| YouTube Channel

परस्मैपदित्वात् (parasmaipaditvAt)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“णखि गत्यर्थः”@} 2 नङ्खकः-ङ्खिका, नङ्खकः-ङ्खिका, निनङ्खिषकः-षिका, नानङ्खकः-ङ्खिका
3 नङ्खिता-त्री, नङ्खयिता-त्री, निनङ्खिषिता-त्री, नानङ्खिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि भौवादिकककि 4 धातुवत् बोध्यानि।
अस्य परस्मैपदित्वात् नङ्खन्-न्ती, नङ्खिष्यन्-न्ती-ती
इत्यादीनि रूपाण्यस्य शतरि भवन्ति इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(६५६)
02
=>
(१-भ्वादिः-१३५। सक। सेट्। पर।)
03
=>
[पृष्ठम्०६१०+ २७]
04
=>
(१४०)
1 {@“तक हसने”@} 2 ‘तकेत् तङ्केद् यथासंख्यं हसने कृच्छ्रजीवने।।’ 3 इति देवः।
ताककः-किका, ताककः-किका, तितकिषकः-षिका, तातककः-किका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकककतिवत् 4 ज्ञेयानि।
अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् तकन्-न्ती, तकिष्यन्-न्ती-ती, तितकिषन्-न्ती-ती, तितकिषिष्यन्-न्ती-ती
इति शतरि रूपाणि भवन्तीति विशेषः।
5 तक्यम्, 6 व्यतितकन्-न्ती।
7
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(६८९)
02
=>
(१-भ्वादिः-११७। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ४३)
04
=>
(१३९)
05
=>
[[१। ‘तकिशसिजनिभ्यो यद्वाच्यः’ (वा। ३-१-९७) इति ण्यदपवादो यत्प्रत्ययः।]]
06
=>
[[२। ‘प्रतिषेधे हसादीनामुपसंख्यानम्’ (वा। १-३-१५) इति वचनात् कर्मव्यतीहारेऽपि शानज् न। हसादयः = हसनाद्यर्थकाः धातवः।]]
07
=>
[पृष्ठम्०६३७+ २७]
1 {@“दासृ दाने”@} 2 ‘दंसयेन्मोक्षणे, दस्येत् क्षये दंसयते णिचि।।
दंशदर्शनयोः, दासेर्दाने दासति दासते।’ 3 इति देवः।
दासकः-सिका, दासकः-सिका, दिदासिषकः-षिका, दादासकः-सिका
4 इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि पूर्वलिखितकासृधातुवत् 5 ज्ञेयानि।
अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् शतरि एवं रूपमिति विशेषः--दासन्-न्ती, दासयन्- न्ती
इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(८३६)
02
=>
(१-भ्वादिः-८९४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो १८६-१८७)
04
=>
[पृष्ठम्०७४१+ २४]
05
=>
(१८८)