| YouTube Channel

पराजयः (parAjayaH)

 
Apte
English
पराजयः [parājayḥ], 1 Overpowering, conquest, conquering, subjugating, defeat
विष्टपत्रयपराजयस्थिरां रावणश्रियमपि व्यकम्पयत्
R.*
 11.19
Ms.*
 7.199.
Being overcome by, not being able to suffer (with
abl.
 )
as in अध्ययनात् पराजयः
Losing, loss, failure (as in a law-suit)
अन्यथावादिनो (साक्षिणः) यस्य ध्रुवस्तस्य पराजयः
Y.*
 2.79.
Deprivation.
Desertion.
Apte 1890
English
पराजयः 1 Overpowering, conquest, conquering, subjugating, defeat
R. 11. 19
Ms. 7. 199.
2 Being overcome by, not being able to suffer (with abl.)
as in अध्ययनात्पराजयः
3 Losing, loss, failure (as in a law-suit)
अन्यथावादिनो (साक्षिणः) यस्य ध्रुवस्तस्य पराजयः Y. 2. 79.
4 Deprivation.
5 Desertion.
Apte Hindi
Hindi
पराजयः
पुं*
 - परा + जि + अच्
"परास्त करना, विजय, जीतना, अधीनीकरण, हार"
पराजयः
पुं*
 - परा + जि + अच्
"परास्त होना, सहन करने के योग्य न होना"
पराजयः
पुं*
 - परा + जि + अच्
"हारना, हार असफलता (मुकदमे आदि में)"
पराजयः
पुं*
 - परा + जि + अच्
"पदच्युति, वंचना"
पराजयः
पुं*
 - परा + जि + अच्
परित्याग
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पराजयः, पराभवः, हारी, हारिः, परिभवः, अभिभवः, अत्याकारः
noun
रणे वादे तथा च स्पर्धायाम् वा भङ्गः।
"अस्मिन् वृतौ निश्चयेन तस्य पराजयः भवति।"
Tamil
Tamil
பராஜய: : தோல்வி, படு தோல்வி.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पराजयः
Root: पराजय
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ defeat
⇒ failure
Shloka(s):
2|8|111|2 ► अपक्रमोऽपयानं च रणे भङ्गः पराजयः॥ (क्षत्रियवर्गः)
3|3|24|1 ► कपौ च प्लवगः शापे त्वभिषङ्गः पराभवे। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|111|2 ⇢ भङगः (भङ्ग) (पुं) ⇒ rout, wave, hemp, pain, bend, fear, ruin, fold, decay, fraud, break, palsy, panic, deceit, bowing, defeat, toilet, morsel, bending, refusal, fashion, channel, analysis, fragment, downfall, knitting, dividing, breaking, fracture, bursting, rejection, abatement, overthrow, paralysis, splitting, refutation, separation, shattering, disturbance, contraction, humiliation, destruction, frustration, water-course, interruption, stretching out, tortuous course, break or breach, piece broken off, breaking down or up, constant flux or change, roundabout way of speaking, constant decay taking place in the universe
➠ 2|8|111|2 ⇢ पराजयः (पराजय) (पुं)
➠ 3|3|24|1 ⇢ अभिषङगः (अभिषङ्ग) (पुं) ⇒ oath, defeat, calumny, embracing, humiliation, false accusation, curse or imprecation, propensity or inclination to, state of being possessed by evil spirits or disturbed in mind
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ युद्धम्
जातिः ➡ मानसिकभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पराजयः,
पुं,
 (परा + जि + अप् ।) रणे भङ्गः ।इत्यमरः । २ । ८ । १११ ॥
(अत्र रण इत्युप-लक्षणं वस्तुतस्तु विद्यावादादावपीतिबोद्धव्यम् ।)तत्पर्य्यायः । भङ्गः २ हारी ३ हारिः ४ परा-भवः ५ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, मनुः ।७ । १९९ ।“अनित्यो विजयो यस्माद्दृश्यते युध्यमानयोः ।पराजयश्च संग्रामे तस्माद्युद्धं विवर्ज्जयेत् ॥
”)