| YouTube Channel

पन्नग (pannaga)

 
शब्दसागरः
English
पन्नग
m.
 (-गः)
1. A snake.
2. A drug: see पद्मकाष्ठ.
f.
 (-गी) The snake
goddess MANASĀ.
n.
 (-गं) Lead.
E.
 पन्न a fallen, ग who goes, or पद्
a foot, न not, ग who goes,
moving without feet.
Capeller Eng
English
पन्नग॑
m.
 ई
f.
 serpent or serpent-demon (cf.
prec.
 ).
Yates
English
पन्न-ग (गः) 1.
m.
 A snake
a drug.
f.
(गी) The snake goddess
Manasā.
Spoken Sanskrit
English
पन्नग - pannaga -
m.
 - serpent
पन्नग - pannaga -
m.
 - creeping low
पन्नग - pannaga -
m.
 - serpent or serpent-demon
पन्नग - pannaga -
m.
 - wild Himalayan cherry [ Prunus cerasoides - Bot. ]
पन्नग - pannaga -
m.
 - snake
Wilson
English
पन्नग
m.
 (-गः)
1 A snake.
2 A drug: see पद्मकाष्ठ.
f.
 (-गी) The snake goddess MANASĀ.
E.
 पन्न fallen, ग who goes, or पद् a foot, न not, ग who
goes
moving without feet.
Monier Williams Cologne
English
पन्न—ग॑
m.
 (ifc. f(आ). ) ‘creeping low’, a serpent or serpent-demon,
Suparṇ.
MBh.
&c.
Cerasus Puddum,
L.
Benfey
English
पन्नग पन्नग, i. e. पद्-न-ग,
m.
1. A snake, Nal. 14, 8.
2. A snake-
shaped demon.
--
Comp.
 स-पन्नग,
adj.
 with the snake-shaped demons,
Rām. 3, 54, 3.
Apte Hindi
Hindi
पन्नगः
पुं*
 पन्न-गः -
"साँप, सर्प"
पन्नगम्
नपुं*
 पन्न-गम् -
सीसा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पन्नग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ/ಹಾವು
निष्पत्तिः - > गम्लृ(गतौ) "डः" (वा० ३-२-४८)
व्युत्पत्तिः - > पन्नं पतितं गच्छति
प्रयोगाः - > "स ददर्श पतङ्गपुङ्गवो विटपच्छन्नतरक्षुपन्नगम्"
उल्लेखाः - > नैष० २-३७
पन्नग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸಲೋಹ
L R Vaidya
English
panna-ga {% (I) m. %} a snake, a serpent, विप्रकृतः पन्नगः फणं कुरुते Sak.vi.
panna-ga {% (II) n. %} lead.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
७, अग, अचल, अद्रि, अनिल, अश्व, ऋषि, कलत्र, कुलाचल, क्षितिभृत् क्ष्माधर, क्ष्माभूत्, गन्धन्वह, गन्धवह, गिरि, घोटा, छन्द, छन्दस्, तत्त्व, तापस, तुरग, तुरङ्ग, दिविचर, द्वीप, धरणिधर, धराधर, धरित्रीधर, धातु, धी, नग, पन्नग, पर्वत, पवन, भय, भूधर, भूध, भूभृत्, मरुत्, महीधर, महीघ्र, मातृका, मारुत, मुनि, यति, लोक, वक्री, वाजि, वात, वायु, वार, वासर, व्यसन, शिला, शिलोच्चय, शैल, सप्त, समीर, समीरण, स्थिर, स्वर, हय
८, अनीक, अनुष्टुभ्, अहि, इभ, उरग, करटिन्, करिन्, करेणु, कर्मन्, कुज्जर, गज, गहन, गह्वर, तक्ष, तनु, दन्तिन्, दिक्, दिग्गज, दिङ्नाथ, दिश्, दुरित, द्विप, द्विरद, धी, धीगुण, नाग, नागेन्द्र, पद्मी, पन्नग, पवनभुक्, पीलुक, पुष्करिन्, प्रधान, प्रभावक, फणिन्, बुद्धिगुण, भद्र, भुजग, भुजङ्ग, भुजङ्गम, भूति, मङ्गल, मतङ्गज, मति, मद, मातङ्ग, यूथप, वन, वसु, वारण, विषभृद्वपु, व्याल, श्रिय, सर्प, सिद्धगुण, सिद्धि, सिन्धुर, सुण्डिप, स्तम्बेरम, स्तम्भेरम, हस्तिन्
Bopp
Latin
पन्नग m. (pedibus non iens e पद् pes, न non, et ग
iens, v. euph. r. 58.) serpens (cf. उरग).
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
नाग
पु
नाग, वृक्षविशेष, वारण, पन्नग
नागो वृक्षविशेषः स्यान्नागौ वारण-पन्नगौ ।
verse 2.1.1.30
page 0009
Sanskrit Tibetan
Tibetan
klu
१) उरग २) गिति (?) ३) तक्षक ४) द्विजन्मन् ५) नपुचि ६) नाग ७) पन्नग ८) कणिन् ९) पातङ्ग १०) व्याड ११) सागरेन्द्र
klu'i sprul
पन्नग
rkang mi 'gro
पन्नग
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विषधर
विषधर, दन्दशूक, पवनाशन, सर्प, सरीसृप, उरुग, व्याल, भुजग, भुजङ्ग, कुम्भीनस, पन्नग, नाग, भोगिन्, अहि, फणभृत्, पृदाकु, काकोदर, कञ्चुकि, चक्रिन्, गूढपाद्, द्विरसन, काद्रवेय, दर्वीकर, अदृक्श्रुति, भुजङ्गम, आशीविष, दीर्घपृष्ठ, कुण्डलिन्, जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073
नाममाला
Sanskrit
पन्नग, अहि, विषधर, लेलिहान, भुजङ्गम, नाग, उरग, फणिन्, सर्प
पन्नगोऽहिर्विषधरो लेलिहानो भुजङ्गमः ।
नागोरगौ फणी सर्पः तद्वैरी विनतात्मजः ॥ १२८ ॥
सुपर्णो गरुडस्तार्क्ष्यो गरुत्मान् शकुनीश्वरः ।
इन्द्रजिन्मन्त्रपूतात्मा वैनतेयो विषक्षयः ॥ १२९ ॥
verse 0.1.1.128
page 0065
Mahabharata
English
Pannaga^1, pl. (ºāḥ) (“serpents, ” generally synonymous with Nāga, pl.): I, 799, 1015, 1064, 1092 (ºbhojanaḥ, sc. Garuḍa), 1283, 1284, 1313, 1537, 1548, 1549, 1564, 1618, 1625 (ºsattamāḥ), 1626 (do.), 1627 (ºśreshṭhāḥ), 1630, 1632, 1651, 1652, 1661, 1864, 1914, 1932, 1998 (ºantakarīṃ matiṃ), 2038, 2042, 2071, 2079, 2144, 2173, 2184, 2189, 2492, 2513, 2514, 2634 (sons of Kadrū, different from the Nāgas), 2637, 7577 (iva), 8256, 8304
II, 946 (Garutmān ºāśanaḥ)
III, 170, 1566, 1646, 1674, 2409, 5076, 8168, 11236, 12205, 12206, 12243, 12272, 12400, 12522, 14589 (iva), 16579
IV, 40 (all. to Khāṇḍavadahanaparvan), 1522 (iva), 1914 (do.)
V, 3586 (Suparṇānāṃ…ºāśināṃ), 3855 (ºāśana, sc. Garuḍa), 3865 (do.), 4025 (Suparṇaṃ ºāśanaṃ, i.e. Garuḍa), 4175, 4326, †7212
VI, 2961, 3478 (iva), 3495 (do.), 3592 (do.), 4045, 4279 (iva), 5494 (do.)
VII, 1340 (do.), 1565 (do.), 2731, 4086, 4119, 4139 (iva), 5590 (iva), 5603 (dual), 5672 (iva), 5685 (do.), 5702 (do.), 6803 (do.), 7384 (do.), 7742 (dual, iva), 7933 (iva), 8401 (ºbhogābhaiṛ hastaiḥ), 9210 (iva), 9251 (do.), 9354 (do.)
VIII, 740 (iva), 1082 (iva), 2545 (do.), 2716 (do.), 2758 (do.), 2868 (do.), 2962 (do.), 4170 (do.)
IX, 792 (iva), 922 (do.), 2149, 2151, 2496, 2509, 2703
XI, 159
XII, †741, 1608, 6793 (ºādhipāḥ), 13922
XIII, 993, †1373, 4734, 7147, 7467, 7644 (Kadrūjāḥ)
XIV, †747, †750, 751 (Prajāpatau Pºānāṃ Devarshīṇāñ ca saṃvidaṃ), 1684, 1745, 2382 (sañjīvanaṃ maṇiṃ…Pºānāṃ Parāyaṇaṃ), 2389 (ºendrān), 2446 (iva).
Pannaga, sg. (“serpent-demon”): I, 1703, 1706 (śavapannagaṃ)
II, 2182 (iva), 2551 (do.)
III, 2615, 8647 (ºendravadhūr iva), 11734 (iva)
IV, 1519 (do.)
V, 4326 (do.)
VI, 3612 (do.), 4097 (do.), 4323 (yathā)
VII, 1294 (iva), 1613 (do.), 1687 (do.), 4124 (yathā), 4640 (iva), 5952 (iva), 7516 (do.)
VIII, 911 (do.), 966 (do.), 2477 (do.), 2955 (iva Pºottamaṃ), 3882 (yathā), 4468 (do.)
IX, 676 (do.)
XI, 814 (iva)
XII, 10972 (yathā), 13918
XIII, 16, 19 (ºādhamaḥ), †26, †27, †31, 34, 37, 38, 39, 44, 47 (ºādhama), 49, 50, 56, 66, 69, 70, 79, 80, 849
XIV, 2160 (iva), 2323 (iva). Names of single Pannagas:-Arbuda: II, 806. Śakravāpin: II, 806. Śesha: I, 1579 (ºottama)
VII, 3456 (ºśreshṭhaḥ). Śrīvaha: I, 1558. Kauravya: I, 7793. Nahusha: III, 12397, 12400 (ºsattama), 12451 (ºottamaḥ), 12505 (ºsattama). Padma: XII, 13828 (ºāśramaṃ), 13845, 13849. Sumukha: V, 8662, 3671. Takshaka: 1, 840, 848 (ºādhamaḥ), 1709 (ºottamaḥ), 1758 (ºśreshṭhaḥ), 1762 (do.), 1769 (ºottamaḥ), 1770, 1804 (ºśreshṭhaṃ), 1978 (ºottamāt), 1995 (ºādhamaḥ), 2001, 2018, 2020, 2126, 2170 (ºottaṁaṃ), 8089, 8202. Vāsuki: I, 1059 (ºottamaḥ), 1589 (do.), 1617 (ºottamaṃ), 1865, 1925 (ºottamaḥ), 2060 (ºottamaṃ), 2080 (ºottamaḥ), 2084 (ºottama), 2090 (do.)
IX, 2150 (ºottamaṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पन्नगः,
पुं,
 (पन्नं अधोगमनं पतितं वा गच्छ-तीति । गम ऌ गतौ + “सर्व्वत्र पन्नयोरुपसंख्या-नम् ।” ३ । २ । ४८ । इत्यस्य वार्त्तिं इति डः ।पद्भ्यां न गच्छतीति वा विग्रहः ।) सर्पः ।इत्यमरः । १ । ८ । ८ ॥
(यथा, विष्णुपुराणे ।१ । १७ । ७ ।“पानासक्तं महात्मानं हिरण्यकशिपुं तदा ।उपासाञ्चक्रिरे सर्व्वे सिद्धगन्धर्व्वपन्नगाः ॥
”)ओषधीभेदः । पद्मकाष्ठम् । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पन्नग
पु०
 पन्नगथोमुखं यथा तथा गच्छति, पद्भ्यां न गच्छतिवा गम + ड । १ सर्पे अमरः जातौ ङीप् सर्फाम् ।२ पद्मकाष्ठे मेदि० ३ सीसके ग०
Capeller
German
पन्नग॑
m.
 , ई
f.
 Schlange, Schlangenweibehen.
Burnouf
French
पन्नग पन्नग
m.
 (पद्
m.
न
गम्) serpent.
Drogue nommée पद्म।
पन्नगाशन
m.
 Garuḍa [mangeur de serpents].