1. Dying, Suśr. 1, 114, 15.
2. Dead,
MBh. 1, 3835.
Apte Hindi
Hindi
परासु
वि* - परागताः असवो यस्य प्रा* ब* स*
"निजीव, मृतक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पर + असु = परास्तम्
पदविभागः - > नामपदम्
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕರಿಸು /ನಿರಾಕರಿಸು
परासु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮರಣಹೊಂದಿದ/ಗತಿಸಿಹೋದ
व्युत्पत्तिः - > परागताः असवो यस्य
L R Vaidya
English
parAsu {% a. %} Lifeless, dead, R.ix.78.
Bopp
Latin
परासु (BAH. ex पर remotus et असु q. v.) remotos vitales
spiritus habens, mortuus. N. 11. 38.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रमीत उपसंपन्नः परेतप्रेतसंस्थिताः ३७३
नामालेख्ययशः शेषो व्यापन्नोऽपगतो मृतः
परासुस्तदहे दानं तदर्थमौर्ध्वदेहिकम् ३७४
-wordlist-
प्रमीत (पुं), उपसम्पन्न (पुं), परेत (पुं), प्रेत (पुं), संस्थित (पुं), नामशेष (पुं), आलेख्यशेष (पुं), यशःशेष (पुं), व्यापन्न (पुं), उपगत (पुं), मृत (पुं), परासु (पुं), और्ध्वदेहिक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
परासु
परासु, उपसम्पन्न, प्रमीत, संस्थित, मृत, प्रेत, परेत
परासुरुपसम्पन्नः प्रमीतः संस्थितो मृतः
प्रेतः परेतश्च तथा कुणपः शवमुच्यते ६२९
verse 3.1.1.629
page 0072
नाममाला
Sanskrit
संस्थित, दशमीस्थ, परासु, मृत
संस्थितं दशमीस्थं परासुं मृतं विदुः १०८
verse 0.1.1.108
page 0054
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परासुः, त्रि, (परागताः प्रस्थिता असवः प्राणायस्य ।) मृतः इत्यमरः ११७
(यथा, रघौ ७८ ।“तौ दम्पती बहु विलप्य शिशोः प्रहर्त्त्राशल्यं निखातमुदहारयतामुरस्तः ।सोऽभूत् परासुरथ भूमिपतिं शशापहस्तार्पितैर्नयनवारिभिरेव वृद्धः
”परासुपरीक्षा वैद्यके यथा, --“तस्य चेत् परिदृश्यमानं पृथक्त्वेन पादजङ्घोरु-स्फिगुदरपार्श्व-पृष्ठेषिका-पाणिग्रीवा-ताल्वोष्ठ-ललाटं स्विन्नं शीतं प्रस्तब्धं दारुणं वीतमांस-शोणितं वा स्यात् परासुरयं पुरुषो चिरात्कालं करिष्यतीति विद्यात् तस्य चेत् परि-मृश्यमानानि पृथक्त्वेन गुल्फजानुवङ्क्षण-गुद-वृषण-मेढ्रनाभ्यंशस्तनमणिकहनुपर्शुका नासिकाकर्णाक्षिभ्रूशङ्खादीनि स्रस्तानि व्यस्तानि च्युतानिस्थानेभ्यः स्युः परामुरयं पुरुषो चिरात्कालं करिष्यतीति विद्यात् ।”“तस्य चेदुच्छासोऽतिदीर्घोऽतिह्रस्वो वा स्यात्परासुरिति विद्यात् तस्य चेन्मन्ये परिदृश्य-मानेन स्पन्देयातां परासुरिति विद्यात् ।तस्य चेद्दन्ताः प्रतिकीर्णाः श्वेता जातशर्कराःस्युः परासुरिति विद्यात् तस्य चेत् पक्ष्माणिजटावद्धानि स्युः परासुरिति विद्यात् तस्यचेच्चक्षुषी प्रकृतिहीने विकृतियुक्ते अत्युत्-पिण्डिते अतिप्रविष्टे अतिजिह्मे अतिविषमेअतिप्रस्रुते अतिविमुक्तबन्धने सततोन्मिषितेसततनिमिषिते निमेषोन्मेषातिप्रवृत्ते बिभ्रान्त-दृष्टिके विपरीतदृष्टिके हीनदृष्टिके व्यस्तदृष्टिकेनकुलान्धे कपोतान्धे अङ्गारवर्णे कृष्णनील-पीतश्यावताम्रहरितहारिद्रशुक्लवैकारिकाणांवर्णानामन्यतमेनाभिसंप्लुते वा स्यातां परासु-रिति विद्यात् तथास्य केशलोमान्यायच्छेत् ।तस्य चेत् केशलोमान्यायस्यमानानि प्रलुच्येरन्नचेत् वेदयत् परासुरिति विद्यात् ।तस्य चेदुदरे शिराः प्रदृश्येरन् श्यावताम्र-नील-हारिद्रशुक्ला वा स्युः परासुरिति विद्यात् ।तस्य चेन्नखा वीतमांसशोणिताः पक्वजाम्बर-वर्णाः स्यः परासुरिति विद्यात् ।अथास्याङ्गुलीरायच्छेत्तस्य चेदङ्गुलय आयस्य-माना नचेत् स्फुटेयुः परासुरिति विद्यात्
”इति चरकेणेन्द्रियस्थाने चतुर्थेऽध्याय उक्तम्
“वाताष्ठीला तु हृदये यस्योर्द्ध्वमनुयायिनी ।रुजान्नविद्वेषकरी परासुरसंशयम्
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने एकत्रिंशत्तमेऽध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परासु
त्रि०
परागता असवोऽस्य मृते गतप्राणे अमरः
Capeller
German
परासु sterbend o. tot (eig. dessen Leben
dahin ist).
Burnouf
French
परासु परासु a. (पर
असु) mort, cf. गतासु।
Stchoupak
French
परासु-
a. dont le souffle vital s'éloigne, mourant, mort
-ता-
f.
-त्व- nt. mort.
°करण- a. causant la mort, tuant.