| YouTube Channel

पराक्रम (parAkrama)

 
शब्दसागरः
English
पराक्रम
m.
(-मः)
1. Power, strength.
2. Exertion.
3. Valour, prowess.
4. Going out or forth, exit or issue.
5. Attacking an enemy.
6. Attempt, enterprise.
7. A name of Vishṇu.
E.
परा supremacy,
opposition, &c. and क्रम going, करणे घञ्
aff.
Capeller Eng
English
पराक्रम
m.
sgl.
&
pl.
bold advance, courage, strength.
Yates
English
परा-क्रम (मः) 1.
m.
Power
exertion
valour
going forth
attack.
Spoken Sanskrit
English
पराक्रम - parAkrama -
m.
- attack
आक्रम - Akrama -
m.
- attack [ milit. ]
आक्रमण - AkramaNa -
n.
- attack
आक्रामयति { आ- क्रम् } - AkrAmayati{A-kram} - verb caus. - attack
आक्रामक - AkrAmaka -
m.
- attacker
हृदयाघात - hRdayAghAta -
m.
- heartattack
प्रधर्षना - pradharSanA -
f.
- attack
ऋति - Rti -
f.
- attack
प्रसिति - prasiti -
f.
- attack
व्रज्या - vrajyA -
f.
- attack
अभियोग - abhiyoga -
m.
- attack
आग्रह - Agraha -
m.
- attack
द्रोह - droha -
m.
- attack
अभिसार - abhisAra -
m.
- attack
अवस्कन्द - avaskanda -
m.
- attack [ milit. ]
अत्यय - atyaya -
m.
- attack
परामर्श - parAmarza -
m.
- attack
अधिक्रम - adhikrama -
m.
- attack
अभिक्रम - abhikrama -
m.
- attack
अभिग्रह - abhigraha -
m.
- attack
पराक्रम - parAkrama -
m.
- valour
पराक्रम - parAkrama -
m.
- attack
पराक्रम - parAkrama -
m.
- courage
पराक्रम - parAkrama -
m.
- going out or away
पराक्रम - parAkrama -
m.
- energy
पराक्रम - parAkrama -
m.
- power
पराक्रम - parAkrama -
m.
- prowess
पराक्रम - parAkrama -
m.
- bold advance
पराक्रम - parAkrama -
m.
- good deed
पराक्रम - parAkrama -
m.
- enterprise
पराक्रम - parAkrama -
m.
- heroism
पराक्रम - parAkrama -
m.
- exertion
पराक्रम - parAkrama -
m.
- strength
पराक्रम parAkrama
m.
valour
शुष्म zuSma
m.
valour
विक्रम vikrama
m.
valour
पौरुष pauruSa
n.
valour
शौर्य zaurya
n.
valour
ऊर्जित Urjita
n.
valour
वीर्य vIrya
n.
valour
शवस् zavas
n.
valour
शोटीर्य zoTIrya
n.
valour
शूरत्व zUratva
n.
valour
शुष्मन् zuSman
n.
valour
शुटीर्य zuTIrya
n.
valour
सुविक्रान्त suvikrAnta
n.
valour
विक्रमादित्य vikramAditya
m.
valour-sun
सपराक्रम saparAkrama
adj.
having valour
शुद्धौजस् zuddhaujas
adj.
pure in valour
विक्रमकर्मन् vikramakarman
n.
feat of valour
भूरिविक्रम bhUrivikrama
adj.
of great valour
यद्वीर्य yadvIrya
adj.
of which valour
यत्पराक्रम yatparAkrama
adj.
of which valour
Wilson
English
पराक्रम
m.
(-मः)
1 Power, strength.
2 Exertion.
3 Valour, prowess.
4 Going out or forth, exit or issue.
5 Attacking an enemy.
E.
परा supremacy, opposition, &c. and क्रम going.
Apte
English
पराक्रमः [parākramḥ], 1 Heroism, prowess, courage, valour
पराक्रमः परिभवे
Śi.*
2.44.
Marching against, attack.
Attempt, endeavour, enterprise.
N.
of Viṣṇu.
Apte 1890
English
पराक्रमः 1 Heroism, prowess, courage, valour
पराक्रमः परिभवे Śi. 2. 44.
2 Marching against, attack.
3 Attempt, endeavour, enterprise.
4 N. of Viṣṇu.
Monier Williams Cologne
English
परा—क्रम
m.
(sg. and
pl.
ifc. f(आ). ) bold advance, attack, heroism, courage, power, strength, energy, exertion, enterprise,
MBh.
Kāv.
&c.
going out or away,
L.
N.
of Viṣṇu,
L.
of a warrior on the side of the Kurus,
MBh.
of a chief of the Vidyā-dharas (associated with Ā-krama, Vi-krama and Saṃkrama),
Kathās.
Monier Williams 1872
English
परा-क्रम, अस्, m. marching or going forth,
advancing against, attacking, attack
heroism, prowess,
valour, courage, power, strength, forcible means
exertion
attempt, endeavour, effort, enterprise
a N. of Viṣṇu
N. of a warrior on the side of the
Kurus
of a Vidyā-dhara prince, (associated with
Ā-krama, Vi-krama, and Saṅ-krama.)
—पराक्र-
म-केशरिन्, ई, m., N. of a prince, son of Vikrama-
keśarin.
—पराक्रम-ज्ञ, अस्, आ, अम्, knowing
the strength (of an enemy).
—पराक्रम-वत्,
आन्, अती, अत्, valorous, spirited, heroic, courageous,
possessed of power or strength.
Macdonell
English
पराक्रम parā-krama,
m.
sg. &
pl.
bold advance, 🞄valour
power, strength, might
prowess
🞄forcible means
N. of a fairy prince
🞄-kramin,
a.
valorous, mighty.
Benfey
English
पराक्रम परा-क्रम् + अ,
m.
1.
Prowess, Böhtl. Ind. Spr. 498.
2.
Exertion, Rām. 6, 37, 49.
3. Strength,
valour, Man. 7, 11.
4. Power, Rām. 1,
75, 17.
Hindi
Hindi
वीरता
Apte Hindi
Hindi
पराक्रमः
पुं*
- परा + क्रम् + घञ्
"शूरवीरता, बहादुरी, साहस "
पराक्रमः
पुं*
- परा + क्रम् + घञ्
"विरोधी अभियान करना, आक्रमण करना"
पराक्रमः
पुं*
- परा + क्रम् + घञ्
"प्रयत्न, कोशिश, उद्योग"
पराक्रमः
पुं*
- परा + क्रम् + घञ्
विष्णु का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पराक्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ಲ/ಶಕ್ತಿ/ಶರೀರಸಾಮರ್ಥ್ಯ
निष्पत्तिः - > परा+क्रमु(पादविक्षेपे) "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "निरीक्षितुं वियति समेत्य कौतुकात् पराक्रमं समरमुखं महीभृताम्"
उल्लेखाः - > माघ० १७-६२
L R Vaidya
English
parAkrama {% m. %} 1. Heroism, prowess, valour, M.i.51
2. attempt, endeavour, enterprise
3. a name of Vishṇu.
Bopp
Latin
पराक्रम m. (r. क्रम् ire praef. परा s. अ) vis, robur, forti-
tudo. H. 2. 36.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
पराक्रम
पु
पराक्रम, वीर्य, उद्योग
समर्थेऽधिकृतेऽध्यक्षो वीर्योद्योगौ पराक्रमौ २८
verse 3.1.1.28
page 0015
Indian Epigraphical Glossary
English
parākrama (CII 1), an effort
zealous activity.
Lanman
English
parākrama, m. s. and pl. bold advance
courage
strength. [√kram + parā.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पौरुषं विक्रमः शौर्यं शौटीर्यं पराक्रमः ७३९
-wordlist-
पौरुष (क्ली), विक्रम (पुं), शौर्य (क्ली), शौण्डीर्य (क्ली), पराक्रम (पुं)
--source--
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ७९६
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं ७९७
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ७९८
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम्
-wordlist-
प्राण (पुं), स्थामन् (क्ली), तरस् (क्ली), पराक्रम (पुं), बल (पुंक्ली), द्युम्न (क्ली), शौर्य (क्ली), ओजस् (क्ली), शुष्म (क्ली), शुष्मन् (क्ली), शक्ति (स्त्री), ऊर्ज (पुंस्त्री), सहस् (क्ली), युद्ध (क्ली), सङ्ख्य (पुंक्ली), कलि (पुं), सङ्ग्राम (पुं), आहव (पुं), सम्प्रहार (पुं), समर (पुंक्ली), जन्य (पुंक्ली), युध् (स्त्री), आयोधन (क्ली), संस्फोट (पुं), कलह (पुं), मृध (क्ली), प्रहरण (क्ली), संयत् (क्ली), रण (पुंक्ली), विग्रह (पुं), द्वन्द्व (क्ली), समाघात (पुं), समाह्वय (पुं), अभिसम्पात (पुं), सम्मर्द (पुं), समिध् (स्त्री), प्रघात (पुं), आस्कन्दन (क्ली), आजि (स्त्री), प्रधन (पुं), अनीक (पुंक्ली), अभ्यागम (पुं), प्रविदारण (पुं), समुदाय (पुं), समुदय (पुं), राटि (स्त्री), समिति (स्त्री), सङ्गर (पुं), अभ्यामर्द (पुं), सम्पराय (पुंक्ली), समीक (क्ली), साम्परायिक (क्ली), आक्रन्द (पुं), संयुग (पुंक्ली), नियुद्ध (क्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः
उरुक्रमोरुगायौ तमोघ्नः श्रवणोऽपि ६३
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ६४
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक्
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ६५
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ६६
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ६७
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ६८
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ६९
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ७०
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ७१
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ७२
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ७३
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ७४
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्राण
प्राण, स्थामन्, बल, द्युम्न, ओजस्, शुष्मन्, तरस्, सह, प्रताप, पौरुष, तेजस्, विक्रम, पराक्रम
प्राणः स्थाम बलं द्युम्नमोजः शुष्म तरः सहः
प्रतापः पौरुषं तेजो विक्रमः स्यात्पराक्रमः ७२३
verse 4.1.1.723
page 0083
Mahabharata
English
Parākrama, a Kuru warrior. § 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII, 156, 6850.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पराक्रमः,
पुं,
(पराक्रम्यतेऽनेन (क्रम + “हलश्च ।”३ १२१ इति घञ् “नोदात्तोप-देशस्य ।” ३४ इति वृद्धिः ।)तत्पर्पायः द्रविणम् तरः सहः बलम् ५शौर्य्यम् स्थाम शुष्मम् शक्तिः प्राणः १० ।इत्यमरः १०२
महः ११ शूष्म १२सामर्थ्यम् १३ इति शब्दरत्नावली
(यथा, मार्कण्डेये देवीमाहात्म्ये ९२ १३ ।“पराक्रमञ्च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान्
”)विक्रमः
(यथा, मार्कण्डेये २० २५ ।“यस्य मित्रगुणान् मित्राण्यमित्राश्च पराक्रमम् ।कथयन्ति सदा सत्सु पुत्त्रवांस्तेन वै पिता
”)उद्योगः इति मेदिनी
निष्क्रान्तिः इतिशब्दरत्नावली
(विष्णुः यथा, महा-भारते १३ १४९ ४४ ।“औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्म्मः पराक्रमः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पराक्रम
पु०
परा + क्रम--करणे घञ् वृद्धिः बले देह-सामर्थ्ये अमरः
Capeller
German
पराक्रम
m.
Mut, Kraft, Gewalt (eig. das
An- o. Auftreten).
Burnouf
French
पराक्रम पराक्रम
m.
(नम् mouvement
vigoureux
attaque
force, puissance, vigueur
courage.
पराक्रामामि (क्रम्) s'avancer hardiment, सिंहवत्
comme un lion.
Au moy. पराक्रमे s'avancer sans obstacle,
réussir
s'employer à, prêter aide. -- Pp. पराक्रान्त
fort, courageux.
Stchoupak
French
परा-क्रम-
m.
sg. et
pl.
courage, héroïsme
exploit, acte de valeur
entreprise
n.
d'un guerrier
prince des Vidyādhara
°क्रमिन्- °क्रान्तृ-
a. qui déploie du courage, héroïque.
°केसरिन्-
m.
fils de Vikramakesarin.