| YouTube Channel

परतन्त्र (paratantra)

 
शब्दसागरः
English
परतन्त्र
mfn.
 (-न्त्रः-न्त्रा-न्त्रं) Subservient, obedient, dependant.
E.
 पर another, तन्त्र will.
Yates
English
पर-तन्त्र (न्त्रः-न्त्रा-न्त्रं)
a. Dependent.
Spoken Sanskrit
English
परतन्त्र paratantra
adj.
 dependent on or subject to another
परतन्त्र paratantra
adj.
 obedient
परतन्त्र paratantra
adj.
 dependent on another
परतन्त्र paratantra
adj.
 dependent on
परतन्त्र paratantra
adj.
 be slave of another
परतन्त्र paratantra
n.
 dependence on another's will
परतन्त्र paratantra
n.
 dependence
परतन्त्र paratantra
n.
 rule or formula for another rite
परतन्त्र चल paratantra cala
m.
 dependent variable
Wilson
English
परतन्त्र
mfn.
 (-न्त्रः-न्त्रा-न्त्रं) Subservient, obedient, dependant.
E.
 पर another, तन्त्र will.
Monier Williams Cologne
English
पर—तन्त्र
n.
 a rule or formula for another rite,
KātyŚr.
पर—तन्त्र mf(आ)n. dependent on or subject to an°, obedient (opp. to स्व-त्°),
MBh.
Kāv.
Suśr.
&c.
पर—तन्त्र,
n.
 and पर—तन्त्र—ता,
f.
 (ibc. ) dependence on an°'s will,
Sāh.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परतन्त्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಾಧೀನ/ಇತರನಿಗೆ ಅಧೀನನಾದ/ಇತರನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ
व्युत्पत्तिः - > परस्तन्त्रं प्रधानं यस्य
विस्तारः - > "परतन्त्रः पराधीनः परवान्नाथवानपि" अम०
परतन्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > परस्य तन्त्रम्
परतन्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > परमुत्कृष्टं तन्त्रम्
L R Vaidya
English
para-taMtra {% a. %} dependant, subservient.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
paratantra, dependent on something else, as one of the three svabhāva, q.v., in Laṅk: explained Laṅk 〔67.15〕
mentioned 〔130.9〕
Suzuki, relative knowledge or relativity
the same triad called lakṣaṇa, q.v., in Mvy and Sūtrāl.
paratantra-l° Mvy 〔1664〕
°trasya lakṣaṇaṃ Sūtrāl. 〔xi.40〕 (Lévi, indice du relatif).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पराधीन, परतन्त्र, अधीन, अन्याधीन, परवश
adjective
यः अन्यस्य वशं गतः।
"पराधीनः व्यक्तिः पञ्जरे स्थितस्य शुकस्य इव अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यदृच्छा स्वैरिता स्वेच्छा नाथवान्निघ्नगृह्यकौ ।
तन्त्रायत्तवशाधीनच्छन्दवन्तः परात्परे ॥ ३५६ ॥
-wordlist-
यदृच्छा (स्त्री), स्वैरिता (स्त्री), स्वेच्छा (स्त्री), नाथवत् (पुं), निघ्न (पुं), गृह्यक (पुं), परतन्त्र (पुं), परायत्त (पुं), परवश (पुं), पराधीन (पुं), परच्छन्द (पुं), परवत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
परवत्
परवत्, पराधीन, निघ्न, परवश, परतन्त्र, परायत्त, परच्छन्द, गृह्यक
परवांस्तु पराधीनो निघ्नः परवशस्तथा ।
परतन्त्रः परायत्तः परच्छन्दश्च गृह्यकः ॥ ३४१ ॥
verse 2.1.1.341
page 0040
Tamil
Tamil
பரதந்த்ர : பிறருக்கு கட்டுப்பட்ட, சுதந்திரம் இல்லாத.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: परतन्त्रः
Root: परतन्त्र
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ obedient
⇒ dependent on
⇒ be slave of another
⇒ dependent on another
⇒ dependent on or subject to another
Shloka(s):
3|1|16|1 ► परतन्त्रः पराधीनः परवान्नाथवानपि। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|1|16|1 ⇢ परतन्त्रः (परतन्त्र) (पुं) ⇒ obedient, dependent on, be slave of another, dependent on another, dependent on or subject to another
➠ 3|1|16|1 ⇢ (परतन्त्र) (स्त्री) ⇒ obedient, dependent on, be slave of another, dependent on another, dependent on or subject to another
➠ 3|1|16|1 ⇢ परतन्त्रम् (परतन्त्र) (नपुं) ⇒ obedient, dependent on, be slave of another, dependent on another, dependent on or subject to another
➠ 3|1|16|1 ⇢ पराधीनः (पराधीन) (पुं) ⇒ subjected, being slave to another, being dependent on another, entirely engaged in or intent upon or devoted to
➠ 3|1|16|1 ⇢ (पराधीन) (स्त्री) ⇒ subjected, being slave to another, being dependent on another, entirely engaged in or intent upon or devoted to
➠ 3|1|16|1 ⇢ पराधीनम् (पराधीन) (नपुं) ⇒ subjected, being slave to another, being dependent on another, entirely engaged in or intent upon or devoted to
➠ 3|1|16|1 ⇢ परवान् (परवत्) (पुं) ⇒ helpless, obedient, destitute, dependant, subservient, dependent on, subject to or dependent on
➠ 3|1|16|1 ⇢ परवत् (परवत्) (स्त्री) ⇒ helpless, obedient, destitute, dependant, subservient, dependent on, subject to or dependent on
➠ 3|1|16|1 ⇢ परवत् (परवत्) (नपुं) ⇒ helpless, obedient, destitute, dependant, subservient, dependent on, subject to or dependent on
➠ 3|1|16|1 ⇢ नाथवान् (नाथवत्) (पुं) ⇒ subject, dependant, having a protector or master
➠ 3|1|16|1 ⇢ नाथवत् (नाथवत्) (स्त्री) ⇒ subject, dependant, having a protector or master
➠ 3|1|16|1 ⇢ नाथवत् (नाथवत्) (नपुं) ⇒ subject, dependant, having a protector or master
Related word(s):
जातिः ➡ मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परतन्त्रः, त्रि, (परस्तन्त्रं प्रधानं यस्य ।) परा-धीनः । इत्यमरः ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १ । १५ ।“परतन्त्रं कथं हेतुमात्मानमनुपश्यसि ।कर्म्मणां हि महाभाग ! सूक्ष्मं ह्येतदतीन्द्रियम् ॥
”परस्य तन्त्रं इति विग्रहे क्ली । परकीय-शास्त्रम् । परं श्रेष्ठं तन्त्रमिति विग्रहे । उत्-कृष्टशास्त्रम् । उत्तमपरिच्छदम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परतन्त्र
त्रि०
 परस्य तन्त्रमधीनता यत्र । पराधीने अमरः ।