| YouTube Channel

परदार (paradAra)

 
शब्दसागरः
English
परदार
m.
 (-रः) Plu. Another's wife.
E.
 पर, and दार a wife.
Capeller Eng
English
परदार
m.
sgl.
 &
pl.
 another's wife
adultery.
Yates
English
पर-दार (रः) 1.
m.
 Another's wife
adultery, intrigue.
Spoken Sanskrit
English
परदार paradAra
m.
 adultery
Wilson
English
परदार
m.
 (-रः) Another's wife.
E.
 पर, and दार a wife.
Monier Williams Cologne
English
पर—दार
m.
 sg. or
pl.
 another's wife or wives,
Mn.
MBh.
&c.
adultery,
Gaut.
 xxii, 29
Macdonell
English
परदार para-dāra,
m.
 sg. &
pl.
 another manʼs 🞄wife
adultery
-dūṣaṇa,
m.
 ruin of the foe, 🞄peace in which the enemy seizes the revenue of 🞄the country
-deśa,
m.
 another place
foreign 🞄country
enemyʼs territory
-doṣa-jña,
a.
 🞄knowing the faults of others
-dravya,
n.
pl.
 🞄goods of others: -apathāraka,
a.
 stealing 🞄othersʼ property
-droha,
m.
 hostility towards 🞄others: -karma-dhī,
a.
 injuring others 🞄in deed or thought
-dhana,
n.
 anotherʼs property
🞄-dharma,
m.
 law or duties of another 🞄or of another caste
anotherʼs peculiarity.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परदार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇತರನ ಪತ್ನಿ/ಪರಸ್ತ್ರೀ
व्युत्पत्तिः - > परस्य दाराः
प्रयोगाः - > "परदारेषु जायेते द्वौ सुतौ कुण्डगोलकौ"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१७४
L R Vaidya
English
para-dAra {% m. pl. %} another’s wife.
Lanman
English
para-dāra, m. pl. another's wife.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 व्यभिचारी, परदार
noun
यः व्यभिचारं करोति।
"व्यभिचारिनं जनाः हीनं मन्यन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परदारः, (परस्य दाराः ।) परभार्य्या । तद्गमनेदोषो यथा, कर्म्मलोचनम् ॥
“परदाररताश्चैव परद्रव्यहराश्च ये ।अधोऽधो नरके यान्ति पीड्यन्ते यमकिङ्करैः ॥
”“ब्राह्मणः क्षत्त्रियो वैश्यो यो रतः परयोषिति ।याति तस्यापूजितस्य रुष्टा लक्ष्मीर्गृहादपि ॥
इहातिनिन्द्यः सर्व्वत्र नाधिकारी स्वकर्म्मसु ।परत्रैबान्धकूपे च यावद्वर्षशतं वसेत् ॥
अपि च ।“किन्तज्जपेन तपसा मौनेन च व्रतेन च ।सुरार्च्चनेन तीर्थेन स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम् ॥
सर्व्वमायाकरण्डश्च धर्म्ममार्गार्गलं नृणाम् ।व्यवधानञ्च तपसां दोषाणामाश्रमं परम् ॥
कर्म्मबन्धनिबद्धानां निगडं कठिनं सुत ! ।प्रदीपरूपं कीटानां मीनानां वडिशं यथा ॥
विषकुम्भं दुग्धमुखमारम्भे मधुरोपमम् ।परिणामे दुःखबीजं सोपानं नरकस्य च ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ३० । ६१अध्यायः ॥
* ॥
“यस्तु पाणिगृहीतीं तां हित्वान्यां योषितं व्रजेत् ।अगम्यागमनं तद्धि सद्यो नरककारणम् ॥
नित्यं नैमित्तिकं काम्यं यागयोग्यव्रतादिकम् ।चेत्रतीर्थाटनं तस्मिन् वासो धर्म्मक्रियादिकम् ॥
स्वाध्यायादि तपो दैवं पैत्रं कर्म्म वरानने ! ।यात्येतन्निष्फलं सर्व्वं परस्त्रीगमनान्नृणाम् ॥
परदाराभिगमनात् कोटि एकादशीव्रतम् ।अपरं किमु वक्तव्यं निष्फलं निरये स्थितिः ॥
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यमेव ब्रवीमि ते ।परयोनौ पतन् बिन्दुः कोटिपूजां विनाशयेत् ॥
”इति पाद्मोत्तरखण्डे ७५ अध्यायः ॥
* ॥
अपि च ।“त्याज्यं धर्म्मान्वितैर्नित्यं परदारोपसेवनम् ।नयन्ति परदारा हि नरकानेकविंशतिम् ॥
सर्व्वेषामेव वर्णानामेष धर्म्मो ध्रुवोऽन्धक ! ॥
एवं पुरा सुरपते ! देवर्षिरसितोऽव्ययः ।प्राह धर्म्मव्यवस्थानं खगेन्द्रायारुणाय हि ।तस्मात् सुदूरतो वर्जेत् परदारान् विचक्षणः ।नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम् ॥
”इति वामने ६३ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परदार
पु०
 ब० व० ६ त० । परस्त्रियां मनुः ३ । १७४ “पर-दाररताश्चैव परद्रव्यहरा च ये । अधीधो नरकं यान्तिपीड्यन्ते यमकिङ्करैः” कर्मलोचनम् । परयोषिदादयो-ऽप्यत्र “ब्राह्मणैः क्षत्रियो वैश्यो यो रतः परयोषिति”मनुः परदारान् गच्छति ठक् । पारदारिक तद्गन्तरि ।
Capeller
German
परदार
m.
 Sgl. u. Pl. das Weib eines
anderen
Ehebruch.
°रिन् E. treibend.